विष्णोः स्तुतिः—शिवसतीरक्षावचनम् (Viṣṇu’s Hymn and the Petition for Śiva–Satī’s Protection)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । कृत्वा दक्षस्तुतादानं यौतकं विविधं ददौ । हराय सुप्रसन्नश्च द्विजेभ्यो विविधं धनम्

Phạm Thiên nói: Sau khi hoàn tất nghi lễ tán tụng và nghi thức ban tặng, Dakṣa đã trao nhiều loại của hồi môn. Vô cùng hoan hỷ, ông cũng dâng nhiều của cải lên Hara (Śiva) và phân phát các tài vật khác nhau cho hàng “nhị sinh” (các brāhmaṇa).

Verse 2

अथ शंभु मुदागत्य समुत्थाय कृतांजलिः । सार्द्धं कमलया चेदमुवाच गरुडध्वजः

Sau đó, Thần Shambhu hoan hỷ ngự đến. Thần Vishnu đứng dậy, chắp tay cung kính và cùng với Nữ thần Kamala thưa lời với Ngài.

Verse 3

विष्णुरुवाच । देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो । त्वं पिता जगतां तात सती माताखिलस्य च

Thần Vishnu thưa rằng: "Ôi Vị Thần của các vị thần, ôi Mahadeva, ôi Chúa tể - đại dương của lòng từ bi! Ngài là Cha của các thế giới, và Sati thực sự là Mẹ của muôn loài."

Verse 4

युवां लीलावतारौ द्वे सतां क्षेमाय सर्वदा । खलानां निग्रहार्थाय श्रुतिरेषा सनातनी

Hai Ngài là đôi hóa thân trong cuộc chơi thiêng (līlā), hằng vì an lạc và hộ trì người hiền thiện; và để chế ngự, trấn áp kẻ ác—đó là giáo huấn vĩnh cửu được Thánh Khải (śruti) xác chứng.

Verse 5

स्निग्धनीलांजनश्यामशोभया शोभसे हर । दाक्षायण्या यथा चाहं प्रतिलोमेन पद्मया

Ô Hara, Ngài rực sáng với vẻ đẹp như lớp anjana xanh thẫm mịn màng. Như ta—Dākṣāyaṇī—tỏa rạng thế nào, Ngài cũng tỏa rạng như vậy; và theo chiều ngược lại, Padmā (Lakṣmī) cũng rạng ngời như thế.

Verse 6

देवानां वा नृणां रक्षां कुरु सत्याऽनया सताम् । संसारसारिणां शम्भो मंगलं सर्वदा तथा

Ô Śambhu, nhờ lời nguyện chân thật này của Satī, xin Ngài ban sự che chở cho chư thiên và loài người; và đối với những ai lữ hành trong saṃsāra, xin ban phúc lành cát tường mọi thời.

Verse 7

य एनां साभिलाषो वै दृष्ट्वा श्रुत्वाथवा भवेत् । तं हन्यास्सर्वभूतेश विज्ञप्तिरिति मे प्रभो

Lạy Chúa tể của muôn loài, nếu bất cứ ai—khi nhìn thấy nàng hoặc thậm chí chỉ nghe nói về nàng—mà nảy sinh lòng ham muốn, thì xin Ngài hãy tiêu diệt kẻ đó. Đây là lời thỉnh cầu tha thiết của con đối với Ngài.

Verse 8

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचो विष्णोर्विहस्य परमेश्वरः । एवमस्त्विति सर्वज्ञः प्रोवाच मधुसूदनम्

Phạm Thiên nói: Nghe những lời của Thần Vishnu, Đấng Tối Cao (Shiva) mỉm cười. Đấng Toàn Tri sau đó trả lời Madhusudana (Vishnu) rằng: "Hãy như vậy đi."

Verse 9

स्वस्थानं हरिरागत्य स्थित आसीन्मुनीश्वर । उत्सवं कारयामास जुगोप चरितं च तत्

Bạch bậc tôn quý giữa các hiền triết, Hari (Viṣṇu) trở về nơi cư ngụ của Ngài và an trú tại đó; Ngài cho cử hành một lễ hội, và kín đáo che giấu toàn bộ sự việc ấy.

