Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 7

वराङ्ग्याः सुतजन्म-उत्पातवर्णनम् | Birth of Varāṅgī’s Son and the Description of Portents

Utpātas

Devanagari script

हूत्करानीरयन्धीरान्खरस्पर्शो मरुद्ववौ । उन्मूलयन्महावृक्षान्वात्यानीकोरजोध्वजः

Transliteration

hūtkarānīrayandhīrānkharasparśo marudvavau | unmūlayanmahāvṛkṣānvātyānīkorajodhvajaḥ

Translation

Một luồng gió dữ thổi tới, cất lên những tiếng hú rợn người và quất mạnh thô bạo. Như đoàn lốc xoáy giương cờ bụi, nó bật gốc những cây đại thụ—điềm báo sức động loạn tụ hội khi định mệnh chuyển về thánh ý của Śiva.

Word by Word

• हूत्कारान्: shouts/cries
• हूत्कारान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हूत्कार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; masculine, Accusative, Plural

• ईरयन्: raising/producing
• ईरयन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: ईरय् (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ), प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग; present active participle (śatṛ), Nom. sg. m.

• धीरान्: steadfast/brave (ones)
• धीरान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: धीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; masculine, Accusative, Plural

• खर-स्पर्शः: having harsh touch
• खर-स्पर्शः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: खर (प्रातिपदिक) + स्पर्श (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; masculine, Nominative, Singular; समासः कर्मधारयः (खरः स्पर्शः यस्य)

• मरुत्: wind
• मरुत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; masculine, Nominative, Singular

• ववौ: blew
• ववौ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वा (धातु)
• Form: लिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; liṭ, 3rd person singular, parasmaipada

• उन्मूलयन्: uprooting
• उन्मूलयन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: उत् + मूलय् (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ), प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग; present active participle (śatṛ), Nom. sg. m.

• महावृक्षान्: great trees
• महावृक्षान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + वृक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; masculine, Accusative, Plural; समासः कर्मधारयः (महान् वृक्षः)

• वात्या-अनीकः: the storm-front/host
• वात्या-अनीकः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वात्या (प्रातिपदिक) + अनीक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; masculine, Nominative, Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (वात्यायाः अनीकः = storm’s host/front)

• रजः-ध्वजः: having dust as its banner (dust-bannered)
• रजः-ध्वजः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रजस् (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; masculine, Nominative, Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (रजसः ध्वजः)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Bhairava

Cosmic Context

Cosmic Event: violent windstorm/whirlwind host (vātyā) uprooting trees—atmospheric utpāta

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The violent wind symbolizes the upheaval of worldly conditions (pāśa) that can shake even the “great trees” of attachment; in Shaiva understanding, such turbulence urges the devotee to seek steadiness and refuge in Pati—Lord Śiva.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse describes external disturbance and portent; Linga/Saguṇa-Śiva worship trains the mind to remain anchored in Śiva’s presence, so the devotee is not carried away by the dust-banner of agitation but returns to focused devotion.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Practice japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) with steady breath and, if customary, apply Tripuṇḍra bhasma as a reminder of impermanence—cultivating inner stillness while outer conditions churn.