Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 31

कामप्रादुर्भावः — The Manifestation/Arising of Kāma

Devanagari script

अभवद्विकृतं तेषां मत्सुतानां मनो द्रुतम् । धैर्यं नैवालभत्तात कामाकुलितचेतसाम्

Transliteration

abhavadvikṛtaṃ teṣāṃ matsutānāṃ mano drutam | dhairyaṃ naivālabhattāta kāmākulitacetasām

Translation

Rồi tâm trí các con trai của ta lập tức trở nên rối loạn và lệch lạc; vì lòng họ bị dục vọng khuấy động nên không sao đạt được sự vững vàng, hỡi người thân yêu.

Word by Word

• अभवत्: became
• अभवत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √bhū (भू) (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• विकृतम्: disturbed, altered
• विकृतम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: vikṛta (√kṛ + vi, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (agreeing with ‘manaḥ’)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), बहुवचनम्

• मत्-सुतानाम्: of my sons
• मत्-सुतानाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: mat (अस्मद्-प्रातिपदिक) + suta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘मम सुतानाम्’

• मनः: mind
• मनः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: manas (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• द्रुतम्: quickly (i.e., swiftly) / agitated
• द्रुतम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: druta (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying ‘manaḥ’)

• धैर्यम्: steadiness, composure
• धैर्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: dhairya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• न: not
• न: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• एव: indeed, at all
• एव: Avadhāraṇa (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphatic/limiting particle)

• अलभत्: obtained, found
• अलभत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √labh (लभ्) (धातु)
• Form: लङ्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• तात: O dear (father/son)
• तात: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: tāta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; संबोधनम्

• काम-आकुलित-चेतसाम्: of those whose minds were agitated by desire
• काम-आकुलित-चेतसाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: kāma (प्रातिपदिक) + ākulita (√kul/ākul, क्त; कृदन्त) + cetas (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; बहुव्रीहिः: ‘कामेन आकुलितं चेतः येषाम्’

Speaker

Brahma

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Characters & Entities

• Brahma
• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights kāma (desire) as a form of pāśa (bondage) that agitates the citta, making dhairya (inner steadiness) impossible; Shaiva Siddhanta frames liberation as the pacification of such agitation through discipline and ultimately Shiva’s grace.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Linga/Saguna Shiva worship is a stabilizing upāya: focused devotion, mantra, and purity redirect the mind from desire’s turbulence toward one-pointed remembrance of Shiva, restoring dhairya and preparing the seeker for higher realization.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) with daily Tripuṇḍra (bhasma) and rudrākṣa as supports for restraint and mental steadiness, especially when the mind is disturbed by desire.