Rig Veda 3.6.3: Mandala 3, Sukta 6, Mantra 3
Sukta 3.6
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed for RV 3.6)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
द्यौश्च त्वा पृथिवी यज्ञियासो नि होतारं सादयन्ते दमाय । यदी विशो मानुषीर्देवयन्तीः प्रयस्वतीरीळते शुक्रमर्चिः ॥
Transliteration
dyáuś ca tvā pṛthivī́ yajñiyā́so ní hotā́raṃ sādayanti damā́ya | yadī́ víśo mā́nuṣīr devayántīḥ práyasvatīr ī́ḷate śúkram arcíḥ ||
Translation
Trời và Đất—đáng được tế tự—đặt ngươi làm Hotar trong nhà. Khi các bộ tộc loài người, hướng về chư thần, giàu vật hiến cúng, tôn thờ ngọn lửa sáng trong của ngươi.
Word by Word
द्यौःHeaven (Sky)
द्यौः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक) < दिव् (to shine)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक) < पृथु (broad)
यज्ञियासःworshipful, fit for sacrifice
यज्ञियासः:
कर्तृ (द्यौः/पृथिवी-सह समुच्चित-कर्तृसमूहः) / विशेषण
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (विशेषण-प्रातिपदिक) < यज् (to worship)
निdown; into position
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि
होतारम्the Hotṛ-priest (invoker)
होतारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक) < हु (to pour/offer)
सादयन्तिthey seat; they cause to sit
सादयन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootसद् (to sit) + causative (सादय-)
दमायfor the house; for the home
दमाय:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन) / अधिकरणार्थ-छाया
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक) < दम (house/home)
यदाwhen
यदा:
—
TypeIndeclinable
Rootयदा
विशःthe clans/peoples
विशः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
मानुषीःhuman
मानुषीः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootमानुषी (विशेषण-प्रातिपदिक) < मनु
देवयन्तीःseeking the gods; worshipping
देवयन्तीः:
विशेषण
TypeAdjective/Participle
Rootदेवयन्त् (कृदन्त-प्रातिपदिक) < देवय् (to seek/worship the gods)
प्रयस्वतीःzealous; possessing active effort
प्रयस्वतीः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootप्रयस्वत् (विशेषण-प्रातिपदिक) < प्र-यस् (vigour/effort) / ‘प्रयस्’ (zeal)
ईळतेhe/it praises; is invoked
ईळते:
क्रिया
TypeVerb
Rootईळ्/ईड् (to praise, invoke)
शुक्रम्bright; pure
शुक्रम्:
कर्म (विशेष्य-सम्बद्ध) / विशेषण
TypeAdjective
Rootशुक्र (विशेषण-प्रातिपदिक)
अर्चिःflame; ray
अर्चिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअर्चिस् (प्रातिपदिक) < अर्च् (to shine)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.