Verse 10

अहं देवीं समागत्य गृह्योक्तविधिनाऽखिलम् । अग्निकार्यं यथोद्दिष्टमकार्षं च सुविस्तरम्

Sau khi đến gần Đức Nữ Thần, tôi đã cử hành trọn vẹn nghi lễ hỏa tế, hoàn toàn theo các nghi thức được truyền dạy trong truyền thống Gṛhya, đúng như điều đã chỉ định, và thực hiện một cách đầy đủ, tường tận.

Verse 11

ततश्शिवा शिवश्चैव यथाविधि प्रहृष्टवत् । अग्नेः प्रदक्षिणं चक्रे मदाचार्यद्विजाज्ञया

Rồi sau đó, Śivā (Satī) và Śiva, hoan hỷ và đúng theo nghi thức, đã đi nhiễu quanh ngọn lửa thiêng, theo mệnh lệnh của vị thầy tôi—một vị brāhmaṇa.

Verse 12

तदा महोत्सवस्तत्राद्भुतोभूद्द्विजसत्तम । सर्वेषां सुखदं वाद्यं गीतनृत्यपुरस्सरम्

Bấy giờ, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, tại đó bỗng khởi lên một đại lễ hội kỳ diệu—ban niềm vui cho hết thảy—vang cùng nhạc khí cát tường, với ca hát và vũ điệu đi trước dẫn đường.

Verse 13

तदानीमद्भुतं तत्र चरितं समभूदति । सुविस्मयकरं तात तच्छृणु त्वं वदामि ते

Ngay lúc ấy, tại đó đã xảy ra một sự tích thật kỳ diệu, khiến người ta kinh ngạc vô cùng. Này con yêu, hãy lắng nghe; ta sẽ kể cho con.

Verse 14

दुर्ज्ञेया शांभवी माया तया संमोहितं जगत् । सचराचरमत्यंतं सदेवासुरमानुषम्

Quyền năng Māyā của Śiva—Śāmbhavī—thật khó mà thấu hiểu. Chính bởi Māyā ấy mà toàn thể vũ trụ bị mê hoặc sâu xa: mọi loài động và tĩnh, gồm cả chư thiên, asura và loài người.

Verse 15

योऽहं शंभुं मोहयितुं पुरैच्छं कपटेन ह । मां च तं शंकरस्तात मोहयामास लीलया

Ta—kẻ xưa kia từng muốn dùng mưu trá để mê hoặc Śambhu—thì chính ta, hỡi người thân yêu, lại bị Śaṅkara dễ dàng làm cho mê lầm, như một cuộc Līlā (thần du) của Ngài.

Verse 16

इच्छेत्परापकारं यस्स तस्यैव भवेद्ध्रुवम् । इति मत्वाऽपकारं नो कुर्यादन्यस्य पूरुषः

Ai nuôi ý hại người khác thì điều hại ấy ắt hẳn quay trở lại chính kẻ đó. Biết như vậy, con người chớ nên gây tổn hại cho bất kỳ ai.

Verse 17

प्रदक्षिणां प्रकुर्वंत्या वह्नेस्सत्याः पदद्वयम् । आविर्बभूव वसनात्तदद्राक्षमहं मुने

Bạch hiền giả, khi Satī đang làm pradakṣiṇā quanh ngọn Lửa thiêng, dấu chân đôi của nàng bỗng hiện rõ xuyên qua y phục—chính ta đã tận mắt chứng kiến.

Verse 18

मदनाविष्टचेताश्च भूत्वांगानि व्यलोकयम् । अहं सत्या द्विजश्रेष्ठ शिवमायाविमोहितः

Bạch bậc Bà-la-môn tối thượng, ta—Satī—bị Kāma (dục vọng) chiếm lấy tâm trí và bắt đầu ngắm nhìn thân thể mình; vì thế ta bị Māyā của đức Śiva làm cho mê lầm.

Verse 19

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे सतीविवाहशिवलीलावर्णनं नामैकोनविंशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa—thuộc Rudra Saṃhitā thứ hai, trong phân đoạn thứ hai gọi là Satī Khaṇḍa—kết thúc chương mười chín mang tên “Mô tả Thần Līlā của Śiva trong hôn lễ của Satī.”

