Shiva Purana — Kotirudra Samhita, Shloka 87

Śiva-nāma-sahasraka-kathana

The Recital/Teaching of the Thousand Names of Śiva

Devanagari script

न्यायनिर्मायको नेयो न्यायगम्यो निरंजनः । सहस्रमूर्द्धा देवेंद्रस्सर्वशस्त्रप्रभंजनः

Transliteration

nyāyanirmāyako neyo nyāyagamyo niraṃjanaḥ | sahasramūrddhā deveṃdrassarvaśastraprabhaṃjanaḥ

Translation

Ngài là Đấng kiến lập dharma và trật tự chính đạo; Ngài đáng được nhận biết chân thật, và được chứng ngộ qua con đường công chính và chân lý. Thanh tịnh, không vướng nhiễm, Ngài là Thiên Đế của chư thần, bậc nghìn đầu, kẻ phá tan mọi vũ khí—bất khả chiến bại trong khắp các cõi.

Word by Word

• न्यायनिर्मायकः: maker of justice
• न्यायनिर्मायकः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: न्याय + निर्माता/निर्मायक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—न्यायस्य निर्मायकः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• नेयः: to be known/led (worthy of being known)
• नेयः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नी (धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/future passive participle) ‘to be led/knowable’

• न्यायगम्यः: attainable/understandable by justice/right reasoning
• न्यायगम्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: न्याय + गम्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—न्यायेन गम्यः (तृतीया-तत्पुरुषः); गम्य = यत्-प्रत्ययान्त (gerundive)

• निरञ्जनः: stainless, pure
• निरञ्जनः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर् + अञ्जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—निर् (निः) + अञ्जन (उपसर्गपूर्वक-तत्पुरुषः), ‘stainless’

• सहस्रमूर्धा: having a thousand heads
• सहस्रमूर्धा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सहस्र + मूर्धन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—सहस्रं मूर्धानः यस्य सः

• देवेन्द्रः: lord of the gods
• देवेन्द्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—देवानाम् इन्द्रः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• सर्वशस्त्रप्रभञ्जनः: destroyer of all weapons
• सर्वशस्त्रप्रभञ्जनः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + शस्त्र + प्रभञ्जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—सर्वेषां शस्त्राणां प्रभञ्जनः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

Speaker

Suta Goswami (narrating Shiva’s praise to the sages at Naimisharanya, typical Koṭirudrasaṃhitā frame)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Īśāna

Mantra Metadata

Mantra: न्यायनिर्मायको नेयो न्यायगम्यो निरंजनः । सहस्रमूर्द्धा देवेंद्रस्सर्वशस्त्रप्रभंजनः

Type: stotra

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It presents Shiva as Pati—the pure, stainless Lord who establishes cosmic order (nyāya) and is realized through righteousness and true discernment, pointing to liberation through alignment with dharma and inner purity.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though Shiva is described as nirañjana (beyond impurity), devotees approach Him through saguna worship—especially the Shiva-Linga—where dharmic living and devotion mature into direct realization of the stainless Reality.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Practice truthfulness and dharma as a daily vrata, while doing Linga-pūjā with the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya); meditate on Shiva as nirañjana to ‘shatter weapons’—the inner forces of anger, pride, and delusion.