Rig Veda 7.88.4 — Mandala 7, Sukta 88, Mantra 4

Sukta 7.88

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

वसिष्ठं ह वरुणो नाव्याधादृषिं चकार स्वपा महोभिः । स्तोतारं विप्रः सुदिनत्वे अह्नां यान्नु द्यावस्ततनन्यादुषासः ॥

Transliteration

vásiṣṭhaṃ ha váruṇo nā́vy ā́dhād ṛ́ṣiṃ cakāra svápā́ máhobhiḥ | stotā́raṃ vípraḥ sudínatve ahnā́ṃ yā́n nu dyā́vas tátanan yā́d uṣā́saḥ ||

Translation

Quả thật Varuṇa đã đặt Vasiṣṭha lên thuyền, và bằng những công năng hùng vĩ của Ngài đã làm ông thành ṛṣi—bậc kiến giả của thiện hạnh. Người được linh hứng ấy trở thành ca nhân, vì những ngày sáng trong, vì những khoảng rộng mà các tầng trời trải mở, và vì các bình minh Uṣas cứ mãi đến không ngừng.

Word by Word

• वसिष्ठम्: Vasiṣṭha (as object)
• वसिष्ठम्: कर्म
• Type: Noun (proper name)
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक; वसु/वस् + इष्ठ)

• ह: indeed, surely
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• नाव्या: by/with a boat (boat-borne)
• नाव्या: करण
• Type: Adjective
• Root: नाव्य (नौ-सम्बद्ध विशेषण)

• अधात्: placed, set (him)
• अधात्: —
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• ऋषिम्: a seer
• ऋषिम्: कर्म (फल/परिणाम-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)

• चकार: made, fashioned
• चकार: —
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• स्वपा: well-working / of good power (Vedic epithet)
• स्वपा: कर्म/विशेष्य-विशेषणभाव (क्रियाविशेषणवत्)
• Type: Adjective
• Root: स्वपा (प्रातिपदिक; सु- + अपा/पा? वैदिक विशेषण)

• महोभिः: with great powers/might
• महोभिः: करण
• Type: Noun
• Root: महस्/मह (प्रातिपदिक; ‘मह’ + ओभिस्-बहुवचन-प्रत्यय)

• स्तोतारम्: a praiser, hymn-singer
• स्तोतारम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु)

• विप्रः: the inspired sage
• विप्रः: कर्तृ (अन्तर्निहित/सामानाधिकरण्ये)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• सुदिनत्वे: in good day-ness; in auspicious days
• सुदिनत्वे: अधिकरण
• Type: Noun (abstract)
• Root: सुदिनत्व (प्रातिपदिक; सु-दिन + त्व)

• अह्नाम्: of days
• अह्नाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)

• यान्: which (ones)
• यान्: कर्म (ततान इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: य (यद्-प्रातिपदिक; relative pronoun)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु

• द्यावः: the heavens
• द्यावः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)

• ततन: have stretched/spread
• ततन: —
• Type: Verb
• Root: तन् (धातु)

• अन्यात्: from another (source/side)
• अन्यात्: अपादान
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक) / अन्यत् (सर्वनाम-रूप)

• उषासः: the dawns
• उषासः: कर्तृ (समुच्चित)
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)