Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 25

सत्यप्रतिज्ञा-तपःसंवादः

Pārvatī’s Vow of Truth and the Dialogue on Her Tapas

Devanagari script

क्व त्वं कमलपत्राक्षी क्वासौ वै त्रिविलोचनः । शशांकवदना त्वं च पंचवक्त्रः शिवस्स्मृतः

Transliteration

kva tvaṃ kamalapatrākṣī kvāsau vai trivilocanaḥ | śaśāṃkavadanā tvaṃ ca paṃcavaktraḥ śivassmṛtaḥ

Translation

“Ngươi ở đâu, hỡi người mắt như cánh sen? Và vị Chúa Ba Mắt kia ở đâu? Ngươi có dung nhan như trăng, còn Ngài được tưởng niệm là Śiva năm mặt.”

Word by Word

• क्व: where
• क्व: Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: प्रश्न-अव्यय (interrogative adverb of place)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कमलपत्र-अक्षी: O lotus-petal-eyed (one)
• कमलपत्र-अक्षी: Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थे)
• Type: Noun
• Root: कमल + पत्र + अक्षि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—‘कमलपत्रे इव अक्षिणी यस्याः’ (lotus-petal-eyed)

• क्व: where
• क्व: Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: प्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)

• असौ: that (one)
• असौ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; दूरवाचक-सर्वनाम (that person)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• त्रि-वि-लोचनः: the three-eyed one
• त्रि-वि-लोचनः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रि + लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘त्रीणि लोचनानि यस्य’ (three-eyed)

• शशाङ्क-वदना: O moon-faced (one)
• शशाङ्क-वदना: Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थे)
• Type: Noun
• Root: शशाङ्क + वदन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—‘शशाङ्क इव वदनं यस्याः’ (moon-faced)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• पञ्च-वक्त्रः: the five-faced one
• पञ्च-वक्त्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पञ्च + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘पञ्च वक्त्राणि यस्य’ (five-faced)

• शिवः: Śiva
• शिवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्मृतः: is called/remembered
• स्मृतः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि—‘is remembered/called’

Speaker

An unnamed devotee/narratorial voice within the Pārvatīkhaṇḍa (lamenting/seeking the Divine Couple)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Īśāna

Characters & Entities

• Shiva
• Parvati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse expresses viraha-bhakti (yearning devotion): the seeker calls for the visible, compassionate (saguṇa) presence of Pārvatī and the Three‑eyed Śiva, remembering His pañcavaktra form—an aid for contemplation and surrender.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By naming Śiva as Trivilocana and Pañcavaktra, the verse supports saguṇa-upāsanā—meditating on Śiva’s attributes and forms, which in Śaiva Siddhānta culminates in steadiness of devotion that can be centered on the Śiva-liṅga as His accessible manifestation.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is nāma-smaraṇa and dhyāna: repeat Śiva’s names (e.g., “Trivilocana,” “Pañcavaktra”) and mentally visualize the Five-faced Lord with the moon-faced Devī, optionally alongside japa of the Pañcākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya.”