Rig Veda 3.55.10: Mandala 3, Sukta 55, Mantra 10

Sukta 3.55

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)

Devata: Vishnu and Agni as coordinated powers under the one sovereignty

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

विष्णुर्गोपाः परमं पाति पाथः प्रिया धामान्यमृता दधानः । अग्निष्टा विश्वा भुवनानि वेद महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥

Transliteration

víṣṇur gopā́ḥ paramáṁ pā́ti pā́thaḥ priyā́ dhā́māny amṛ́tā dádhānaḥ | agníṣ ṭā́ víśvā bhúvanāni véda mahád devānām asura-tvám ékam ||

Translation

Viṣṇu, đấng hộ vệ, gìn giữ Con Đường tối thượng, thiết lập những trú xứ (dhāman) bất tử đáng yêu. Agni biết tất cả các thế giới này: giữa các thần linh, chỉ một là quyền chủ tể bao la (asuratva).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विष्णु- (प्रातिपदिक)

• गो-पाः: the cow-protector/guardian
• गो-पाः: कर्तृ
• Type: Noun (compound)
• Root: गो- + पा- (√पा ‘to protect’) (समास: तत्पुरुष/उपपद)

• परमम्: the highest
• परमम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: परम- (प्रातिपदिक)

• पाति: protects/guards
• पाति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पा (पालने)

• पाथः: path/way (course)
• पाथः: कर्म
• Type: Noun
• Root: पाथस्- (प्रातिपदिक)

• प्रियाः: dear, beloved
• प्रियाः: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय- (प्रातिपदिक)

• धामानि: abodes/dwellings
• धामानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: धामन्- (प्रातिपदिक)

• अमृताः: immortal, deathless
• अमृताः: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अमृत- (प्रातिपदिक)

• दधानः: bearing, holding
• दधानः: कर्तृ (विष्णुः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Verbal adjective (present participle)
• Root: √धा (धारणे) → दधा- (वर्तमान-प्रत्यय) + शतृ

• अग्निः: Agni
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• ता: those (i.e., those abodes)
• ता: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद्- (सर्वनाम)

• विश्वा: all
• विश्वा: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व- (प्रातिपदिक)

• भुवनानि: worlds/realms
• भुवनानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: भुवन- (प्रातिपदिक; from √भू)

• वेद: knows
• वेद: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (ज्ञाने)

• महत्: great
• महत्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत्/महान्त्- (प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• असुरत्वम्: asura-hood/sovereign power
• असुरत्वम्: कर्म
• Type: Noun (abstract)
• Root: असुरत्व- (प्रातिपदिक; असुर + त्व)

• एकम्: one, single
• एकम्: कर्म
• Type: Adjective/Numeral
• Root: एक- (प्रातिपदिक)