HomeRig VedaMandala 6Sukta 15Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 6.15

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

पावकया यश्चितयन्त्या कृपा क्षामन्रुरुच उषसो न भानुना । तूर्वन्न यामन्नेतशस्य नू रण आ यो घृणे न ततृषाणो अजरः ॥

पा॒व॒कया॒ यश्चि॒तय॑न्त्या कृ॒पा क्षाम॑न्रुरु॒च उ॒षसो॒ न भा॒नुना॑ । तूर्व॒न्न याम॒न्नेत॑शस्य॒ नू रण॒ आ यो घृ॒णे न त॑तृषा॒णो अ॒जर॑: ॥

pāvakáyā yáś citáyantyā kṛpā́ kṣā́man rurucá uṣáso ná bhānúnā | tū́rvan ná yā́mann étaśasya nū́ ráṇe ā́ yó ghṛṇé ná tatṛṣāṇó ajáraḥ ||

Với ngọn lửa thanh tẩy đánh thức tri giác, Ngài rực sáng xuyên qua các đêm như hào quang của Uṣas—Bình Minh. Như tuấn mã mau lẹ, Ngài thúc tiến trên đường, nay bước vào chiến trận—như quang huy nóng bỏng không bao giờ thỏa, không già.

पा॒व॒कया॑ । यः । चि॒तय॑न्त्या । कृ॒पा । क्षाम॑न् । रु॒रु॒चे । उ॒षसः॑ । न । भा॒नुना॑ । तूर्व॑न् । न । याम॑न् । एत॑शस्य । नु । रणे॑ । यः । घृ॒णे । न । त॒तृषा॒णः । अ॒जरः॑ ॥पावकया । यः । चितयन्त्या । कृपा । क्षामन् । रुरुचे । उषसः । न । भानुना । तूर्वन् । न । यामन् । एतशस्य । नु । रणे । यः । घृणे । न । ततृषाणः । अजरः ॥pāvakayā | yaḥ | citayantyā | kṛpā | kṣāman | ruruce | uṣasaḥ | na | bhānunā | tūvarn | na | yāman | etaśasya | nu | raṇe | yaḥ | ghṛṇe | na | tatṛṣāṇaḥ | ajaraḥ

पावकयाwith the purifying (flame)
पावकया:
करण
TypeAdjective
Rootपावक (प्रातिपदिक; √पू/पु ‘शुद्धौ’ से ‘पावक’)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चितयन्त्याwith the inciting/awakening (one)
चितयन्त्या:
करण
TypeParticiple (Adjectival)
Rootचितयन्ती (वर्तमान कृदन्त; √चित् ‘बोधने/चिन्तायाम्’ → चितयति ‘causes to notice/sets in motion’)
कृपाthe form/appearance (kṛpā)
कृपा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
क्षामन्the earth/ground
क्षामन्:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षामन् (प्रातिपदिक)
रुरुचःshining forth
रुरुचः:
कर्तृ
TypeParticiple (Adjectival)
Rootरुरुच् (परिपूर्ण/परफेक्ट-आधारित कृदन्त; √रुच् ‘दीप्तौ’)
उषसःof Dawn
उषसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-अव्यय)
भानुनाwith (his) radiance
भानुना:
करण
TypeNoun
Rootभानु (प्रातिपदिक)
तूर्वन्swift/impetuous
तूर्वन्:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootतूर्वन् (प्रातिपदिक; ‘वेगवान्/तुरणशील’)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-अव्यय)
यामन्in the course/going (path)
यामन्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयामन् (प्रातिपदिक)
एतशस्यof Etaśa (the sun’s steed)
एतशस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootएतश (प्रातिपदिक; ‘एतश’ = सूर्याश्व/हरिणवर्ण अश्व)
नुnow/indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय)
रणःa rushing/roaring (one); battle-rush
रणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
towards, forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
घृणेin (his) glowing heat/splendour
घृणे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootघृणि/घृण (प्रातिपदिक; ‘उष्णता/दीप्ति/सूर्यतेज’)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-अव्यय)
ततृषाणःthirsting/ardently eager
ततृषाणः:
कर्तृ
TypeParticiple (Adjectival)
Rootततृषाण (परफेक्ट-मध्य कृदन्त; √तृष् ‘तृष्णायाम्/आकाङ्क्षायाम्’)
अजरःunaging
अजरः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअजर (प्रातिपदिक; न-जर ‘not aging’)