Verse 20

अहमेवं तथा दृष्ट्वा दक्षजां च पतिव्रताम् । स्मराविष्टमना वक्त्रं द्रष्टुकामोभवं मुने

Vì thế, khi thấy con gái của Dakṣa—người vợ trọn đạo—tâm trí ta bị Kāma xâm chiếm; hỡi bậc hiền triết, ta khát khao được ngắm dung nhan nàng.

Verse 21

न शंभोर्लज्जया वक्त्रं प्रत्यक्षं च विलोकितम् । न च सा लज्जयाविष्टा करोति प्रगटं मुखम्

Vì e thẹn, nàng không nhìn thẳng vào dung nhan của Śambhu; và chính nàng cũng bị thẹn thùng bao phủ, không để lộ gương mặt mình một cách rõ ràng.

Verse 22

ततस्तद्दर्शनार्थाय सदुपायं विचारयन् । धूम्रघोरेण कामार्तोऽकार्षं तच्च ततः परम्

Bấy giờ, khao khát được thấy nàng, chàng suy xét một phương kế thích hợp; và bị dục vọng dày vò, chàng tiến xa hơn, vận dụng kẻ dữ dội, mù khói mang tên Dhūmrāghora.

Verse 23

आर्द्रेंधनानि भूरीणि क्षिप्त्वा तत्र विभावसौ । स्वल्पाज्याहुतिविन्यासादार्द्रद्रव्योद्भवस्तथा

Chàng ném thật nhiều củi ướt vào ngọn lửa nơi ấy, lại chỉ sắp đặt những lễ hiến bơ ghi rất ít; vì thế, lễ phẩm chỉ sinh ra tác dụng do vật ẩm, nên lửa chẳng bùng cháy đúng mức.

Verse 24

प्रादुर्भूतस्ततो धूमो भूयांस्तत्र समंततः । तादृग् येन तमो भूतं वेदीभूमिविनिर्मितम्

Rồi từ đó, khói dày đặc bốc lên khắp bốn phía, dày đến nỗi nền đất của đàn tế như hóa thành bóng tối.

Verse 25

ततो धूमाकुले नेत्रे महेशः परमेश्वरः । हस्ताभ्यां छादयामास बहुलीलाकरः प्रभुः

Bấy giờ, khi đôi mắt của Mahesha—Đấng Tối Thượng—bị khói phủ đầy, Ngài đùa trong līlā mà lấy hai tay che lại; bậc Chúa Tể uy quyền, luôn diễn bày muôn trò thần diệu, đã làm như thế.

Verse 26

ततो वस्त्रं समुत्क्षिप्य सतीवक्त्रमहं मुने । अवेक्षं किल कामार्तः प्रहृष्टेनांतरात्मना

Rồi, hỡi bậc hiền triết, vén tấm khăn lên, ta đã ngắm gương mặt của Satī; quả thật, tuy bị dục vọng dày vò, tận đáy lòng ta vẫn rộn ràng hoan hỷ.

Verse 27

मुहुर्मुहुरहं तात पश्यामि स्म सतीमुखम् । अथेन्द्रियविकारं च प्राप्तवानस्मि सोऽवशः

Hỡi con yêu, ta cứ mãi ngắm nhìn dung nhan của Satī hết lần này đến lần khác; rồi bị cuốn lôi không tự chủ, các căn của ta rối loạn, giác quan đều chao đảo bất an.

Verse 28

मम रेतः प्रचस्कंद ततस्तद्वीक्षणाद्द्रुतम् । चतुर्बिन्दुमित भूमौ तुषारचयसंनिभम्

“Tinh chủng của ta đã phát ra; rồi chỉ vừa nhìn thấy nó, nó liền đông cứng rất nhanh. Trên mặt đất, nó thành bốn giọt, tựa như một đống sương giá.”

Verse 29

ततोहं शंकितो मौनी तत्क्षणं विस्मितो मुने । आच्छादयेस्म तद्रेतो यथा कश्चिद्बुबोध न

Bấy giờ ta, tuy lặng im và tự chế, vẫn sinh lo lắng và ngay khoảnh khắc ấy vô cùng kinh ngạc, ôi hiền giả. Ta che phủ tinh chất ấy để không một ai hay biết.

Verse 30

अथ तद्भगवाञ्छंभुर्ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा । रेतोवस्कंदनात्तस्य कोपादेतदुवाच ह

Bấy giờ Đấng Thế Tôn Śambhu, dùng thiên nhãn mà thấy rõ việc ấy, liền nổi giận vì sự rơi vãi tinh chủng, và phán những lời này.

