Rig Veda 8.37.7 — Mandala 8, Sukta 37, Mantra 7

Sukta 8.37

Rishi: Śyāvāśva Ātreya (Atri-lineage; implied by self-reference and Atri comparison)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 8.37; verse length and cadence fit triṣṭubh; verify against pada-count in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

श्यावाश्वस्य रेभतस्तथा शृणु यथाशृणोरत्रेः कर्माणि कृण्वतः । प्र त्रसदस्युमाविथ त्वमेक इन्नृषाह्य इन्द्र क्षत्राणि वर्धयन् ॥

Transliteration

śyāvā́śvasya rébhatas táthā śṛṇu yáthā́śṛṇor átreḥ kármāṇi kṛṇvatáḥ | prá trasádasyum āvitha tvám éka ín nṛṣā́hya índra kṣatrā́ṇi vardháyan ||

Translation

Xin Ngài hãy lắng nghe khúc tụng ca đầy linh hứng (rebha) của Śyāvāśva, như xưa Ngài đã lắng nghe Atri khi ông miệt mài làm nên các công việc của mình. Quả thật Ngài đã nâng đỡ và che chở Trasadasyu; hỡi Indra, đấng con người không thể cưỡng lại, chỉ một mình Ngài làm cho các quyền lực vương trị (kṣatra) được tăng trưởng.

Word by Word

• श्यावाश्वस्य: of Śyāvāśva
• श्यावाश्वस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun (proper name)
• Root: श्यावाश्व (प्रातिपदिक)

• रेभतस्: of Rebhat (the singer/poet)
• रेभतस्: सम्बन्ध
• Type: Noun/Adjective (proper epithet)
• Root: रेभत् (प्रातिपदिक)

• तथा: so, thus
• तथा: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• शृणु: hear! listen!
• शृणु: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)

• यथा: as, just as
• यथा: सम्बन्ध/उपमान (comparative connector)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• अशृणोः: you heard
• अशृणोः: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)

• अत्रेः: of Atri
• अत्रेः: सम्बन्ध
• Type: Noun (proper name)
• Root: अत्रि (प्रातिपदिक)

• कर्माणि: deeds, works
• कर्माणि: कर्म
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)

• कृण्वतः: of (him) doing, performing
• कृण्वतः: सम्बन्ध (qualifying genitive)
• Type: Participle
• Root: कृ (धातु) → कृण्वत् (वर्तमान कृदन्त)

• प्र: forth, forward (intensifier)
• प्र: क्रियाविशेषण/उपसर्ग
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: प्र

• त्रसदस्युम्: Trasadasyu (the king)
• त्रसदस्युम्: कर्म
• Type: Noun (proper name/epithet)
• Root: त्रसदस्यु (प्रातिपदिक)

• आविथ: you have helped/protected
• आविथ: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: अव्/अवि (धातु, ‘to protect, help’) + आ-

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• एकः: alone, single
• एकः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: निपात (emphasis)
• Type: Indeclinable (particle)
• Root: इत्

• नृषाह्यः: overpowering men; man-conquering
• नृषाह्यः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective (epithet)
• Root: नृ- + साह्य (प्रातिपदिक; from √सह ‘to overcome’)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (deity, vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• क्षत्राणि: powers, dominions, sovereignties
• क्षत्राणि: कर्म
• Type: Noun
• Root: क्षत्र (प्रातिपदिक)

• वर्धयन्: increasing, strengthening
• वर्धयन्: कर्तृ (participial, agreeing with ‘त्वम्/एकः’)
• Type: Participle
• Root: वृध् (धातु) → वर्धयत् (वर्तमान कृदन्त)