Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 30

काली-परिचयः / Himagiri Presents Kālī (Pārvatī) to Śiva

Devanagari script

अहं तपस्वी योगी च निर्लिप्तो मायया सदा । प्रयोजनं न युक्त्या वै स्त्रिया किं मेस्ति भूधर

Transliteration

ahaṃ tapasvī yogī ca nirlipto māyayā sadā | prayojanaṃ na yuktyā vai striyā kiṃ mesti bhūdhara

Translation

Ta là bậc khổ hạnh và yogin, luôn vô nhiễm, chẳng hề bị Māyā chạm đến. Quả thật, đối với ta, liên hệ với một người nữ có ích gì? Hãy nói cho ta, hỡi Đấng mang núi.

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), उत्तमपुरुषार्थे; एकवचन, प्रथमा (1st case, nominative)

• तपस्वी: an ascetic
• तपस्वी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तपस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन, प्रथमा (nominative singular)

• योगी: a yogin
• योगी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन, प्रथमा (nominative singular)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• निर्लिप्तः: unstained, unattached
• निर्लिप्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर्लिप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √लिप् (धातु) + नि: उपसर्ग)
• Form: भूतकृदन्त/कृत-प्रत्ययान्त (past participle sense); पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; विशेषणम् (qualifying 'अहम्')

• मायया: by/through māyā
• मायया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन, तृतीया (instrumental singular)

• सदा: always
• सदा: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• प्रयोजनम्: purpose, need
• प्रयोजनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रयोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन, प्रथमा/द्वितीया (nom./acc. singular; here as predicate/thing in question)

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• युक्त्या: by reasoning/logic
• युक्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: युक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन, तृतीया (instrumental singular)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक/पादपूरण-अव्यय (emphatic particle)

• स्त्रिया: by/with a woman
• स्त्रिया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; एकवचन, तृतीया (instrumental singular)

• किम्: what?
• किम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रश्नवाचक-सर्वनाम (interrogative pronoun); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन, प्रथमा/द्वितीया (nom./acc.)

• मे: for me / my
• मे: Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचन, षष्ठी (genitive singular)

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present indicative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भूधर: O mountain-bearer / O mountain
• भूधर: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूधर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन, संबोधन (vocative singular)

Speaker

Lord Shiva

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Characters & Entities

• Shiva
• Himalaya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights Shiva as the perfectly detached Pati (Lord) who remains nirlipta—unbound by Māyā—teaching that true yoga is inner freedom from craving and identity-based need.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Shiva’s statement points to the Linga as the symbol of the transcendent, untouched reality; Saguna worship (form-based devotion) becomes a means to realize the same nirlipta Shiva beyond Māyā.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The takeaway is cultivation of vairāgya with Shiva-dhyāna and japa—especially steady remembrance through the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya)—as a practice of remaining inwardly unattached.