Rig Veda 8.1.4: Mandala 8, Sukta 1, Mantra 4

Sukta 8.1

Rishi: Kaṇva (probable; flagged)

Devata: Indra

Chandas: Jagatī/Triṣṭubh-like (flagged as uncertain; verse length suggests a longer meter than gāyatrī)

Samhita Patha (Devanagari)

वि तर्तूर्यन्ते मघवन्विपश्चितोऽर्यो विपो जनानाम् । उप क्रमस्व पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ॥

Transliteration

ví tartū́ryante maghavan vipaś-cíto ’ryó vípo jánānām | úpa kramasva puru-rū́pam ā́ bhara vā́jaṃ nediṣṭhám ūtáye ||

Translation

Hỡi Maghavan, những bậc thấy biết—những người được linh hứng cao quý giữa loài người—đang thúc mình tiến lên trong nỗ lực. Xin Ngài bước đến gần trong muôn hình; và vì sự nâng đỡ, chở che của chúng tôi, xin mang đến vāja (vāja: sức thắng, sự sung mãn của lực) gần nhất.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वि: apart, asunder; forth (prefix)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि- (उपसर्ग)

• तर्तूर्यन्ते: they hasten/press forward; they surge
• तर्तूर्यन्ते: Kartā
• Type: Verb
• Root: तर्तूर्य् (धातु; तीव्रगत्यर्थ/उत्साहार्थ, पुनरुक्त-धातु)

• मघवन्: O bountiful one (Indra)
• मघवन्: Sampradāna (सम्बोधन/आह्वान)
• Type: Noun (vocative title)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषण)

• विपश्चितः: the discerning/wise (ones)
• विपश्चितः: Kartā
• Type: Adjective/Noun
• Root: वि-पश्चित् (प्रातिपदिक; ‘विशेषेण पश्यति’)

• अर्यः: the Arya, the noble (man)
• अर्यः: Kartā (समुच्चित कर्तृ-समास/समाहार)
• Type: Noun
• Root: अर्य (प्रातिपदिक)

• विपः: the singer/poet
• विपः: Kartā (समुच्चित)
• Type: Noun
• Root: विप् (प्रातिपदिक; ‘कवि/विप्र’ अर्थे)

• जनानाम्: of the peoples
• जनानाम्: Adhikaraṇa/सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• उप: near, towards; up (prefix)
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• क्रमस्व: step forth; approach
• क्रमस्व: Kartā (आहूतः कर्ता) / क्रिया
• Type: Verb
• Root: क्रम्

• पुरुरूपम्: many-formed; manifold
• पुरुरूपम्: Karma (विशेषणरूपेण कर्मणि)
• Type: Adjective
• Root: पुरु-रूप (प्रातिपदिक)

• आ: hither; unto (prefix)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ- (उपसर्ग)

• भर: bring; bear
• भर: Karma (वाजम्) / क्रिया
• Type: Verb
• Root: भृ

• वाजम्: prize; strength; (victory-)booty
• वाजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• नेदिष्ठम्: nearest; most immediate
• नेदिष्ठम्: Karma (विशेषणरूपेण कर्मणि)
• Type: Adjective (superlative)
• Root: निदिष्ठ (प्रातिपदिक; ‘निदिष्ठ’ = अतिशय-समीप)

• ऊतये: for help; for aid
• ऊतये: Sampradāna (प्रयोजन/हितार्थ)
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक)