Shiva Purana — Kotirudra Samhita, Shloka 129

Śiva-nāma-sahasraka-kathana

The Recital/Teaching of the Thousand Names of Śiva

Devanagari script

स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोता व्यासमूर्तिर्निरंकुलः । निरवद्यमयोपायो विद्याराशिश्च सत्कृतः

Transliteration

stavyaḥ stavapriyaḥ stotā vyāsamūrtirniraṃkulaḥ | niravadyamayopāyo vidyārāśiśca satkṛtaḥ

Translation

Ngài đáng được tán dương; Ngài hoan hỷ với các thánh ca; chính Ngài là người tán tụng và người xướng ca chân thật. Ngài là hiện thân của Vyāsa, luôn an định, không rối loạn. Ngài là phương tiện (upāya) vô tì vết để đạt điều thiện; là kho tàng minh triết thánh điển, được bậc hiền đức kính trọng đúng mực.

Word by Word

• स्तव्यः: worthy to be praised
• स्तव्यः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: स्तु (धातु) + तव्यत् (कृत्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle)

• स्तवप्रियः: fond of hymns/praise
• स्तवप्रियः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: स्तव + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्तवस्य प्रियः)

• स्तोता: praiser
• स्तोता: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: स्तु (धातु) + तृ (कृत्) → स्तोतृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तृ-प्रत्ययान्त कर्तृवाचक कृदन्त

• व्यासमूर्तिः: the embodiment of Vyāsa
• व्यासमूर्तिः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: व्यास + मूर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (व्यासस्य मूर्तिः)

• निरङ्कुलः: unconfused/without entanglement
• निरङ्कुलः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: निर् + अङ्कुल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• निरवद्यमयः: consisting of faultlessness
• निरवद्यमयः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: निरवद्य + मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तद्धितान्त (मयट्) ‘made of’; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (निरवद्यः एव मयः)

• उपायः: means/method
• उपायः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: उपाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• विद्याराशिः: heap/treasury of knowledge
• विद्याराशिः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: विद्या + राशि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विद्यायाः राशिः)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• सत्कृतः: honoured/respected
• सत्कृतः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: सत् + कृ (धातु) + क्त (कृत्) → सत्कृत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: teaching

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Shiva
• Vyasa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse presents Shiva as both the supreme object of devotion and the inner source of devotion itself—worthy of praise, pleased by sincere stuti, and the flawless upāya for liberation, combining grace (anugraha) with right knowledge.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By emphasizing Shiva as “stavapriya” and “stavyah,” it supports Saguna worship—approaching the Lord through hymns, names, and forms such as the Jyotirlinga—while also pointing to His transcendent stability (“niraṅkulaḥ”) beyond mental disturbance.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Regular recitation of Shiva-stotras and japa—especially with the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya)—is implied as a pure means; it can be paired with traditional Shaiva observances like bhasma (tripuṇḍra) and Rudrākṣa as supports for steadiness and devotion.