वैवाहिकानुष्ठानसमापनं दानप्रशंसा च / Completion of Wedding Rites and Praise of Gifts (Dāna)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ततश्चाहं मुनिगणैश्शेषकृत्यं शिवाज्ञया । अकार्षं नारद प्रीत्या शिवाशिवविवाहतः

Brahmā nói: Sau đó, theo lệnh của Śiva, ta cùng với hội chúng các bậc hiền triết đã cử hành những nghi lễ còn lại. Hỡi Nārada, ta làm điều ấy trong niềm hoan hỷ, bởi lễ thành hôn cát tường của Śivā (Pārvatī) và Śiva.

Verse 2

तयोश्शिरोऽभिषेकश्च बभूवादरतस्ततः । ध्रुवस्यदर्शनं विप्राः कारयामासुरादरात

Bấy giờ, với lòng cung kính, nghi lễ tắm rưới thánh thủy (abhiṣeka) trên đầu của họ được cử hành. Sau đó, hỡi các Bà-la-môn, với lòng sùng tín sâu dày, họ sắp đặt cho được chiêm bái (darśana) cát tường của Dhruva.

Verse 3

हृदयालम्भनं कर्म बभूव तदनन्तरम् । स्वस्तिपाठश्च विप्रेन्द्र महोत्सवपुरस्सरः

Ngay sau đó, một nghi lễ làm hoan hỷ lòng người được cử hành. Rồi, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, những bài tụng chúc lành (svasti-pāṭha) cát tường được xướng lên, như lời mở đầu cho đại lễ.

Verse 4

शिवाशिरसि सिन्दूरं ददौ शम्भुर्द्विजाज्ञया । तदानीं गिरिजाभिख्याद्भुतावर्ण्या बभूव ह

Theo lời truyền của vị Bà-la-môn, Śambhu đặt son đỏ (sindūra) lên đỉnh đầu của Śivā. Ngay khoảnh khắc ấy, Girijā bỗng rực sáng kỳ diệu, vẻ đẹp vượt ngoài mọi lời tả.

Verse 5

ततो विप्राज्ञया तौ द्वावेकासनसमास्थितौ । लेभाते परमां शोभां भक्तचित्त मुदावहाम्

Rồi theo lệnh vị Bà-la-môn, hai Đấng ấy cùng ngồi trên một tòa. Họ đạt được ánh huy hoàng tối thượng, đem niềm hoan hỷ đến tâm hồn những người sùng kính.

Verse 6

ततः स्वस्थानमागत्य संस्रवप्राशनं मुदा । चक्रतुस्तौ निदेशान्मेऽद्भुतलीलाकरौ मुने

Rồi hai vị trở về đúng chỗ của mình; là những bậc diễn bày cuộc hí lộng thần diệu, các Ngài hoan hỷ thọ dùng phần dư đã được thánh hóa, đúng theo lời chỉ dạy của ta, hỡi bậc hiền triết.

Verse 7

इत्थं निवृत्ते विधिवद्याज्ञे वैवाहिके शिवः । ब्रह्मणे पूर्णपात्रं मे ददौ लोककृते प्रभुः

Khi lễ tế hôn phối đã được hoàn tất đúng pháp như vậy, Đức Śiva—Đấng Tối Chủ hành động vì lợi ích muôn loài—đã thay mặt ta trao cho Brahmā một bình lễ vật đầy trọn vẹn làm tặng phẩm cúng dường.

Verse 8

गोदानं विधिवच्छम्भुराचार्याय ददौ ततः । महादानानि च प्रीत्या यानि मङ्गलदानि वै

Rồi Śambhu, đúng theo nghi lễ, ban tặng lễ dâng bò cho vị ācārya; và với niềm hoan hỷ của lòng sùng kính, Ngài còn cúng dường các đại thí—những bố thí cát tường đem lại phúc lành thanh tịnh.

Verse 9

ततश्शतसुवर्णं च विप्रेभ्यस्स ददौ पृथक् । बहुभ्यो रत्नकोटीश्च नानाद्रव्याण्यनेकशः

Sau đó, ông phân phát riêng rẽ hàng trăm đồng vàng cho các Bà-la-môn; và cho nhiều người khác, ông ban tặng vô số châu báu đến hàng koṭi, cùng nhiều loại lễ vật dồi dào. Theo Shaiva, sự bố thí rộng lớn ấy, khi dâng bằng lòng sùng kính và tôn trọng dharma, trở thành trợ duyên thanh tịnh, chuẩn bị tâm cho bhakti kiên cố hướng về Chúa Śiva.

