गुरुत्व-परम्परा-शौचविधि-प्रश्नः (Questions on Guruhood, Lineage, and Purificatory Discipline)

Verse 1

शौनक उवाच । श्रुत्वा वेदान्तसारं तद्रहस्यम्परमाद्भुतम् । किम्पृष्टवान्वामदेवो महेश्वरसुतं तदा

Śaunaka thưa: “Nghe tinh yếu của Vedānta—bí mật tối thượng, kỳ diệu ấy—khi ấy Vāmadeva đã hỏi gì con của Mahēśvara (Mahādeva)?”

Verse 2

धन्यो योगी वामदेवः शिवज्ञानरतस्सदा । यत्स्सम्बन्धात्कथोत्पन्ना दिव्या परमपावनी

Phúc thay yogin Vāmadeva, luôn say đắm trong tri kiến về Śiva; vì nhờ mối liên hệ với ngài mà câu chuyện thánh này được khởi sinh—tính chất thần linh và năng lực tẩy tịnh tối thượng.

Verse 3

इति श्रुत्वा मुनीनान्तद्वचनम्प्रेमगर्भितम् । सूतः प्राह प्रसन्नस्ताञ्छिवासक्तमना बुधः

Nghe lời các bậc hiền triết, chan chứa tình thương của lòng sùng kính, Sūta—bậc trí giả với tâm hằng an trú nơi Śiva—đã đáp lại họ bằng lòng thanh thản và hoan hỷ.

Verse 4

सूत उवाच । धन्या यूयं महादेवभक्ता लोकोपकारकाः । शृणुध्वम्मुनयस्सर्वे संवादं च तयोः पुनः

Sūta nói: “Các ngài thật phước lành—những người sùng kính Mahādeva, những bậc làm lợi ích cho đời. Hỡi tất cả các vị hiền triết, xin hãy lắng nghe lại cuộc đối thoại giữa hai đấng ấy.”

Verse 5

श्रुत्वा महेशतनयवचनं द्वैतनाशकम् । अद्वैतज्ञानजनकं सन्तुष्टोऽभून्महान्मुनिः

Nghe lời của con Mahesha—những lời phá tan cảm thức nhị nguyên và khơi sinh trí tuệ bất nhị—vị đại hiền triết liền được mãn nguyện trọn vẹn.

Verse 6

नत्वा स्तुत्वा च विविधं कार्तिकेयं शिवात्मजम् । पुनः पप्रच्छ तत्त्वं हि विनयेन महामुनिः

Sau khi đảnh lễ và dâng lên muôn lời tán thán Kārtikeya, con của Śiva, vị đại hiền triết lại khiêm cung cung kính thưa hỏi về tattva—chân lý tối hậu.

Verse 7

वामदेव उवाच । भगवन्सर्वतत्त्वज्ञ षण्मुखामृतवारिधे । गुरुत्वं कथमेतेषां यतीनाम्भावितात्मनाम्

Vāmadeva thưa: “Bạch Đấng Tôn Quý, bậc thấu triệt mọi tattva, hỡi biển cam lộ sáu dòng (Ṣaṇmukha), nơi những vị khổ hạnh đã thanh lọc và tu dưỡng nội tâm ấy, địa vị chân chính của bậc Đạo sư (guru-tva) phát sinh bằng cách nào?”

Verse 8

जीवानां भोगमोक्षादिसिद्धिस्सिध्यति यद्वशात् । पारम्पर्य्यं विना नैषा मुपदेशाधिकारिता

Nhờ quyền năng của Ngài mà các thành tựu của chúng sinh—như hưởng thụ thế gian và giải thoát—được thành tựu; nếu không có dòng truyền thừa thiêng liêng (guru–paramparā) thì không có thẩm quyền chân chính để ban lời giáo huấn tâm linh.

Verse 9

एवं च क्षौरकर्मांगं स्नानञ्च कथमीदृशम् । इति विज्ञापय स्वामिन्संशयं छेत्तुमर्हसि

“Vậy nghi thức cạo tóc phải thực hiện chính xác thế nào, và việc tắm gội như vậy nên ra sao? Xin Ngài, bậc Chúa tể, từ bi giải bày để cắt đứt nỗi nghi của con.”

