Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 57

अनरण्यसुता–पिप्पलादचरितम् / The Episode of Anaraṇya’s Daughter and Sage Pippalāda

Devanagari script

बुद्ध्वा तत्त्वं सुतां देहि पार्वतीमीश्वराय च । कुरुषं त्यज शैलेन्द्र मेनया स्वस्त्रिया सह

Transliteration

buddhvā tattvaṃ sutāṃ dehi pārvatīmīśvarāya ca | kuruṣaṃ tyaja śailendra menayā svastriyā saha

Translation

Khi đã thấu hiểu chân lý (tattva), hãy gả con gái của ngài là Pārvatī cho Đấng Īśvara (Śiva). Ôi chúa tể núi non, xin bỏ sự cứng rắn này và mềm lòng lại, cùng với hiền thê Menā của ngài.

Word by Word

• बुद्ध्वा: having understood
• बुद्ध्वा: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: बुध् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), √बुध्; ‘having understood’

• तत्त्वम्: the truth/principle
• तत्त्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• सुताम्: (your) daughter
• सुताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• देहि: give
• देहि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पार्वतीम्: Pārvatī
• पार्वतीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• ईश्वराय: to the Lord (Śiva)
• ईश्वराय: Sampradāna (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/सम्प्रदान), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• कुरुषम्: O Kuruṣa (king)
• कुरुषम्: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• त्यज: abandon/give up
• त्यज: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शैलेन्द्र: O lord of mountains (Himālaya)
• शैलेन्द्र: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शैल + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुष; ‘शैलानाम् इन्द्रः’), पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• मेनया: with Menā
• मेनया: Sahakāraka/Instrument (करण/सह)
• Type: Noun
• Root: मेना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन

• स्व-स्त्रिया: with (your) own wife
• स्व-स्त्रिया: Sahakāraka/Instrument (करण/सह)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (कर्मधारय; ‘स्वा स्त्री’), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन

• सह: together with
• सह: Sahārtha (सहार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सह-अव्यय (postposition; ‘with’)

Speaker

Suta Goswami (narrating the dialogue in context to the sages at Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva
• Parvati
• Himalaya (Śailendra)
• Mena (Menā)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse teaches that once Śiva-tattva (the supreme divine reality) is recognized, worldly resistance and ego-driven severity should be abandoned; aligning one’s will with Īśvara becomes the dharmic path.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Calling Śiva “Īśvara” emphasizes Saguna Śiva—the personal Lord who guides devotees. Accepting Śiva as the rightful Lord parallels accepting the Liṅga as the living emblem of Īśvara’s presence and authority.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is tattva-smaraṇa (contemplation on Śiva as Pati/Īśvara) combined with japa of the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya,” cultivating softness of heart and relinquishing harsh resolve.