Verse 31

रुद्र उवाच । किमेतद्विहितं पाप त्वया कर्म विगर्हितम् । विवाहे मम कांताया वक्त्रं दृष्टं न रागतः

Rudra nói: “Hỡi kẻ tội lỗi, vì sao ngươi lại làm việc đáng bị chê trách ấy? Trong lễ thành hôn của người yêu dấu của ta, ngươi nhìn gương mặt nàng—không phải bằng lòng tôn kính, mà bằng dục vọng.”

Verse 32

त्वं वेत्सि शंकरेणैतत्कर्म ज्ञातं न किंचन । त्रैलोक्येपि न मेऽज्ञातं गूढं तस्मात्कथं विधे

Ngươi biết rằng Śaṅkara đã biết việc này—không điều gì là không tỏ đối với Ngài. Dẫu khắp ba cõi, không có gì che giấu mà ta không hay; vậy thì làm sao điều ấy lại có thể là điều ngươi không biết, hỡi Vidhi (Phạm Thiên)?

Verse 33

यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु जंगमं स्थावरं तथा । तस्याहं मध्यगो मूढ तैलं यद्वत्तिलांति कम्

“Bất cứ điều gì trong ba cõi—động hay tĩnh—ta, kẻ mê lầm, đứng ở giữa đó, như dầu ẩn tàng trong hạt mè.”

Verse 34

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा प्रिय विष्णुर्मां तदा विष्णुवचः स्मरन् । इयेष हंतुं ब्रह्माणं शूलमुद्यम्य शंकरः

Brahmā nói: “Nói xong như vậy, Viṣṇu khả kính khiến ta nhớ lại chính lời của Viṣṇu. Bấy giờ Śaṅkara giương cây tam xoa, toan đánh hạ Brahmā.”

Verse 35

शभुंनोद्यमिते शूले मां च हंतुं द्विजोत्तम । मरीचिप्रमुखास्ते वै हाहाकारं च चक्रिरे

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, khi Śambhu (Śiva) giương tam xoa, định đánh hạ ta, các hiền triết đứng đầu là Marīci liền kêu lên “hā hā” kinh hãi, làm dậy tiếng náo động lớn.

Verse 36

ततो देवगणास्सर्वे मुनयश्चाखिलास्तथा । तुष्टुवुश्शंकरं तत्र प्रज्वलंतं भयातुराः

Bấy giờ, toàn thể chư thiên cùng hết thảy các bậc hiền thánh, run sợ kinh hoàng, đã tán thán Śaṅkara ngay tại đó—Đấng đang bừng cháy rực rỡ trong uy quang đáng sợ.

Verse 37

देवा ऊचुः । देव देव महादेव शरणागतवत्सल । ब्रह्माणं रक्ष रक्षेश कृपां कुरु महेश्वर

Chư thiên thưa rằng: “Ôi Thần của các thần, Mahādeva, Đấng thương xót kẻ quy y! Xin bảo hộ Brahmā, ôi Chúa tể che chở; xin ban ân sủng, ôi Maheśvara.”

Verse 38

जगत्पिता महेश त्वं जगन्माता सती मता । हरिब्रह्मादयस्सर्वे तव दासास्सुरप्रभो

Ôi Maheśa, Ngài là Cha của muôn loài, và Satī được tôn là Mẹ của vũ trụ. Ôi Chúa tể chư thiên, Hari, Brahmā cùng hết thảy đều là tôi tớ của Ngài.

Verse 39

अद्भुताकृतिलीलस्त्वं तव मायाद्भुता प्रभो । तया विमोहितं सर्वं विना त्वद्भक्तिमीश्वर

Ôi Chúa tể, cuộc hí lộng của Ngài mang những hình tướng kỳ diệu, và māyā của Ngài cũng thật nhiệm mầu. Bởi māyā ấy, cả thế gian bị mê hoặc—trừ những ai có lòng sùng kính Ngài, ôi Īśvara.