Verse 10

इति श्रुत्वा कार्तिकेयो वामदेववचः स्मरन् । शिवं शिवां च मनसा व्याचष्टुमुपचक्रमे

Nghe vậy, Kārtikeya—nhớ lại lời của Vāmadeva—bắt đầu, trong tâm, trình bày ý nghĩa chân thật về Śiva và Śivā.

Verse 11

श्रीसुब्रह्मण्य उवाच । योगपट्टम्प्रवक्ष्यामि गुरुत्वं येन जायते । तव स्नेहाद्वामदेव महद्गोप्यं विमुक्तिदम्

Śrī Subrahmaṇya nói: “Ta sẽ giảng về yoga-paṭṭa (dây đai yoga), nhờ đó mà địa vị chân chính của bậc thầy (gurubhāva) được sinh khởi. Vì lòng thương mến ngươi, hỡi Vāmadeva, ta hé lộ bí mật lớn lao này—bí mật ban giải thoát.”

Verse 12

वैशाखे श्रावणेमासि तथाश्वयुजि कार्तिके । मार्गशीर्षे च माघे वा शुक्लपक्षे शुभे दिने

Vào các tháng Vaiśākha và Śrāvaṇa, cũng như Āśvayuja và Kārtika, lại cả Mārgaśīrṣa hoặc Māgha—vào ngày cát tường của nửa tháng sáng (śukla-pakṣa)—nên cử hành pháp tu/bái lễ này.

Verse 13

पंचम्यां पौर्णमास्यां वा कृतप्राभातिकक्रियः । लब्धानुज्ञस्तु गुरुणा स्नात्वा नियतमानसः

Vào ngày mồng năm âm lịch hoặc ngày rằm, sau khi hoàn tất các nghi thức buổi sáng theo quy định và được guru cho phép, hành giả nên tắm gội, rồi với tâm ý điều phục và vững chãi mà tiến hành nghi lễ thờ phụng Śiva.

Verse 14

पर्य्यंकशौचं कृत्वा तद्वाससांगं प्रमृज्य च । द्विगुणं दोरमाबध्य वाससी परिधाय च

Sau khi tịnh hóa chỗ ngồi (và nơi nghỉ), rồi dùng tấm vải quy định lau sạch thân thể, hành giả nên buộc một sợi dây nơi cánh tay, gập đôi, và sau đó khoác mặc hai y phục.

Verse 15

क्षालितांघ्रिर्द्विराचम्य भस्म सद्यादिम न्त्रतः । धारयेद्धि समादाय समुद्धूलनमार्गतः

Sau khi rửa chân và làm ācamana hai lần, hành giả nên lấy bhasma (tro thánh) và, với các thần chú như “Sadyojāta” cùng những thần chú khác, thoa đúng pháp theo nghi thức samuddhūlana đã được quy định.

Verse 16

गृहीतहस्तो गुरुणा सानुकूलेन वै मुने । सच्छिष्यः साञ्जलिस्स्वाभ्यां हस्ताभ्याम्प्राङ्मुखो यथा

Hỡi bậc hiền triết, người đệ tử chân chính—được đạo sư nhân từ nắm tay dẫn dắt—đứng quay mặt về phương Đông, chắp hai tay thành añjali cung kính, đúng theo nghi thức.

Verse 17

तथोपवेष्टितस्तिष्ठेन्मंडपे समलंकृते । गुर्वासनवरे शुद्धे चैलाजिनकुशोत्तरे

Như vậy, sau khi ngồi đúng cách, người ấy nên an trú trong mandapa được trang hoàng, trên pháp tòa thanh tịnh và thù thắng của đạo sư, trải vải, da nai và cỏ kuśa thiêng—để chuẩn bị thân tâm cho sự thờ phụng Śiva trong kỷ luật.

Verse 18

इति श्रीशिवमहापुराणे षष्ठ्यां कैलाससंहितायां संन्यासपद्धतौ शिष्यकरणविधिर्नामाष्टादशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa—thuộc phần thứ sáu, Kailāsa-saṃhitā—trong mục về pháp môn xuất ly, kết thúc chương thứ mười tám mang tên “Nghi thức lập (thọ) đệ tử.”

Verse 19

साधारं शङ्खमपि च सम्पूज्य कुसुमादिभिः । निःक्षिपेद स्त्रवर्मभ्यां शोधितं तत्र सज्जलम्

Sau khi cung kính thờ phụng chiếc tù và đặt trên giá bằng hoa và các lễ vật khác, hành giả nên rót vào đó nước đã được thanh tịnh nhờ các chân ngôn hộ trì của Śiva, để sẵn sàng dùng trong nghi lễ.

