HomeRig VedaMandala 6Sukta 61Mantra 14
Previous Mantra

Mantra 14

Sukta 6.61

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Sarasvatī
Chandas: Triṣṭubh (probable)

सरस्वत्यभि नो नेषि वस्यो माप स्फरीः पयसा मा न आ धक् । जुषस्व नः सख्या वेश्या च मा त्वत्क्षेत्राण्यरणानि गन्म ॥

सर॑स्वत्य॒भि नो॑ नेषि॒ वस्यो॒ माप॑ स्फरी॒: पय॑सा॒ मा न॒ आ ध॑क् । जु॒षस्व॑ नः स॒ख्या वे॒श्या॑ च॒ मा त्वत्क्षेत्रा॒ण्यर॑णानि गन्म ॥

sárasvaty abhí no neṣi vásyo mā́pa spharī́ḥ páyasā mā́ na ā́ dhak | júṣasva naḥ sakhyā́ veśyā́ ca mā́ tvát kṣétrāṇy áraṇāni ganma ||

Hỡi Sarasvatī, xin dẫn chúng con đến sự sung mãn tốt đẹp hơn; xin đừng xua đuổi—xin đừng giáng lên chúng con bằng dòng sữa nuôi dưỡng (payas) của Ngài. Xin hoan hỷ nhận lấy tình bằng hữu và sự gần gũi của chúng con; xin đừng để chúng con rời khỏi cõi của Ngài mà đi đến những thửa đồng cằn cỗi, không có dòng chảy của sự sống.

सर॑स्वति । अ॒भि । नः॒ । ने॒षि॒ । वस्यः॑ । मा । अप॑ । स्फ॒रीः॒ । पय॑सा । मा । नः॒ । आ । ध॒क् । जु॒षस्व॑ । नः॒ । स॒ख्या । वे॒श्या॑ । च॒ । मा । त्वत् । क्षेत्रा॑णि । अर॑णानि । ग॒न्म॒ ॥सरस्वति । अभि । नः । नेषि । वस्यः । मा । अप । स्फरीः । पयसा । मा । नः । आ । धक् । जुषस्व । नः । सख्या । वेश्या । च । मा । त्वत् । क्षेत्राणि । अरणानि । गन्म ॥sarasvati | abhi | naḥ | neṣi | vasyaḥ | mā | apa | spharīḥ | payasā | mā | naḥ | ā | dhak | juṣasva | naḥ | sakhyā | veśyā | ca | mā | tvat | kṣetrāṇi | araṇāni | ganma

सरस्वतिO Sarasvatī
सरस्वति:
सम्बोधन
TypeNoun (proper/theonym)
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक) < √सृ (सरति ‘to flow’) + -स्वती
अभिtowards, unto
अभि:
(क्रियाविशेषण/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (possessive: ‘our/us’)
TypePronoun
Rootअस्मद्
नेषिlead (thou)
नेषि:
क्रिया
TypeVerb
Root√नी (नयति) + (आशीर्लिङ्/लोट्-प्रयोगः)
वस्यःto the better (state), to welfare
वस्यः:
कर्म
TypeAdjective (comparative used substantively)
Rootवस्-यस् (प्रातिपदिक) ‘better, more excellent’
माdo not
मा:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
अपaway, off
अप:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
स्फरीःswell forth / overflow
स्फरीः:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्फर्/√स्फुर् (वेद. ‘to swell, burst forth, spread’)
पयसाwith milk / with nourishing fluid
पयसा:
करण
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
unto, towards, upon
:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
धक्burn / harm
धक्:
क्रिया
TypeVerb
Root√दह् (दहति ‘to burn’) — वैदिक रूप ‘धक्’ (injunctive/aorist-impv. like) with ā-
जुषस्वbe pleased; accept
जुषस्व:
क्रिया
TypeVerb
Root√जुष् (जोषति ‘to enjoy, accept, be pleased’)
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
सख्याfriendship
सख्या:
कर्म
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक) ‘friendship’
वेश्याhomely, of the household/settlement
वेश्या:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootवेश्य (प्रातिपदिक) ‘dwelling/settlement; belonging to the clan/house’
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
माdo not
मा:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
त्वत्from thee
त्वत्:
अपादान
TypePronoun
Rootयुष्मद्
क्षेत्राणिfields, domains
क्षेत्राणि:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
अरणानिtrackless/hostile (ones)
अरणानि:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootअरण (प्रातिपदिक) ‘trackless, hostile/wilderness; without delight’
गन्मmay we go / let us go
गन्म:
क्रिया
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति ‘to go’) — वैदिक injunctive/imperative 1pl ‘गन्म’