Shloka 35

दुर्गोपवीत-रचना तथा शिवामलङ्कारोत्सवः | The Making of the Durgopavīta and Pārvatī’s Auspicious Adornment Festival

Devanagari script

एभिस्समेतो जगदेकबन्धुर्ययौ तदानीं परमेशवर्चसा । सुसेव्यमानस्सकलैस्सुरेश्वरैर्विकीर्यमाणः कुसुमैश्च हर्षितैः

Transliteration

ebhissameto jagadekabandhuryayau tadānīṃ parameśavarcasā | susevyamānassakalaissureśvarairvikīryamāṇaḥ kusumaiśca harṣitaiḥ

Translation

Được họ tháp tùng, Đấng Bạn Duy Nhất của toàn thế gian khi ấy tiến bước, rực sáng bởi uy quang của Đấng Tối Thượng (Parameśvara). Ngài được chư Thiên chủ kính cẩn hầu cận, và hoa được tung rải vui mừng như mưa.

Word by Word

• एभिः: with these (persons/things)
• एभिः: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचन; Pronoun, Instrumental plural

• समेतः: accompanied, together with
• समेतः: कर्तृविशेषण (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + इ (धातु) → समेत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• जगत्-एक-बन्धुः: the sole kinsman of the world
• जगत्-एक-बन्धुः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक) + बन्धु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः एकः बन्धुः)

• ययौ: went
• ययौ: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• तदानीम्: then, at that time
• तदानीम्: कालाधिकरण (Time-locative/काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदानीम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• परमेश-वर्चसा: by the splendor of the Supreme Lord
• परमेश-वर्चसा: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: परमेश (प्रातिपदिक) + वर्चस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (परमेशस्य वर्चसा)

• सु-सेव्यमानः: being well attended/served
• सु-सेव्यमानः: कर्तृविशेषण (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + सेव् (धातु) → सेव्यमान (कृदन्त-प्रातिपदिक, शानच्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; वर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच् (present passive participle)

• सकलैः: by all
• सकलैः: करण (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; adjective agreeing with सुरेश्वरैः

• सुर-ईश्वरैः: by the lords of the gods
• सुर-ईश्वरैः: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणाम् ईश्वरैः)

• विकीर्यमाणः: being showered/scattered upon
• विकीर्यमाणः: कर्तृविशेषण (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + कीर् (धातु) → कीर्यमाण (कृदन्त-प्रातिपदिक, शानच्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; वर्तमानकाले कर्मणि शानच् (present passive participle)

• कुसुमैः: with flowers
• कुसुमैः: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कुसुम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया बहुवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• हर्षितैः: by delighted (ones)
• हर्षितैः: करण (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: हर्षित (प्रातिपदिक; हृष् (धातु) → क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त, adjective qualifying सुरेश्वरैः

Speaker

Sūta Gosvāmi (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Shiva
• Devas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse presents Śiva as jagad-eka-bandhu—Pati who compassionately relates to all beings—showing that divine radiance (parameśa-varcas) draws even the devas into humble service; it highlights grace and bhakti as the natural response to Śiva’s presence.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The imagery of reverent attendance and flower-showers reflects Saguna upāsanā—devotional honoring of Śiva with visible offerings; such pūjā, whether to the Liṅga or to a manifest form, expresses surrender and invokes Śiva’s auspicious anugraha (grace).

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Offer flowers with mantra-japa (especially the Pañcākṣarī, “Om Namaḥ Śivāya”) and cultivate inner ‘service’ (seva) through humility—seeing Śiva as the world’s true refuge and benefactor.