Shiva Purana — Kotirudra Samhita, Shloka 105

Śiva-nāma-sahasraka-kathana

The Recital/Teaching of the Thousand Names of Śiva

Devanagari script

तेजोमयो श्रुतिधरो लोकमानी घृणार्णवः । शुचिस्मितः प्रसन्नात्मा ह्यजेयो दुरतिक्रमः

Transliteration

tejomayo śrutidharo lokamānī ghṛṇārṇavaḥ | śucismitaḥ prasannātmā hyajeyo duratikramaḥ

Translation

Ngài kết thành bởi quang huy rực rỡ, là bậc gìn giữ Thánh Veda; được muôn cõi tôn kính và là biển cả từ bi. Với nụ cười thanh khiết dịu hiền và nội tâm an nhiên, Ngài thật bất khả chiến bại, không ai có thể vượt qua—Chúa Śiva, Đấng Pati tối thượng, ban hộ trì và giải thoát cho người mộ đạo.

Word by Word

• तेजोमयः: full of splendor
• तेजोमयः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तेजस्-मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; विशेषण

• श्रुतिधरः: bearer/knower of the Veda (śruti)
• श्रुतिधरः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: श्रुति-धर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; विशेषण

• लोकमानी: honored by the world
• लोकमानी: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: लोक-मानिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; इन्-प्रत्ययान्त विशेषण

• घृणार्णवः: an ocean of compassion
• घृणार्णवः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: घृणा-अर्णव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; उपमान-रूपकः (ocean-like compassion)

• शुचिस्मितः: with a pure smile
• शुचिस्मितः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शुचि-स्मित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; विशेषण

• प्रसन्नात्मा: of serene mind
• प्रसन्नात्मा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न-आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; विशेषण

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात-अव्यय (emphatic/causal particle)

• अजेयः: unconquerable
• अजेयः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ-जेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; नञ्-समास (negation)

• दुरतिक्रमः: hard to surpass/cross
• दुरतिक्रमः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दुर्-अतिक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; विशेषण

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse presents Shiva as Pati—the unsurpassable Lord—whose radiance is consciousness itself, whose compassion protects the bound soul (paśu), and whose serenity becomes the doorway to grace (anugraha) and liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

These epithets guide Saguna-upāsanā: devotees contemplate Shiva’s luminous presence, Vedic sanctity, and compassion while worshiping the Jyotirlinga, understanding the Linga as the accessible sign of the transcendent, unsurpassable Lord.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Meditate on Shiva as “tejomaya” (inner light) while repeating the Panchakshara mantra “Om Namaḥ Śivāya,” and offer simple Linga-upacāras (water, bilva leaves) with a compassionate, calm mind reflecting “prasannātmā.”