Verse 20

आपूर्य पूर्ववत्पूज्य षडंगोक्तक्रमेण च । प्रणवेन पुनस्तद्वै सप्तधैवाभिमन्त्रयेत्

Sau khi đã rót đầy và thờ phụng như trước, hãy tiến hành theo trình tự của pháp sáu chi (ṣaḍaṅga) như đã dạy. Rồi dùng Pranava “Oṁ” mà gia trì chính lễ vật ấy, đúng bảy lần, để làm cho chân ngôn thấm nhuần.

Verse 21

अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैर्धूपदीपौ प्रदर्श्य च । संरक्षास्त्रेण तं शंखं वर्मणाथावगुण्ठयेत्

Sau khi cung kính cúng dường bằng hương liệu, hoa và các lễ vật khác, lại dâng hương trầm và đèn sáng, hành giả nên hộ trì chiếc tù và ấy bằng Chân ngôn Hộ vệ (saṃrakṣāstra) và che phủ bằng “giáp” linh thiêng (kavaca), để nghi lễ được canh giữ và xứng hợp cho sự thờ phụng Śiva.

Verse 22

धेनुशंखाख्यमुद्रे च दर्शयेदथ देशिकः । पुनस्स्वपुरतश्शंखं दक्षिणे देश उत्तमे

Bấy giờ vị ācārya nên thị hiện các ấn (mudrā) mang tên Dhenu và Śaṅkha. Sau đó, lại đặt vỏ ốc (śaṅkha) trước mặt mình, về phía Nam cát tường.

Verse 23

अवगुंठ्य प्रदर्श्याथ धूपदीपौ च भक्तितः । धेनुयोन्याख्यमुद्रे च सम्यक्तत्र प्रदर्शयेत्

Sau khi thực hành Avaguṇṭhana (cử chỉ che phủ, hộ trì) rồi khai mở để hiển lộ vật thờ, người hành lễ nên chí thành dâng hương và đèn. Tại đó, theo đúng thứ tự, hãy biểu hiện chuẩn mực các ấn Dhenu và Yoni.

Verse 24

साधारं शोधितं शुद्धं घटन्तन्तुपरिष्कृतम् । धूपितं स्थापितं शुद्धवासितोदप्रपूरितम्

Bình khí có đế thích hợp phải được tẩy rửa cho thanh tịnh; chiếc bình và các sợi chỉ buộc quanh phải được sắp đặt, chỉnh trang đúng phép. Hãy xông hương, an vị tại chỗ, rồi rót đầy nước tinh khiết đã được ướp hương (bằng vật tịnh hóa).

Verse 25

पञ्चत्वक्पञ्चपत्रैश्च मृत्तिकाभिश्च पञ्चभिः । मिलितं च सुगन्धेन लेपयेत्तम्मुनीश्वर

Ôi bậc tối thượng giữa các hiền triết, hãy xức lên thánh tượng ấy (liṅga của Śiva) hỗn hợp gồm năm loại vỏ cây, năm loại lá và năm loại đất sét, hòa quyện lại và ướp hương thơm.

Verse 26

वस्त्राम्रदलदूर्वाग्रनारिकेलसुमैस्ततः । तं घटं वस्तुभिश्चान्यैस्संकुर्यात्समलंकृतम्

Rồi sau đó, với vải, lá xoài, ngọn cỏ dūrvā và hoa dừa, hãy sắp đặt và trang nghiêm chiếc bình nước ấy; lại dùng các vật phẩm thiêng thích hợp khác nữa mà chuẩn bị cho đầy đủ, rực rỡ để phụng thờ Śiva.

Verse 27

विन्यसेत्पञ्चरत्नानि घटे तत्र मुनीश्वर । हिरण्यञ्चापि तेषां वाभावे भक्त्या प्रविन्यसेत्

Ôi bậc hiền thánh tối thượng, hãy đặt năm loại bảo ngọc vào chiếc bình đã được gia trì ấy. Nếu không có, thì với lòng sùng kính, hãy đặt vàng thay vào.

