Shloka 16

मेना-हिमालयसंवादः

Menā’s Counsel to Himālaya; Response to Slander of Śiva

Devanagari script

यो वै भजति नित्यं त्वां कृतकृत्यो भवेन्नरः । किं पुण्यं वर्ण्यते तेषां येषां च स्मरणं तव

Transliteration

yo vai bhajati nityaṃ tvāṃ kṛtakṛtyo bhavennaraḥ | kiṃ puṇyaṃ varṇyate teṣāṃ yeṣāṃ ca smaraṇaṃ tava

Translation

Ai hằng ngày phụng thờ Ngài thì người ấy trở thành kẻ đã viên mãn mục đích đời mình. Công đức của những ai chỉ cần có niệm nhớ về Ngài, làm sao có thể kể xiết?

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता/विषयः)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक/खल्वर्थक अव्यय (emphatic particle)

• भजति: worships/serves
• भजति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण अव्यय (adverbial accusative)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; द्वितीया विभक्ति (2nd/Accusative); एकवचन

• कृतकृत्यः: one who has accomplished what is to be done
• कृतकृत्यः: Karta (कर्ता/विषयः)
• Type: Adjective
• Root: कृत + कृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (कृतं कृत्यं येन/यस्य); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• नरः: a man
• नरः: Karta (कर्ता/विषयः)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

• किम्: what?
• किम्: Karma (कर्म/प्रश्नविषयः)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; एकवचन; प्रश्नार्थक

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karma (कर्म/वर्ण्यवस्तु)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; एकवचन

• वर्ण्यते: is described
• वर्ण्यते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वर्ण् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुं/नपुंसक; षष्ठी विभक्ति; बहुवचन

• येषाम्: of whom
• येषाम्: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुं/नपुंसक; षष्ठी विभक्ति; बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• स्मरणम्: remembrance
• स्मरणम्: Karta (कर्ता/विषयः)
• Type: Noun
• Root: स्मरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; एकवचन

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी विभक्ति; एकवचन

Speaker

Parvati

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Jyotirlinga Context

Sthala Purana: Not a site-specific (sthala) passage; it states a general siddhānta: nitya-bhajana and smaraṇa of Śiva culminate in kṛtakṛtyatā (life’s telos fulfilled) by His grace.

Significance: Frames the inner pilgrimage: constant worship and remembrance are presented as the highest merit, surpassing describable puṇya.

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva
• Parvati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It exalts nitya-bhakti (continuous devotion) and smaraṇa (remembrance) of Shiva as the direct mark of a fulfilled life, implying that Shiva’s grace makes the seeker kṛtakṛtya—complete in dharma and oriented to liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse supports Saguna-upāsanā: worshipping Shiva with form and attributes (commonly via the Shiva Linga) and holding Him in steady remembrance; such devotion is praised as yielding immeasurable puṇya and inner completion.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is daily Shiva-bhajana: Linga-pūjā with mantra-japa (especially the Panchākṣarī, “Om Namaḥ Śivāya”) and intentional smaraṇa of Shiva throughout the day.