Shloka 13

Kāmarūpeśvara’s Trial and Śiva’s Hidden Protection (कামरूपेश्वर-रक्षा-प्रसङ्गः)

Devanagari script

एवं धैर्य्यं समालंब्य ध्यात्वा देवं च शंकरम् । प्रार्थयामास सद्भक्त्या मनसैव रसेश्वरः

Transliteration

evaṃ dhairyyaṃ samālaṃbya dhyātvā devaṃ ca śaṃkaram | prārthayāmāsa sadbhaktyā manasaiva raseśvaraḥ

Translation

Vì thế, Raseśvara gom lòng kiên định, quán niệm Thần Śaṅkara; với lòng bhakti chân thành, ông dâng lời cầu nguyện—lặng thầm, chỉ trong tâm mà thôi.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: क्रियाविशेषण (manner)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)

• धैर्यम्: courage / steadiness
• धैर्यम्: कर्म (Karma/Object of gerund)
• Type: Noun
• Root: धैर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• समालम्ब्य: having taken up / having assumed
• समालम्ब्य: पूर्वक्रिया (prior action)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-लम्ब् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (having taken hold of/assuming)

• ध्यात्वा: having meditated on
• ध्यात्वा: पूर्वक्रिया (prior action)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive), पूर्वकाल (having meditated)

• देवम्: the god
• देवम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• शंकरम्: Śaṅkara
• शंकरम्: कर्म (Karma/Object; apposition to देवम्)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• प्रार्थयामास: he prayed / entreated
• प्रार्थयामास: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: प्र-अर्थ् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; परिप्रयोगः (periphrastic perfect-like form)

• सत्-भक्त्या: with true devotion
• सत्-भक्त्या: करण (Karaṇa/Means)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; कर्मधारयः (सद्भक्तिः)

• मनसा: with the mind
• मनसा: करण (Karaṇa/Means)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन

• एव: indeed / only
• एव: निपात (emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात (only/indeed)

• रसेश्वरः: Raseśvara (lord of rasa)
• रसेश्वरः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: रसेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रसस्य ईश्वरः)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva (Shankara)
• Raseshvara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that steadiness (dhairya) and inner meditation on Śiva, supported by sincere devotion, are themselves a complete form of worship that draws Śiva’s grace.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By naming Śaṅkara and emphasizing meditation and prayer, the verse supports Saguna devotion: even without external rites, one may worship the Lord (as Linga/Īśvara) through mental pūjā and heartfelt bhakti.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Mānasa-japa and dhyāna: mentally focusing on Śiva and offering inner prayer; it pairs well with Panchakshara japa (Om Namaḥ Śivāya) and simple contemplative worship, even when external materials are unavailable.