Verse 28

नीलाख्यरत्नं च तथा रत्ने माणिक्यहेमनी । प्रवालगोमेदके च पञ्चरत्नमिदं स्मृतम्

Ngọc nīla (lam ngọc) cũng được kể vào; cùng với maṇikya (hồng ngọc) và vàng, lại thêm san hô và gomeda. Những thứ ấy được ghi nhớ là “ngũ bảo” (pañcaratna) dùng trong các nghi lễ thánh thiện.

Verse 29

नृम्लस्कमिति सम्प्रोच्य ग्लूमित्यन्ते ऽथ देशिकः । सम्यग्विधानतः प्रीत्या सानुकूलः समर्चयेत्

Xướng tụng chân ngôn “nṛmlaska”, rồi đến cuối đọc “glūm”, vị đạo sư (dēśika) nên với tâm hoan hỷ, hiền hòa mà phụng thờ Śiva đúng theo nghi thức đã được quy định.

Verse 30

आधारशक्तिमारभ्य यजनोक्तविधानतः । पञ्चावरणमार्गेण देवमावाह्य पूजयेत्

Khởi từ Ādhāra-Śakti (năng lực nâng đỡ), và theo đúng nghi thức tế tự đã được dạy, hành giả nên thỉnh mời Đức Chúa ngự đến và phụng thờ Ngài theo pháp “ngũ vòng bao” (pañcāvaraṇa).

Verse 31

निवेद्य पायसान्नञ्च तांबूलादि यथा पुरा । नामाष्टकार्चनान्तं च कृत्वा तमभिमन्त्रयेत्

Sau khi dâng pāyasa (cơm sữa ngọt) và các món khác, rồi dâng trầu cau v.v. như đã chỉ dạy trước, và hoàn tất việc cúng bái cho đến phần lễ bát danh của Thánh Danh Chúa Tể, thì tiếp đó nên gia trì bằng cách tụng niệm thần chú thích hợp trên đó.

Verse 32

प्रणवाष्टोत्तरशतं ब्रह्मभिः पञ्चभिः क्रमात् । सद्यादीशान्तमप्यस्त्रं रक्षितं वर्मणा पुनः

Rồi theo đúng thứ lớp, một trăm lẻ tám lần praṇava (âm thiêng Oṁ) được thiết lập qua năm Brahma-mantra; và thần khí—khởi từ Sadyojāta cho đến Īśāna—lại được hộ trì bằng áo giáp bảo hộ (varma) của thần chú.

Verse 34

ततश्च देशिकस्तस्य दर्भैराच्छाद्य मस्तके । मण्डलस्थेशदिग्भागे चतुरस्रं प्रकल्पयेत्

Bấy giờ vị đạo sư chủ lễ nên phủ đầu bằng cỏ darbha thiêng, và ở phương của maṇḍala do Īśa (Śiva) chủ trì, hãy thiết lập một không gian nghi lễ hình vuông.

Verse 35

तदुपर्य्यासनं रम्यं कल्पयित्वा विधानतः । तत्र संस्थापयेच्छिष्यं शिशुं सानुकूलतः

Trên chỗ ấy, theo đúng nghi thức, hãy bày một tòa ngồi đẹp đẽ; rồi đặt người đệ tử ngồi tại đó, dịu dàng và phù hợp với trẻ nhỏ, để nghi lễ được tiến hành trong sự hòa hợp.

Verse 36

ततः कुम्भं समुत्थाय स्वस्तिवाचनपूर्वकम् । अभिषिंचेद्गुरुः शिष्यं प्रादक्षिण्येन मस्तके

Rồi, nâng bình nước thánh (kumbha) lên; sau khi tụng lời cát tường trước, vị Guru hãy làm lễ quán đảnh cho đệ tử, rưới nước thánh lên đỉnh đầu theo chiều thuận kim (pradakṣiṇa).

Verse 37

प्रणवं पूर्वमुच्चार्य्य सप्तधा ब्रह्मभि स्ततः । पञ्चभिश्चाभिषेकान्ते शंखोदेनाभिवेष्टयेत्

Trước hết tụng Praṇava (Oṃ), rồi tán dương bằng bảy Brahma-mantra; đến cuối nghi thức tắm rưới (abhiṣeka) lại hành trì thêm năm mantra, và sau cùng dùng nước rót từ ốc (śaṅkha) mà vòng quanh Liṅga.