Verse 40

ब्रह्मोवाच । इत्थं बहुतरं दीना निर्जरा मुनयश्च ते । तुष्टुवुर्देवदेवेशं क्रोधाविष्टं महेश्वरम्

Brahmā nói: Như vậy, các chư thiên và các bậc hiền triết đang vô cùng khốn khổ ấy đã ca tụng Mahādeva—Chúa tể của chư thiên—Maheśvara, khi Ngài đang bị cơn thịnh nộ chi phối.

Verse 41

दक्षो मैवं मैवमिति पाणिमुद्यम्य शंकितः । वारयामास भूतेशं क्षिप्रमेत्य पुरोगतः

Kinh hãi, Dakṣa vội bước lên đứng trước Bhūteśa (Đức Śiva), giơ tay lên và nói: “Xin đừng làm vậy—xin đừng làm vậy,” cố ngăn Ngài lại.

Verse 42

अथाग्रे संगतं वीक्ष्य तदा दक्षं महेश्वरः । प्रत्युवाचाप्रियमिदं संस्मरन्प्रार्थनां हरेः

Bấy giờ, thấy Dakṣa đứng trước mặt, Maheśvara đáp lại bằng những lời khó nghe, trong lòng vẫn nhớ lời thỉnh cầu trước kia của Hari.

Verse 43

महेश्वर उवाच । विष्णुना मेतिभक्तेन यदिदानीमुदीरितम् । मयाप्यंगीकृतं कर्तुं तदिहैव प्रजापते

Thần Maheśvara phán rằng: "Hỡi Prajāpati, bất cứ điều gì vừa được Vishnu - người hết lòng tôn kính Ta - thưa lên, Ta cũng chấp thuận và sẽ thực hiện ngay tại đây."

Verse 44

सतीं यस्याभिलाषस्सन् वीक्षेत वध तं प्रभो । इति विष्णुवचस्सत्यं विधिं हत्वा करोम्यहम्

"Hỡi Chúa tể, bất cứ ai đầy lòng ham muốn đối với Sati mà dám nhìn nàng - hãy tiêu diệt kẻ đó. Vì vậy, coi lời của Vishnu là đúng đắn, Ta sẽ trừng phạt Vidhī (Brahma) và thực hiện điều đó."

Verse 45

साभिलाषः कथं ब्रह्मा सतीं समवलोकयत् । अभवत्त्यक्तरेतास्तु ततो हन्मि कृतागसम्

"Làm sao Brahma có thể nhìn Sati với lòng ham muốn? Vì đã rơi vào tình trạng xuất tinh như vậy, hắn đã trở nên đáng trách; do đó Ta sẽ trừng phạt kẻ tội lỗi đó."

Verse 46

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तवति देवेश महेशे क्रोधसंकुले । चकंपिरे जनाः सर्वे सदेवमुनिमानुषाः

Phạm Thiên nói: Khi Đấng Chúa của chư thiên, Mahādeva, cất lời như thế trong cơn thịnh nộ, muôn loài đều run sợ—từ chư thiên, các hiền thánh (ṛṣi) cho đến loài người.

Verse 47

हाहाकारो महानासीदौदासीन्यं च सर्वशः । अभूवम्बिकलोऽतीव तदाहं तद्विमोहकः

Rồi một tiếng kêu than lớn vang lên, khắp nơi tràn ngập nỗi u sầu tuyệt vọng. Khi ấy chính ta cũng vô cùng chấn động và bàng hoàng mê mờ.

Verse 48

अथ विष्णुर्महेशातिप्रियः कार्यविचक्षणः । तमेवंवादिनं रुद्रं तुष्टाव प्रणतस्सुधीः

Bấy giờ Viṣṇu—người vô cùng được Maheśa yêu quý và sáng suốt trong hành sự—cúi đầu đảnh lễ với tâm trí minh triết, rồi hoan hỷ tán thán Rudra, Đấng đã nói như vậy.

Verse 49

स्तुत्वा च विविधैः स्तोत्रैश्शंकरं भक्तवत्सलम् । इदमूचे वारयंस्तं क्षिप्रं भूत्वा पुरस्सरः

Sau khi dùng nhiều loại thánh tụng ca ngợi Śaṅkara—Đấng luôn thương mến người sùng kính—Ngài liền nói những lời này. Vội bước lên trước, Ngài muốn ngăn cản Đức Ngài.

