Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 28

महेश्वरागमनं तथा नीराजन-सत्कारवर्णनम् / The Arrival of Maheśvara and the Rite of Welcome

Nīrājana

Devanagari script

सद्रत्नकुण्डलाभ्यां च चारुगण्डस्थलोज्ज्वलाम् । मणिरत्नप्रभामुष्टिदन्तराजिविराजिताम्

Transliteration

sadratnakuṇḍalābhyāṃ ca cārugaṇḍasthalojjvalām | maṇiratnaprabhāmuṣṭidantarājivirājitām

Translation

Đeo đôi hoa tai ngọc quý tuyệt hảo, đôi gò má xinh đẹp của nàng càng thêm rạng rỡ; và nụ cười—lộng lẫy bởi hàng răng sáng như ánh bảo châu—đã soi bừng khuôn mặt.

Word by Word

• सत्-रत्न-कुण्डलाभ्याम्: with a pair of excellent jeweled earrings
• सत्-रत्न-कुण्डलाभ्याम्: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: सत् + रत्न + कुण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (कुण्डल), तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), द्विवचन; समासः—कर्मधारयः (सत्-रत्नम् = उत्तमरत्नम्; सत्-रत्न-कुण्डलम् = उत्तमरत्नकुण्डलम्)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• चारु-गण्ड-स्थल-उज्ज्वलाम्: bright on the lovely cheek-region
• चारु-गण्ड-स्थल-उज्ज्वलाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: चारु + गण्ड + स्थल + उज्ज्वल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः/कर्मधारय-प्रायः (चारुं गण्डस्थलम् यस्याः/यत्र = चारुगण्डस्थल; तत्र उज्ज्वला = चारुगण्डस्थलोज्ज्वला)

• मणि-रत्न-प्रभा-मुष्टि-दन्त-राजि-विराजिताम्: shining with rows of teeth (seen in a smile) having the radiance of gems and jewels
• मणि-रत्न-प्रभा-मुष्टि-दन्त-राजि-विराजिताम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मणि + रत्न + प्रभा + मुष्टि + दन्त + राजि + वि√राज् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: कृदन्त-विशेषण, क्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—बहुपद-तत्पुरुषः (मणिरत्नप्रभा इव/युक्ता; मुष्टिदन्तराजिः = मुष्टौ दन्तानां राजिः; तया विराजिता)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Characters & Entities

• Parvati
• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It sanctifies the devotee’s gaze by presenting Pārvatī’s saguna (gracious, perceivable) form as a doorway to inner purity—her radiant ornaments and smile symbolize sattva, auspiciousness, and the soul’s attraction toward divine beauty rather than worldly craving.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

While the Liṅga points to Shiva’s transcendent reality, this description supports saguna-upāsanā: devotion through form. In Shaiva tradition, honoring Pārvatī’s splendor complements Liṅga worship because Shakti is inseparable from Shiva—grace (anugraha) becomes approachable through divine form and darśana.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is dhyāna (visual contemplation) of the Divine Couple: begin japa of “Om Namaḥ Śivāya,” then meditate on Pārvatī’s serene radiance to steady the mind; offer flowers or bilva to the Liṅga while holding this auspicious form in the heart.