Verse 10

तदानीममरास्सर्वे परे जीवाश्चराचराः । मुमुदुश्चेतसातीव जयध्वनिः

Ngay lúc ấy, tất cả chư thiên, và mọi loài hữu tình khác—động và tĩnh—đều hoan hỷ sâu xa trong lòng, và tiếng hô chiến thắng vang dậy.

Verse 11

मङ्गलध्वनिगानश्च बभूव बहु सर्वतः । वाद्यध्वनिरभूद्रम्यो सर्वानन्दप्रवर्द्धनः

Những khúc ca cát tường và âm thanh hân hoan vang lên khắp nơi dồi dào; tiếng nhạc khí êm dịu, ngân nga, làm tăng thêm niềm hỷ lạc cho tất cả.

Verse 12

हरिर्मयाथ देवाश्च मुनयश्चापरेऽखिलाः । गिरिमामन्त्र्य सुप्रीत्या स्वस्थानम्प्रययुर्द्रुतम्

Bấy giờ, Hari (Viṣṇu), ta, cùng tất cả chư thiên và các bậc hiền thánh—sau khi thân ái từ biệt Núi (Himālaya)—liền mau chóng trở về nơi cư ngụ của mỗi vị.

Verse 13

तदानीं शैलनगरे स्त्रियश्च मुदिता वरम् । शिवाशिवौ समानीय ययुः कुह वरालयम्

Khi ấy, trong thành phố núi, các phụ nữ vô cùng hoan hỷ, đưa Śiva và Śivā đến bên nhau rồi cùng đi vào tân phòng lộng lẫy.

Verse 14

लौकिकाचारमाजह्रुस्ताः स्त्रियस्तत्र चादृताः । महोत्साहो बभूवाथ सर्वतः प्रमुदावहः

Tại đó, những người phụ nữ ấy giữ gìn lễ nghi thế tục cho phải đạo và được tôn kính xứng đáng. Rồi một niềm hăng hái lớn (utsāha) dấy lên khắp nơi, đem lại hoan hỷ bốn bề.

Verse 15

अथ तास्तौ समानीय दम्पती जनशंकरौ । वासालयम्महादिव्यं भवाचारं व्यधुर्मुदा

Bấy giờ, hai vị—Śiva và Pārvatī, đôi phu thê thần thánh ban điềm lành cho muôn loài—được rước đến nơi ấy. Trong niềm hoan hỷ, các Ngài an bài một chốn cư ngụ tối thượng, rực rỡ; và thiết lập nếp hạnh thanh tịnh, đúng pháp, xứng hợp với Bhava (Đức Śiva).

Verse 16

अथो समीपमागत्य शैलेन्द्रनगरस्त्रियः । निर्वृत्य मङ्गलं कर्म प्रापयन्दम्पती गृहम्

Rồi các phụ nữ của thành Śailendra tiến lại gần; sau khi chu toàn các nghi lễ cát tường, họ hộ tống đôi phu thê thần thánh và đưa các Ngài về nhà.

Verse 17

कृत्वा जयध्वनिं चक्रुर्ग्रन्थिनिर्मोचनादिकम् । सस्मितास्सकटाक्षाश्च पुलकाञ्चितविग्रहाः

Họ cất tiếng hô vang khải hoàn, và thực hiện các việc cát tường theo lệ như tháo mở những nút thắt nghi lễ. Mỉm cười, trao nhau ánh nhìn nghiêng, thân thể rùng mình nổi gai vì hỷ lạc, họ hoan hỷ—dấu hiệu của lòng sùng kính và niềm vui thiêng liêng.

Verse 18

वासगेहं सम्प्रविश्य मुमुहुः कामिनीवराः । प्रसंशन्त्यस्स्वभाग्यानि पश्यन्तः परमेश्वरम्

Bước vào nơi cư ngụ, những người phụ nữ ưu tú ấy ngây ngất trong hoan lạc. Chiêm ngưỡng Parameśvara (Đức Śiva), họ ca ngợi phúc phần của chính mình.

Verse 19

महासुरूपवेषश्च सर्व लावण्यसंयुतम् । नवीनयौवनस्थञ्च कामिनीचित्तमोहनम्

Ngài hiện ra với dung mạo và y phục tuyệt mỹ, hội đủ mọi vẻ duyên dáng; đứng trong sức xuân mới mẻ của tuổi trẻ, khiến tâm trí các thiếu nữ đều say đắm.