Verse 50

विष्णुरुवाच । विधिन्न जहि भूतेश स्रष्टारं जगतां प्रभुम् । अयं शरणगस्तेद्य शरणागतवत्सलः

Viṣṇu thưa: «Ôi Bhūteśa, Chúa tể muôn loài, xin đừng giáng đòn lên Đấng Sáng Tạo—Brahmā, bậc chủ tể khai sinh các thế giới. Hôm nay Ngài ấy đã đến nương tựa nơi Ngài; còn Ngài, hỡi Śiva, vốn luôn thương mến kẻ cầu quy y.»

Verse 51

अहं तेऽतिप्रियो भक्तो भक्तराज इतीरितः । विज्ञप्तिं हृदि मे मत्त्वा कृपां कुरु ममोपरि

Con là kẻ sùng kính vô cùng được Ngài yêu mến, được xưng tụng là bậc vương giữa các tín đồ. Xin Ngài ghi nhận lời thỉnh cầu khiêm hạ này trong lòng và ban ân điển xuống cho con.

Verse 52

अन्यच्च शृणु मे नाथ वचनं हेतुगर्भितम् । तन्मनुष्व महेशान कृपां कृत्वा ममोपरि

Lại nữa, xin Ngài, bậc Chúa tể, lắng nghe lời con—chứa đựng lý lẽ thấu đáo. Ôi Maheśāna, xin suy xét kỹ và thương xót con.

Verse 53

प्रजास्स्रष्टुमयं शंभो प्रादुर्भूतश्चतुर्मुखः । अस्मिन्हते प्रजास्रष्टा नास्त्यन्यः प्राकृतोऽधुना

Ôi Śambhu, đấng bốn mặt này (Brahmā) đã hiển hiện để tạo dựng muôn loài. Nếu ngài bị sát hại, thì hiện nay trong thế gian này không còn một đấng tạo hóa tự nhiên nào khác để sinh ra con cháu nữa.

Verse 54

सृष्टिस्थित्यंतकर्माणि करिष्यामः पुनः पुनः । त्रयो देवा वयं नाथ शिवरूप त्वदाज्ञया

Lạy Chúa tể—Đấng mà chính hình tướng là Śiva—chúng con, ba vị thần, sẽ hết lần này đến lần khác đảm đương các công việc tạo hóa, gìn giữ và tiêu dung, đúng theo thánh lệnh của Ngài.

Verse 55

एतस्मिन्निहते शम्भो कस्त्वत्कर्म करिष्यति । तस्मान्न वध्यो भवता सृष्टिकृल्लयकृद्विभो

Ôi Śambhu, nếu đấng này bị giết, ai sẽ đảm đương công việc vũ trụ của Ngài? Vì thế, lạy Đấng bao trùm khắp, xin Ngài đừng sát hại—bởi ngài ấy là tác nhân của việc tạo dựng và tiêu dung.

Verse 56

अनेनैव सती कन्या दक्षस्य च शिवा विभो । सदुपायेन वै भार्या भवदर्थे प्रकल्पिता

Ôi Chúa tể, chính nhờ phương cách này mà Satī—ái nữ cát tường của Dakṣa—đã được an bài đúng đắn, theo kế sách thích hợp, để trở thành hiền phối của Ngài vì thánh ý thiêng liêng của Ngài.

Verse 57

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य महेशस्तु विज्ञप्तिं विष्णुना कृताम् । प्रत्युवाचाखिलांस्तांश्च श्रावयंश्च दृढव्रतः

Phạm Thiên nói: Nghe lời thỉnh cầu do Viṣṇu dâng lên, Mahādeva—bậc kiên định trong đại nguyện—liền đáp lại và khiến toàn thể hội chúng đều được nghe lời Ngài.

Verse 58

महेश उवाच । देव देव रमेशान विष्णो मत्प्राणवल्लभ । न निवारय मां तात वधादस्य खलस्त्वयम्

Mahêśvara phán: “Ôi Đấng của chư thiên, ôi Rameśāna, ôi Viṣṇu—người ta yêu quý như chính sinh mệnh ta—xin đừng ngăn ta, hỡi người thân, khỏi việc trừ diệt kẻ ác này; chính ngươi đang cản ta.”

Verse 59

पूरयिष्यामि विज्ञप्तिं पूर्वान्तेंगीकृतां मया । महापापकरं दुष्टं हन्म्येनं चतुराननम्

“Ta sẽ hoàn thành lời thệ ước mà ta đã chấp nhận từ trước. Kẻ bốn mặt này gian ác, gây nên đại tội; vì thế ta sẽ diệt hắn.”