Verse 38

चारुदीपं प्रदर्श्याथ वाससा परिमृज्य च । नूतनं दोरकौपीनं वाससी परिधापयेत्

Rồi bày ngọn đèn cát tường, dùng vải lau sạch thân thể; kế đó mặc y phục mới—gồm khăn choàng vai và khố (kaupīna)—để trở nên xứng đáng phụng thờ Đức Śiva.

Verse 39

क्षालितांघ्रिर्द्विराचम्य धृतभस्मगुरुश्शिशुम् । हस्ताभ्यामवलंब्याथ हस्तौ मंडपमध्यतः

Sau khi rửa chân và làm ācamana hai lần, vị Đạo sư đáng kính—mình điểm thánh tro (bhasma)—nắm lấy hai tay đứa trẻ và dẫn em vào giữa mạn-đà-la/pavilion (maṇḍapa).

Verse 40

तदंगेषु समालिप्य तद्भस्म विधिना गुरुः । आसने संप्रवेश्याथ कल्पिते स्थापयेत्सुखम्

Theo đúng nghi thức, Guru bôi thánh tro ấy lên các chi phần của đệ tử; rồi dẫn đến chỗ ngồi đã chuẩn bị và an vị cho ngồi yên ổn, thư thái.

Verse 41

पूर्वाभिमुखमात्मीयतत्त्वज्ञानाभिलाषिणम् । स्वसनस्थो गुरुर्ब्रूयादमलात्मा भवेति तम्

Cho đệ tử quay mặt về phương Đông, thấy người ấy khát cầu tri kiến về chân lý của Tự Ngã; Guru—an tọa vững vàng trên pháp tọa của mình—hãy dạy rằng: “Hãy trở thành tự tánh thanh tịnh, không vết nhơ.”

Verse 42

गुरुश्च परिपूर्णोऽस्मि शिव इत्यचलस्थितिः । समाधिमाचरेत्सम्यङ्मुहूर्त्तं गूढमानसः

An trú vững chắc trong niềm xác tín: “Śiva là Guru, và ta được viên mãn trong Ngài,” hành giả—tâm thu nhiếp vào trong, kín giữ khỏi mọi xao động bên ngoài—nên hành trì samādhi đúng pháp trong một muhūrta.

Verse 43

पश्चादुन्मील्य नयने सानुकूलेन चेतसा । सांजलिं संस्थितं शुद्धं पश्येच्छिष्यमनाकुलः

Rồi sau đó, mở mắt trở lại với tâm ý hiền hòa và thuận thiện, vị (guru) nên bình thản nhìn người đệ tử—thanh tịnh, vững vàng—đang đứng chắp tay cung kính.

Verse 44

स्वहस्तम्भसितालिप्तं विन्यस्य शिशुमस्तके । दक्षश्रुतावुपदिशेद्धंसस्सोहमिति स्फुटम्

Xoa tay mình bằng tro thiêng bhasma, ngài đặt tay ấy lên đỉnh đầu đứa trẻ; rồi ghé vào tai phải của trẻ mà truyền dạy rõ ràng thần chú: “Haṁsa—So’ham” (“Ta là Ngài,” Đấng Tối Thượng).

Verse 45

तत्राद्याहंपदस्यार्थः शक्तयात्मा स शिवस्स्वयम् । स एवाहं शिवोस्मीति स्वात्मानं संविभावय

Ở đây, nghĩa chính của chữ “Ta” chính là Śiva tự thân—Đấng có bản tính là Śakti. Hãy quán chiếu Tự Ngã của mình rằng: “Chính Ngài ấy là ‘Ta’; Ta là Śiva.”

Verse 46

य इत्यणोरर्थतत्त्वमुपदिश्य ततो वदेत् । अवांतराणां वाक्यानामर्थतात्पर्यमादरात्

Sau khi trước hết chỉ dạy nguyên lý chân thật của ý nghĩa ở mức vi tế nhất, rồi mới nên nói tiếp; và với lòng kính cẩn, cũng phải giải bày rõ ý hướng của các mệnh đề phụ trợ.

Verse 47

वाक्यानि वच्मि ते ब्रह्मन्सावधानमतिश्शृणु । तानि धारय चित्ते हि स ब्रूयादिति संस्फुटम्

Hỡi Bà-la-môn, ta nói những lời này với ông—hãy lắng nghe bằng tâm hết sức chú ý. Hãy ghi giữ trong lòng; rồi hãy nói lại cho rõ ràng, đúng y như đã được nói.