Verse 20

ईषद्धास्यप्रसन्नास्यं सकटाक्षं सुसुन्दरम् । सुसूक्ष्मवासो बिभ्राणं नानारत्न विभूषितम्

Ngài hiện ra đẹp đẽ khôn sánh—gương mặt an nhiên với nụ cười thoảng nhẹ, đôi mắt liếc nghiêng đầy duyên; Ngài khoác y phục cực mỏng mịn và được trang sức bằng các bảo vật, châu ngọc muôn loại.

Verse 21

तदानीन्दिव्यनार्यश्च षोडशारं समाययुः । तौ दम्पती च संद्रष्टुं महादरपुरस्सरम्

Ngay lúc ấy, các thiên nữ tụ hội thành vòng mười sáu phần, hăm hở tiến ra để chiêm bái đôi uyên ương thiêng liêng—Śiva và Pārvatī—đang dẫn đầu đoàn rước huy hoàng.

Verse 22

सरस्वती च लक्ष्मीश्च सावित्री जाह्नवी तथा । अदितिश्च शची चैव लोपामुद्राप्यरुन्धती

Có Sarasvatī và Lakṣmī; Sāvitrī và Jāhnavī; Aditi và Śacī nữa—cùng với Lopāmudrā và Arundhatī cũng hiện diện.

Verse 23

अहल्या तुलसी स्वाहा रोहिणी च वसुन्धरा । शतरूपा च संज्ञा च रतिरेतास्सुरस्त्रियः

“Ahalyā, Tulasī, Svāhā, Rohiṇī và Vasundharā; Śatarūpā, Saṃjñā và Rati—đó là những bậc thiên nữ trong hàng chư thiên được xưng danh nơi đây.”

Verse 24

देवकन्या नागकन्या मुनिकन्या मनोहराः । तत्र या याः स्थितास्तासां सङ्ख्यां कर्तुं च कः क्षमः

Ở đó có những thiếu nữ duyên dáng—con gái chư Thiên, con gái các Nāga, và con gái các bậc hiền triết. Trong số những người đứng tụ hội nơi ấy, ai có thể đủ sức đếm cho hết số lượng của họ?

Verse 25

ताभी रत्नासने दत्ते तत्रोवास शिवो मुदा । तमूचुः क्रमतो देव्यस्सुहास मधुरं वचः

Khi các nàng đã an vị Ngài trên bảo tọa kết bằng châu báu, Śiva an trú nơi ấy trong niềm hoan hỷ. Rồi theo thứ tự, các Nữ thần—mỉm cười—thưa với Ngài những lời dịu ngọt.

Verse 26

सरस्वत्युवाच । प्राप्ता सती महादेवाधुना प्राणाधिका मुदा । दृष्ट्वा प्रियास्यञ्चन्द्राभं सन्तापन्त्यज कामुक

Sarasvatī nói: “Nay Satī đã đến bên Mahādeva, được Ngài yêu quý hơn cả sinh mệnh, đem lại niềm hoan hỷ lớn lao. Hỡi kẻ đa tình, khi thấy gương mặt như trăng của người yêu, hãy buông bỏ nỗi ưu phiền.”

Verse 27

कालं गमय कालेश सतीसंश्लेषपूर्वकम् । विश्लेषस्ते न भविता सर्वकालं ममाश्रिता

Ôi Kāleśa, Chúa tể của Thời gian, xin hãy để thời khắc trôi qua trong sự hợp nhất cùng Satī. Với Ngài sẽ chẳng có chia lìa; mọi thời con nương tựa và quy y nơi Ngài.

Verse 28

लक्ष्मीरुवाच । लज्जां विहाय देवेश सतीं कृत्वा स्ववक्षसि । तिष्ठ ताम्प्रति का लज्जा प्राणा यान्ति यया विना

Lakṣmī thưa: “Ôi Đấng Chúa tể chư thiên, xin gạt bỏ e thẹn, hãy ôm Satī vào chính ngực Ngài và ở bên nàng. Với nàng còn chỗ nào cho sự thẹn thùng? Không có nàng, ngay cả hơi thở sinh mệnh cũng lìa đi.”

