Rig Veda 6.52.2 — Mandala 6, Sukta 52, Mantra 2

Sukta 6.52

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition

Devata: Maruts (invoked) and Dyauḥ as executing luminous judgment; overarching Viśve Devāḥ context

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अति वा यो मरुतो मन्यते नो ब्रह्म वा यः क्रियमाणं निनित्सात् । तपूंषि तस्मै वृजिनानि सन्तु ब्रह्मद्विषमभि तं शोचतु द्यौः ॥

Transliteration

áti vā́ yó maruto mányate no bráhma vā́ yáḥ kriyámāṇaṃ nínitsāt | tapā́ūṃṣi tásmai vṛjinā́ni santu brahma-dvíṣam abhí táṃ śócatu dyáuḥ ||

Translation

Hỡi các Maruts, kẻ nào tự cho mình vượt hơn chúng ta, hay kẻ nào toan phá hoại brahman—Lời thiêng—đang được tạo tác, nguyện cho áp lực cháy bỏng và tai ương quanh co là phần của hắn. Nguyện chính Trời bừng lửa chống lại kẻ thù của brahman, phơi hắn ra trước ánh sáng thiêu đốt.

Word by Word

• अति: beyond, excessively
• अति: —
• Type: Indeclinable
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• यः: who (he who)
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• मन्यते: thinks, supposes
• मन्यते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: मन् (मन्यते) धातु

• नः: of us / to us
• नः: Sampradāna (हितार्थे) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• ब्रह्म: sacred formulation, hymn/prayer
• ब्रह्म: Karma
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्रियमाणम्: being done, being performed
• क्रियमाणम्: Karma
• Type: Participle
• Root: कृ (धातु) + शानच् (कृदन्त)

• निनित्सात्: should revile/should disparage
• निनित्सात्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: नि + निन्द्/निन्द् (desiderative base: निनित्स-)

• तपूंषि: burnings, heat-pains, torments
• तपूंषि: Kartā
• Type: Noun
• Root: तपु (प्रातिपदिक; Vedic neut. pl.)

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• वृजिनानि: wrongs, sins, evils
• वृजिनानि: Kartā
• Type: Noun
• Root: वृजिन (प्रातिपदिक)

• सन्तु: let there be
• सन्तु: Kriyā
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• ब्रह्मद्विषम्: the hater of the sacred hymn (hymn-hater)
• ब्रह्मद्विषम्: Karma
• Type: Adjective/Noun
• Root: ब्रह्मन् + द्विष् (समास; प्रातिपदिक: ब्रह्मद्विष्)

• अभि: towards, against
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• तम्: him
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• शोचतु: let (it) burn/grieve
• शोचतु: Kriyā
• Type: Verb
• Root: शुच् (धातु)

• द्यौः: the Sky (Dyaus)
• द्यौः: Kartā
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)