HomeRig VedaMandala 6Sukta 51Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 6.51

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh-like (shorter, 8-syllable tendency) or mixed; this closing segment of the hymn contains shorter verses

अप त्यं वृजिनं रिपुं स्तेनमग्ने दुराध्यम् । दविष्ठमस्य सत्पते कृधी सुगम् ॥

अप॒ त्यं वृ॑जि॒नं रि॒पुं स्ते॒नम॑ग्ने दुरा॒ध्य॑म् । द॒वि॒ष्ठम॑स्य सत्पते कृ॒धी सु॒गम् ॥

ápa tyáṃ vṛjináṃ ripúṃ sténam agne durā́dhyam | davíṣṭham asya sat-pate kṛdhí su-gám ||

Hỡi Agni, xin xua đuổi sức thù nghịch quanh co ấy—như kẻ trộm—và tai ương khó chế ngự kia. Ôi satpati, bậc chủ của chân thật, đấng rộng ban nhất, xin mở cho người ấy một lối đi tốt lành.

अप॑ । त्यम् । वृ॒जि॒नम् । रि॒पुम् । स्ते॒नम् । अ॒ग्ने॒ । दुः॒ऽआ॒ध्य॑म् । द॒वि॒ष्ठम् । अ॒स्य॒ । स॒त्ऽप॒ते॒ । कृ॒धि । सु॒ऽगम् ॥अप । त्यम् । वृजिनम् । रिपुम् । स्तेनम् । अग्ने । दुःआध्यम् । दविष्ठम् । अस्य । सत्पते । कृधि । सुगम् ॥apa | tyam | vṛjinam | ripum | stenam | agne | duḥ-ādhyam | daviṣṭham | asya | sat-pate | kṛdhi | su-gam

अपaway, off
अप:
— (क्रियाविशेषण/उपसर्ग; क्रियायाः दिशाबोधकः)
TypeIndeclinable
Rootअप (upasarga) / अव्यय-प्रातिपदिक
त्यम्that (him/it)
त्यम्:
कर्म (कृधी इत्यस्य)
TypePronoun (Demonstrative)
Rootत्यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृजिनम्crooked, evil
वृजिनम्:
कर्म (त्यम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Noun
Rootवृजिन (प्रातिपदिक)
रिपुम्enemy
रिपुम्:
कर्म (त्यम् इत्यस्य समानाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
स्तेनम्thief
स्तेनम्:
कर्म (त्यम् इत्यस्य समानाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootस्तेन (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
दुराध्यम्hard to overcome; troublesome
दुराध्यम्:
कर्म (त्यम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदुर्- + आध्य (प्रातिपदिक; ‘आधि/आध्य’ from √अध्/आधि ‘oppression, trouble’; Vedic adj.)
दविष्ठम्most harmful; most injurious
दविष्ठम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective (Superlative)
Rootदविष्ठ (प्रातिपदिक; superlative in -इष्ठ, from base दव/दु ‘to burn, hurt’ in Vedic usage)
अस्यof him/this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive; ‘of him/this’)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सत्पतेO lord of the good/true (protector of the righteous)
सत्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative compound)
Rootसत् + पति (समास; प्रातिपदिक)
कृधीmake; do
कृधी:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
सुगम्easy passage; good path
सुगम्:
कर्म (कृधी इत्यस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootसु- + ग (प्रातिपदिक; ‘good-going, easy passage’)