Verse 29

सावित्र्युवाच । भोजयित्वा सती शम्भो शीघ्रं त्वं भुंक्ष्व मा खिद । तदाचम्य सकर्पूरन्तांबूलं देहि सादरम्

Sāvitrī thưa: “Ôi Śambhu, sau khi cho Satī dùng bữa, xin Ngài mau dùng phần ăn của mình, chớ ưu phiền. Rồi xin súc miệng thanh tịnh (ācamana) và kính nhận trầu têm với long não.”

Verse 30

जाह्नव्युवाच । स्वर्णकांतिकरां धृत्वा केशान्मार्जय योषितः । कामिन्यास्स्वामिसौभाग्यसुखं नातः परं भवेत्

Jāhnavī thưa: “Cầm vật sắc vàng trong tay (như lược vàng), người nữ nên chải chuốt và làm sạch mái tóc mình. Với người vợ yêu thương, chẳng có niềm vui nào cao hơn phúc lành từ ân sủng và sự an ổn của chồng.”

Verse 31

अदितिरुवाच । भोजनान्ते शिवः शम्भुं मुखं शुद्ध्यर्थमादरात् । जलं देहि महाप्रीत्या दम्पतिप्रेम दुर्लभम्

Aditi thưa: “Sau bữa ăn, Śivā (trong vai người vợ chí thành) kính cẩn xin Śambhu nước để súc miệng cho thanh tịnh. ‘Xin ban nước với tình thương sâu đậm—sự hòa hợp yêu thương của vợ chồng quả thật hiếm có.’”

Verse 32

शच्युवाच । कृत्वा विलापं यद्धेतोः शिवां कृत्वा च वक्षसि । यो बभ्रामानिशं मोहात् का लज्जा ते प्रियाम्प्रति

Śacī nói: “Vì ai mà ngươi than khóc—đã ôm Śivā vào ngực—thế rồi lại mê muội lang thang suốt đêm? Trước người yêu dấu của mình, ngươi còn giữ được chút hổ thẹn hay dè dặt nào chăng?”

Verse 33

लोपामुद्रोवाच । व्यवहारोऽस्ति च स्त्रीणां भुक्त्वा वासगृहे शिव । दत्त्वा शिवायै ताम्बूलं शयनं कर्तुमर्हसि

Lopāmudrā thưa: “Ôi Śiva, có một phép tắc dành cho phụ nữ: sau khi dùng bữa trong nhà, Ngài nên dâng trầu cau lên Śivā (Pārvatī), rồi mới xứng đáng lui về nghỉ ngơi.”

Verse 34

अरुन्धत्युवाच । मया दत्तां सतीमेनां तुभ्यन्दातुमनीप्सिताम् । विविधं बोधयित्वेमां सुरतिं कर्तुमर्हसि

Arundhatī thưa: “Con đã trao cho Ngài người phụ nữ hiền đức này, dẫu nàng chẳng muốn bị gả đi. Sau khi chỉ dạy nàng bằng nhiều cách, xin Ngài hãy đúng pháp mà hòa hợp với nàng trong ân ái phu thê.”

Verse 35

अहल्योवाच । वृद्धावस्थाम्परित्यज्य ह्यतीव तरुणो भव । येन मेनानुमन्येत त्वां सुतार्पितमानसा

Ahalyā thưa: “Xin Ngài gạt bỏ tuổi già, trở nên vô cùng trẻ trung, để Menā—người đã dâng trọn tâm lòng cho con gái—có thể thuận tình với Ngài.”

Verse 36

तुलस्युवाच । सती त्वया परित्यक्ता कामो दग्धः पुरा कृतः । कथन्तदा वसिष्ठश्च प्रभो प्रस्थापितोऽधुना

Tulasi thưa: “Bạch Chúa, xưa kia Sati đã bị Ngài lìa bỏ, và Kāma (thần ái dục) cũng từng bị Ngài thiêu đốt. Vậy thì, bạch Đấng Tôn Chủ, vì sao nay Vasiṣṭha lại được sai đi?”

Verse 37

स्वाहोवाच । स्थिरो भव महादेव स्त्रीणां वचसि साम्प्रतम् । विवाहे व्यवहारोऽस्ति पुरन्ध्रीणां प्रगल्भता

Svāhā thưa: “Xin Ngài vững lòng, bạch Mahādeva, trước lời nói của nữ nhân lúc này. Trong việc hôn phối có nhiều sự toan tính thế tục, và phụ nữ có thể mạnh bạo trong lời lẽ lẫn cách hành xử.”

