Home›Shiva Purana›Kailasa Samhita›Adhyaya 23›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 6

Śiva-Pūjākramaḥ — The Procedural Order of Shiva Worship

Pañcāvaraṇa & Upacāras

Devanagari script

सदाशिवादिक्रमतो ध्यायेदष्टौ च तत्र तान् । परया सम्भावनयेतरानपि मुने द्विजान् । परमेष्ठिगुरुं ध्यायेत्सांबबुद्ध्या स्वनामतः । गुरुश्च परमन्तस्मात्परापरगुरुं ततः

Transliteration

sadāśivādikramato dhyāyedaṣṭau ca tatra tān | parayā sambhāvanayetarānapi mune dvijān | parameṣṭhiguruṃ dhyāyetsāṃbabuddhyā svanāmataḥ | guruśca paramantasmātparāparaguruṃ tataḥ

Translation

Khởi từ Sadāśiva theo đúng thứ lớp, hành giả nên thiền quán tám vị (đạo sư) ấy. Và, hỡi bậc hiền triết, cũng nên cung kính quán niệm các bậc nhị sinh khác với lòng tôn trọng tối thượng. Nên thiền quán vị Guru tối thượng—được biết theo truyền thừa và danh xưng của chính mình—với trí hiểu rằng Ngài là Sāmbā, tức Śiva hiệp nhất cùng Śakti. Rồi tiếp đó, thiền quán vị Guru tối cao, và sau nữa là vị Guru parāpara, vừa siêu việt vừa nội tại.

Word by Word
सदाशिवादिक्रमतःin the sequence beginning with Sadāśiva
सदाशिवादिक्रमतः:
क्रम (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदाशिव + आदि + क्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; पञ्चमी-प्राय अर्थः ‘क्रमतः’ (in order/according to sequence), अव्ययवत् प्रयोगः
ध्यायेत्should meditate
ध्यायेत्:
क्रिया (विधेय)
TypeVerb
Root√ध्यै (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदी; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
अष्टौeight
अष्टौ:
कर्म (कर्मकारक)
TypeNoun
Rootअष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; संख्यावाचक
चand
च:
समुच्चय (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
तत्रthere
तत्र:
देश (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: there)
तान्them
तान्:
कर्म (कर्मकारक)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; सर्वनाम
परयाwith supreme (reverence)
परया:
करण (करणकारक)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; विशेषणम् (qualifying सम्भावना/बुद्धि implied)
सम्भावनयेत्should honor/revere
सम्भावनयेत्:
क्रिया (विधेय)
TypeVerb
Rootसम्-√भाव् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदी; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; causative sense in usage ‘to honor/revere’
इतरान्others
इतरान्:
विशेषण (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootइतर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying द्विजान्)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-अव्यय (also/even)
मुनेO sage
मुने:
सम्बोधन (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
द्विजान्Brahmins
द्विजान्:
कर्म (कर्मकारक)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
परमेष्ठिगुरुम्the guru of Parameṣṭhin (Brahmā)
परमेष्ठिगुरुम्:
कर्म (कर्मकारक)
TypeNoun
Rootपरमेष्ठि + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (परमेष्ठिनः गुरु:)
ध्यायेत्should meditate
ध्यायेत्:
क्रिया (विधेय)
TypeVerb
Root√ध्यै (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदी; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
सांबबुद्ध्याwith the notion of (Śiva) together with Ambā
सांबबुद्ध्या:
करण (करणकारक)
TypeNoun
Rootस + अम्बा + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; ‘स-अम्बा’ इति उपपद-तत्पुरुषः (with Ambā/Umā), ततः ‘सांब’ + ‘बुद्धि’ (कर्मधारय-प्राय)
स्वनामतःby/according to one’s own name
स्वनामतः:
हेतु/प्रकार (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्व + नामन् + तः (प्रातिपदिक/अव्यय-प्रत्यय)
Formअव्ययीभाव-प्राय; तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): ‘from/according to one’s own name’
गुरुःthe guru
गुरुः:
कर्ता/विषय (कर्तृस्थानी)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
परम्higher/supreme
परम्:
विशेषण (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (qualifying गुरुं understood in next segment)
अनन्तस्मात्from Ananta
अनन्तस्मात्:
अपादान (अपादानकारक)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
परापरगुरुम्the guru who is both supreme and not-supreme (transcendent & immanent)
परापरगुरुम्:
कर्म (कर्मकारक)
TypeNoun
Rootपरा + अपर + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुषः/कर्मधारय-प्राय (परः च अपरः च—‘transcendent-and-immanent’ as qualifier of गुरु)
ततःthereafter
ततः:
क्रम (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रमवाचक-अव्यय (thereafter)
Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Shakti Dimension

Shakti Form: Umā

Role: teaching

Characters & Entities
S
Sadashiva
S
Shiva (Samba/Sāmbā)
G
Guru

FAQs

It establishes Guru-tattva as the doorway to Śiva: the seeker is instructed to contemplate a lineage beginning from Sadāśiva, honoring realized teachers, and finally recognizing the Guru as the very presence of Śiva-Śakti (Sāmbā) guiding the soul toward liberation.

By identifying the Guru with Sāmbā (Śiva with Śakti), the verse frames Saguna worship—such as Linga-pūjā—as effective when received through right initiation and instruction; the Guru embodies the living link between the devotee’s practice and the Lord’s grace.

A structured dhyāna: mentally honor the Shaiva guru-lineage beginning with Sadāśiva, revere all worthy teachers, and meditate on one’s own initiating Guru as Sāmbā; this supports mantra-japa (e.g., Pañcākṣarī) and inner yoga by rooting practice in devotion and correct understanding.

←Previous Verse
Next Verse→