Rig Veda 3.53.9: Mandala 3, Sukta 53, Mantra 9

Sukta 3.53

Rishi: Viśvāmitra (Kauśika)

Devata: Indra (with Viśvāmitra foregrounded as agent)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

महाँ ऋषिर्देवजा देवजूतोऽस्तभ्नात्सिन्धुमर्णवं नृचक्षाः । विश्वामित्रो यदवहत्सुदासमप्रियायत कुशिकेभिरिन्द्रः ॥

Transliteration

mahā́n ṛ́ṣir devajā́ devajū́to ástabhnāt síndhum arṇaváṃ nṛcákṣāḥ | viśvā́mitro yád ávahat sudā́sam ápriyāyata kuśikébhir índraḥ ||

Translation

Vị hiền triết vĩ đại, sinh từ các thần và được các thần thúc giục, đấng nhìn thấu loài người, đã giữ vững dòng sông mênh mông như biển. Khi Viśvāmitra đưa Sudās vượt qua, Indra tiến cùng các Kuśika, quay lại chống điều thù nghịch, điều bất lợi.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• महान्: great
• महान्: विशेषण (कर्तृपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• ऋषिः: seer
• ऋषिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)

• देवजाः: god-born / born of the gods
• देवजाः: विशेषण (ऋषेः)
• Type: Adjective
• Root: देवजा (प्रातिपदिक; देव+जा)

• देवजूतः: god-impelled / urged by the gods
• देवजूतः: विशेषण (ऋषेः)
• Type: Adjective
• Root: देवजूत (प्रातिपदिक; देव+जूत)

• अस्तभ्नात्: propped up; held fast; supported
• अस्तभ्नात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्तभ् (धातु)

• सिन्धुम्: the river Sindhu / the river
• सिन्धुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• अर्णवम्: the flood; the sea-like surge
• अर्णवम्: कर्म (सिन्धुम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अर्णव (प्रातिपदिक)

• नृचक्षाः: man-seeing; having men in view (far-sighted for men)
• नृचक्षाः: विशेषण (ऋषेः)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: नृचक्षस् (प्रातिपदिक; नृ+चक्षस्)

• विश्वामित्रः: Viśvāmitra
• विश्वामित्रः: कर्तृ
• Type: Proper Noun
• Root: विश्वामित्र (प्रातिपदिक)

• यत्: when
• यत्: सम्बन्ध/काल-निर्देश
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अवहत्: carried/led down; brought
• अवहत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु) + अव (उपसर्ग)

• सुदासम्: Sudās
• सुदासम्: कर्म
• Type: Proper Noun
• Root: सुदास (प्रातिपदिक)

• अप्रियायत: went away; departed
• अप्रियायत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु) + अप (उपसर्ग)

• कुशिकेभिः: with the Kuśikas (clan of Viśvāmitra)
• कुशिकेभिः: सह/करण (सहचर्य/साधनभाव)
• Type: Noun (tribal/patronymic)
• Root: कुशिक (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Proper Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)