Verse 60

अहमेव प्रजास्स्रक्ष्ये सर्वाः स्थिरचरा अपि । अन्यं स्रक्ष्ये सृष्टिकरमथवाहं स्वतेजसा

“Chỉ riêng ta sẽ sinh khởi muôn loài—cả bất động lẫn hữu động. Bằng không, do quang huy tự thân của ta, ta sẽ tạo ra một đấng khác để đảm nhiệm công việc tạo hóa.”

Verse 61

हत्वैनं विधिमेवाहं स्वपणं पूरयन् कृतम् । स्रष्टारमेकं स्रक्ष्यामि न निवारय मेश माम्

“Sau khi giết chính Phạm Thiên (đấng định pháp), ta sẽ hoàn thành điều ta đã quyết. Ta sẽ khiến chỉ còn một Đấng Sáng Tạo; hỡi Chúa tể, xin đừng ngăn cản ta, đừng giữ ta lại.”

Verse 62

ब्रह्मोवाच । इति तस्य वचश्श्रुत्वा गिरीश स्याह चाच्युतः । स्मितप्रभिन्नहृदयः पुनर्मैवमितीरयन्

Phạm Thiên nói: Nghe những lời ấy, đấng Bất Hoại—Girīśa (Śiva)—lại cất lời. Trái tim Ngài mềm ra bởi nụ cười hiền, và đáp: “Không phải vậy—đừng nói như thế.”

Verse 63

अच्युत उवाच । प्रतिज्ञापूरणं योग्यं परस्मिन्पुरुषेस्ति वै । विचारयस्व वध्येश भवत्यात्मनि न प्रभो

Acyuta nói: “Quả thật, việc hoàn thành lời thệ nguyện thuộc về Đấng Tối Thượng. Hãy suy xét điều này, hỡi Chúa tể của tế lễ: lỗi chẳng ở nơi ngài, thưa bậc Chủ tể, mà ở chính nội tâm và khuynh hướng bên trong của ngài.”

Verse 64

त्रयो देवा वयं शंभो त्वदात्मानः परा नहि । एकरूपा न भिन्नाश्च तत्त्वतस्सुविचारय

Hỡi Śambhu, chúng con—ba vị thần—chính là Tự Thể của Ngài; chúng con chẳng hề tách rời Ngài. Về bản thể, chúng con đồng một hình tướng, không sai khác; xin hãy suy xét kỹ chân lý ấy.

Verse 65

ततस्तद्वचनं श्रुत्वा विष्णोस्स्वातिप्रियस्य सः । शंभुरूचे पुनस्तं वै ख्यापयन्नात्मनो गतिम्

Bấy giờ, nghe những lời của Viṣṇu—đấng thân ái như sao Svātī—Śambhu lại cất lời với Ngài, minh bạch tỏ bày con đường hành sự và thánh ý của chính mình.

Verse 66

शम्भुरुवाच । हे विष्णो सर्वभक्तेश कथमात्मा विधिर्मम । लक्ष्यते भिन्न एवायं प्रत्यक्षेणाग्रतः स्थितः

Śambhu nói: “Hỡi Viṣṇu, bậc chủ của mọi người sùng kính—vì sao chính pháp lệnh cốt tủy và bản tánh nội tại của Ta lại bị nhận thấy như khác biệt? Bởi chính điều ấy đang đứng ngay trước mặt Ta, hiển lộ rõ ràng, tỏ tường.”

Verse 67

ब्रह्मोवाच । इत्याज्ञप्तो महेशेन सर्वेषां पुरतस्तदा । इदमूचे महादेवं तोषयन् गरुडध्वजः

Brahmā nói: Được Maheśa truyền lệnh trước mặt tất cả, Viṣṇu mang cờ Garuḍa liền thưa những lời này, mong làm đẹp lòng Mahādeva.

Verse 68

विष्णुरुवाच । न ब्रह्मा भवतो भिन्नो न त्वं तस्मात्सदाशिव । न वाहं भवतो भिन्नो न मत्त्वं परमेश्वर

Viṣṇu thưa: “Phạm Thiên chẳng hề tách rời Ngài, và Ngài cũng chẳng tách rời Phạm Thiên, ôi Sadāśiva. Con cũng chẳng tách rời Ngài, và Ngài cũng chẳng tách rời con, ôi Đấng Tối Thượng (Parameśvara).”

