Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 3

गोत्र-प्रवर-प्रश्नः तथा तिथ्यादि-कीर्तनं

Gotra–Pravara Inquiry and Proclamation of Auspicious Time

Devanagari script

पाद्यादिभिस्ततः शैलः प्रहृष्टः स्वपुरोहितः । तं वंरं वरयामास वस्त्रचंदनभूषणैः

Transliteration

pādyādibhistataḥ śailaḥ prahṛṣṭaḥ svapurohitaḥ | taṃ vaṃraṃ varayāmāsa vastracaṃdanabhūṣaṇaiḥ

Translation

Rồi Śaila (Vua Núi), hoan hỷ, cùng với vị tư tế gia tộc của mình, đã tôn kính bậc tối thượng ấy bằng các lễ vật khởi đầu từ nước rửa chân, và bằng y phục, hương chiên-đàn cùng châu báu trang sức.

Word by Word

• पाद्य: foot-washing water
• पाद्य: Samasa-anga (समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: पाद्य (प्रातिपदिक)
• Form: (समासाङ्ग), प्रातिपदिक

• आदिभिः: with (offerings) beginning with pādya etc.
• आदिभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: आदि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पाद्य-आदि), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन

• ततः: then, thereafter
• ततः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/हेतु/तदनन्तर (then/thereupon)

• शैलः: the mountain (Himavān)
• शैलः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शैल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रहृष्टः: delighted
• प्रहृष्टः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र+हृष् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• स्व: his own
• स्व: Samasa-anga (समासाङ्ग)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: (समासाङ्ग), प्रातिपदिक

• पुरोहितः: the family priest
• पुरोहितः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुरोहित (प्रातिपदिक: पुरः + हित)
• Form: तत्पुरुष-समास (पुरः-हितः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वरम्: the bridegroom
• वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वरयामास: honoured/received (chose)
• वरयामास: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु)
• Form: णिच्-प्रत्यय (Causative/denominative sense ‘to choose/honour’), लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• वस्त्र: garments
• वस्त्र: Samasa-anga (समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: (समासाङ्ग), प्रातिपदिक

• चन्दन: sandalwood (paste)
• चन्दन: Samasa-anga (समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: चन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: (समासाङ्ग), प्रातिपदिक

• भूषणैः: with garments, sandalwood, and ornaments
• भूषणैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: भूषण (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (वस्त्र-चन्दन-भूषण), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (प्रयोगानुसार), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Umāpati

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Himālaya (Śaila)
• purohita (family priest)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights bhakti expressed through reverent reception (satkāra): honoring the divine or saintly with humility and pure offerings, which in Shaiva thought invites Śiva’s anugraha (grace).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The items named—pādya, garments, sandal paste, ornaments—mirror standard upacāras used in Saguna worship and in Liṅga-pūjā, showing that devotion is concretized through ritual service.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Practice upacāra-pūjā: offer pādya (or arghya), apply candana, and dedicate a simple offering with mantra-japa (such as the Pañcākṣarī, “Om Namaḥ Śivāya”) in a spirit of hospitality and surrender.