Shloka 42

Śiva-nāma-sahasraka-kathana

The Recital/Teaching of the Thousand Names of Śiva

Devanagari script

अतींद्रियो महामायस्सर्ववासश्चतुष्पथः । कालयोगी महानादो महोत्साहो महाबलः

Transliteration

atīṃdriyo mahāmāyassarvavāsaścatuṣpathaḥ | kālayogī mahānādo mahotsāho mahābalaḥ

Translation

Ngài vượt ngoài tầm của các giác quan; là Đại Māyā mà cũng siêu việt Māyā; là Đấng hiện diện nội tại trong mọi trú xứ; là Chúa của bốn con đường. Ngài là Yogin của Thời gian, chính là Đại Âm (Nāda)—hùng tâm và đại lực.

Word by Word

• अतीन्द्रियः: beyond the senses
• अतीन्द्रियः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: इन्द्रियाणि अतिक्रान्तः (beyond senses)

• महामायः: of great māyā (great illusion/power)
• महामायः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + माया (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: महती माया यस्य/महामायः

• सर्ववासः: dwelling everywhere; all-abiding
• सर्ववासः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + वास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: सर्वत्र वासः/सर्वेषु वासः

• चतुष्पथः: four-way (crossroads); of four paths
• चतुष्पथः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + पथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समास: चत्वारः पथाः यस्य/चतुष्पथः (four-way)

• कालयोगी: yogi of time; time-associated yogi
• कालयोगी: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: काल (प्रातिपदिक) + योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: काले योगी/कालसम्बद्ध-योगी

• महानादः: of great sound/roar
• महानादः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + नाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: महान् नादः यस्य/महानादः

• महोत्साहः: of great zeal/energy
• महोत्साहः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + उत्साह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: महान् उत्साहः

• महाबलः: of great strength
• महाबलः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: महत् बलं यस्य

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: teaching

Cosmic Context

Cosmic Event: Kāla-tattva governance: Śiva as master of time and the inner nāda underlying manifestation.

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It praises Shiva as Pati (the Lord) who is atīndriya—beyond sensory grasp—yet present in all beings and places, guiding the soul from bondage to liberation through right spiritual paths.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though Shiva is beyond the senses, devotees approach Him through Saguna supports like the Śiva-liṅga; the verse justifies Linga worship as a compassionate, accessible doorway to realize the transcendent (nirguṇa) reality.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Meditate on Shiva as Mahānāda (inner sound) while repeating the Pañcākṣarī—“Om Namaḥ Śivāya”—and cultivate sense-withdrawal (pratyāhāra) to recognize the atīndriya Lord within.