Verse 69

सर्वं जानासि सर्वज्ञ परमेश सदाशिव । मन्मुखादखिलान्सर्वं संश्रावयितुमिच्छसि

Ôi Sadāśiva, Đấng Tối Thượng, bậc Toàn Tri! Ngài vốn đã biết hết mọi điều; thế nhưng Ngài vẫn muốn mọi sự được thốt ra qua miệng con, để tất cả đều được nghe.”

Verse 70

त्वदाज्ञया वदामीश शृण्वंतु निखिलास्सुराः । मुनयश्चापरे शैवं तत्त्वं संधार्य स्वं मनः

Theo thánh lệnh của Ngài, ôi Chúa Tể, con sẽ nói. Xin cho tất cả chư thiên lắng nghe, cùng các hiền thánh và mọi bậc khác nữa—giữ vững chân lý Śaiva, nhiếp tâm an định và chuyên chú.

Verse 71

प्रधानस्याऽप्रधानस्य भागाभागस्य रूपिणः । ज्योतिर्मयस्य भागास्ते वयं देवाः प्रभोस्त्रयः

Chúng con—ba vị thần—chỉ là những phần của Đấng Chúa ấy, Đấng hiện bày vừa là Pradhāna (Tự Nhiên nguyên sơ) vừa là Apradhāna (siêu việt ngoài Tự Nhiên), là hình tướng của cả “phần” và “phi phần”, và là Ánh Sáng thuần tịnh tự chiếu.

Verse 72

कस्त्वं कोहं च को ब्रह्मा तवैव परमात्मनः । अंशत्रयमिदं भिन्नं सृष्टिस्थित्यंतकारणम्

“Ngài là ai, con là ai, và Brahmā là ai? Ôi Đấng Tối Thượng Ngã—bộ ba này chỉ là ba phần phân biệt của chính Ngài, làm nhân cho tạo hóa, bảo tồn và tiêu diệt.”

Verse 73

चिंतयस्वात्मनात्मानं स्वलीलाधृतविग्रहः । एकस्त्वं ब्रह्म सगुणो ह्यंशभूता वयं त्रयः

Hãy tự quán chiếu Chân Ngã của chính mình bằng nội tri của chính Ngài, hỡi Đấng tự do thị hiện thân tướng bởi cuộc chơi thần linh (līlā). Chỉ riêng Ngài là Brahman hữu tướng (saguṇa); còn ba chúng ta chỉ là những phần biểu hiện của Ngài.

Verse 74

शिरोग्रीवादिभेदेन यथैकस्यैव वर्ष्मणः । अंगानि ते तथेशस्य तस्य भगत्रयं हर

Cũng như một thân thể duy nhất được nói là có các phần—như đầu, cổ, v.v.—thì cũng vậy, hỡi Hara, các chi phần hay phương diện của Đấng Chúa ấy được hiểu như thế. Quả thật, ba sự viên mãn thần linh (bhaga-traya) của Ngài cần được nhận biết theo cách này.

Verse 75

यज्ज्योतिरभ्रं स्वपुरं पुराणं कूटस्थमव्यक्तमनंतरूपम् । नित्यं च दीर्घादिविशेषणाद्यैर्हीनं शिवस्त्वं तत एव सर्वम्

Ngài là Ánh Sáng tinh khiết, không vẩn mây—chính là cõi tối thượng của Ngài—cổ xưa, bất biến, vô hiển, và mang vô lượng hình tướng. Hằng thường vĩnh cửu, Ngài vượt ngoài mọi định tính giới hạn như “dài” và những điều tương tự. Ôi Śiva, từ Ngài mà muôn sự phát sinh và tồn tại.

Verse 76

ब्रह्मोवाच एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य महादेवो मुनीश्वर । बभूव सुप्रसन्नश्च न जघान स मां ततः

Phạm Thiên nói: “Ôi bậc chúa tể giữa các hiền thánh! Nghe những lời ấy, Đại Thần Mahādeva liền hoàn toàn hoan hỷ, đầy lòng từ. Từ đó Ngài không còn đánh ta nữa.”