Home›Shiva Purana›Rudra Samhita›Parvati Khanda›Adhyaya 29›Shloka 21
←Previous Verse
Next Verse→

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 21

पार्वतीप्रार्थना—हिमवत्पार्श्वे भिक्षुरूपेण याचनम् | Pārvatī’s Request: Śiva to Seek Her in Beggar-Form at Himālaya’s Court

Devanagari script

मायामयं कृतमिदं च जगत्समग्रं सर्वात्मना हि विधृतं परया स्वबुद्ध्या । सवार्त्मभिस्सुकृतिभिः परमात्मभावैस्संसिक्तमात्मनि गणः परिवेष्टितश्च

Transliteration

māyāmayaṃ kṛtamidaṃ ca jagatsamagraṃ sarvātmanā hi vidhṛtaṃ parayā svabuddhyā | savārtmabhissukṛtibhiḥ paramātmabhāvaissaṃsiktamātmani gaṇaḥ pariveṣṭitaśca

Translation

Toàn thể vũ trụ này được tạo tác bằng Māyā, nhưng vẫn được Đấng Tối Thượng nâng giữ như Nội Ngã của muôn loài, bằng chính đại giác của Ngài. Và đoàn chúng sinh—những bậc có công đức, với nhận thức thấm đượm cảm thức về Paramātman—vẫn được bao bọc và an lập trong chính Nội Ngã ấy.

Word by Word
मायामयम्made of māyā/illusory
मायामयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमायामय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (माया + मय), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; Accusative singular qualifying इदम्/जगत्
कृतम्made/created
कृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; past passive participle ‘made’
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; demonstrative pronoun
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय; conjunction
जगत्world/universe
जगत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; here with qualifier समग्रं
समग्रम्entire/complete
समग्रम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसमग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; Accusative singular qualifying जगत्
सर्वात्मनाwith the whole self/in every way
सर्वात्मना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसर्वात्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सर्व + आत्मन्), पुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन; Instrumental singular (as ‘in every way/with whole self’)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थ; particle
विधृतम्supported/held up
विधृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवि + धृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; past passive participle ‘supported/held’
परयाby the supreme
परया:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन; Instrumental singular qualifying स्वबुद्ध्या
स्वबुद्ध्याby (one's) own intelligence
स्वबुद्ध्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्वबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (स्व + बुद्धि), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन; Instrumental singular
स्वown
स्व:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्-विशेषण; here as first member of compound; ‘own’
आत्मभिःby selves/with beings
आत्मभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; Instrumental plural
सुकृतिभिःby the virtuous/meritorious ones
सुकृतिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसुकृति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सुकृतिन्-भाव), तृतीया बहुवचन; Instrumental plural
परमात्मभावैःwith states of supreme-selfhood
परमात्मभावैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपरमात्मभाव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (परमात्मन् + भाव), पुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; Instrumental plural
संसिक्तम्imbued/saturated
संसिक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसम् + सिच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; past passive participle ‘sprinkled/imbued’
आत्मनिin the self
आत्मनि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; Locative singular
गणःthe group/host
गणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; Nominative singular
परिवेष्टितःenveloped/surrounded
परिवेष्टितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि + वेष्ट् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; past passive participle agreeing with गणः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय; conjunction
Speaker

Sūta Gosvāmin (narrating the Purāṇic teaching to the sages at Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Sadāśiva

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: nurturing

Characters & Entities
S
Shiva

FAQs

It teaches that the world is Māyā in its appearance, yet it is upheld by Shiva as the indwelling Self (Sarvātman). Liberation matures when one’s awareness becomes permeated with Paramātma-bhāva—seeing all within Shiva and oneself established in Him.

Linga-worship trains the mind to recognize Shiva as the unseen support of all forms. While the universe appears manifold through Māyā, devotion to Saguna Shiva (as Linga and Lord) leads the seeker toward the realization of Shiva as the inner Self beyond form.

Cultivate Paramātma-bhāva through japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) and inward meditation on Shiva as the Self in all beings; let virtuous conduct (sukṛti) support steady contemplation.

←Previous Verse
Next Verse→