Verse 38

रोहिण्युवाच । कामम्पूरय पार्वत्याः कामशास्त्रविशारद । कुरु पारं स्वयं कामी कामिनीकामसागरम्

Rohiṇī thưa: “Ô bậc tinh thông Kāmashāstra, xin hãy làm trọn ước nguyện của Pārvatī. Chính Ngài—đầy nhiệt tình ái dục—hãy đưa biển khát vọng của thiếu nữ ấy vượt qua đến bờ bên kia.”

Verse 39

वसुन्धरोवाच । जानासि भावं भावज्ञ कामार्तानां च योषिताम् । न च स्वं स्वामिनं शम्भो ईश्वरं पाति सन्ततम्

Vasundharā thưa: “Ô bậc thấu triệt tâm tình, Ngài hiểu lòng dạ những người nữ bị dục vọng dày vò. Thế nhưng, ô Śambhu, tâm (vốn đổi thay) chẳng luôn gìn giữ, cũng chẳng luôn trung tín với chính Chúa Tể của mình—Đấng Īśvara tối thượng.”

Verse 40

शतरूपोवाच । भोगं दिव्यं विना भुक्त्वा न हि तुष्येत्क्षुधातुरः । येन तुष्टिर्भवेच्छंभो तत्कर्तुमुचितं स्त्रियाः

Śatarūpā thưa: “Kẻ bị cơn đói hành hạ chẳng thể thỏa lòng nếu ăn mà không có niềm hưởng lạc thiêng liêng. Vì vậy, ô Śambhu, điều gì khiến Ngài hoan hỷ—ấy chính là điều người nữ nên làm cho phải đạo.”

Verse 41

संज्ञोवाच । तूर्णं प्रस्थापय प्रीत्या पार्वत्या सह शङ्करम् । रत्नप्रदीपन्ताम्बूलं तल्पं निर्माय निर्जने

Saṃjñā nói: “Hãy mau chóng, với lòng kính mến, đưa Śaṅkara cùng Pārvatī đi. Ở nơi vắng vẻ, hãy sửa soạn một giường nằm, bày đèn như châu báu, và chuẩn bị trầu cau sẵn.”

Verse 42

ब्रह्मोवाच । स्त्रीणान्तद्वचनं श्रुत्वा ता उवाच शिवः स्वयम् । निर्विकारश्च भगवान्योगीन्द्राणां गुरोर्गुरुः

Brahmā nói: Nghe lời của những người phụ nữ ấy, chính Śiva đã lên tiếng với họ—Ngài là Đấng Thế Tôn bất biến, bậc tối thượng, là Thầy của các bậc thầy, ngay cả đối với những đại yogin.

Verse 43

शंकर उवाच । देव्यो न ब्रूत वचनमेवंभूतं ममान्तिकम् । जगतां मातरः साध्व्यः पुत्रे चपलता कथम्

Śaṅkara nói: “Hỡi các Nữ Thần, chớ nói với ta những lời như thế. Các vị là những người mẹ hiền đức của muôn thế giới—làm sao lại có thể đổi thay, thất thường đối với chính con trai của mình?”

Verse 44

ब्रह्मोवाच । शङ्करस्य वचः श्रुत्वा लज्जितास्सुरयोषितः । बभूवुः सम्भ्रमात्तूष्णीं चित्रपुत्तलिका यथा

Brahmā nói: Nghe lời của Śaṅkara, các phu nhân của chư thiên hổ thẹn; và vì bối rối đột ngột, họ lặng thinh—như những búp bê được vẽ màu.

Verse 45

भुक्त्वा मिष्टान्नमाचम्य महेशो हृष्टमानसः । सकर्पूरं च तांबूलं बुभुजे भार्य या सह

Sau khi dùng món ngọt và làm lễ ācamana, Maheśa—tâm hoan hỷ—cùng với hiền thê (Pārvatī) thưởng dùng tāmbūla (trầu) hòa lẫn long não.

Verse 50

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीय पार्वतीखण्डे परिहासवर्णनंनाम पञ्चाशत्तमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ năm mươi, mang tên “Mô tả lời đùa vui”, trong Pārvatī-khaṇḍa (phần thứ ba) của Rudra-saṃhitā (thiên thứ hai) thuộc Thánh điển Śiva Mahāpurāṇa tôn kính.