Rig Veda 3.4.2: Mandala 3, Sukta 4, Mantra 2

Sukta 3.4

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)

Devata: Agni (with Tanūnapāt aspect; also invokes Mitra-Varuṇa as co-worshippers/guardians of ṛta)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

यं देवासस्त्रिरहन्नायजन्ते दिवेदिवे वरुणो मित्रो अग्निः । सेमं यज्ञं मधुमन्तं कृधी नस्तनूनपाद्घृतयोनिं विधन्तम् ॥

Transliteration

yáṃ devā́sás trír áhan ā́-yájante dive-dive váruṇo mitró agníḥ | sémáṃ yajñáṃ mádhu-mantaṃ kṛdhī nas tanū-napād ghṛtá-yonim vidhántam ||

Translation

Đấng mà các thần thờ phụng ba lần mỗi ngày—Varuṇa, Mitra và Agni—xin hãy làm cho lễ tế của chúng con đầy vị “madhu” (mật ngọt). Hỡi Tanūnapāt, xin thiết lập nghi lễ này—lấy ghṛta (bơ tinh luyện) làm lòng dạ/nguồn sinh—được sắp đặt đúng phép, vận hành viên mãn.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवासः: the gods
• देवासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• त्रिः: thrice
• त्रिः: अधिकारण (क्रियाविशेषण—आवृत्ति)
• Type: Indeclinable
• Root: त्रिस् (संख्या/अव्यय)

• अहन्: they struck/slain
• अहन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)

• आ: towards, forth (preverb)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग)

• अयजन्ते: they worshipped/sacrificed
• अयजन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु)

• दिवे: for the day / on the day
• दिवे: अधिकारण (काल-निर्देश) अथवा सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक)

• दिवे: day by day (repeated)
• दिवे: अधिकारण (काल-निर्देश) अथवा सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: कर्तृ (समुच्चित) अथवा विषय
• Type: Noun (proper)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• मित्रः: Mitra
• मित्रः: कर्तृ (समुच्चित) अथवा विषय
• Type: Noun (proper)
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: कर्तृ (समुच्चित) अथवा विषय
• Type: Noun (proper)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इमम्: this
• इमम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यज्ञम्: sacrifice, rite
• यज्ञम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• मधुमन्तम्: honeyed, sweet, delightful
• मधुमन्तम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मधुमन्त् (प्रातिपदिक) < मधु + मन्त्

• कृधी: make!
• कृधी: क्रिया
• Type: Verb (imperative)
• Root: कृ (धातु)

• नः: for us / our
• नः: सम्प्रदान/अधिकार (हित-सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तनूनपात्: O Tanūnapāt
• तनूनपात्: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: तनूनपात् (प्रातिपदिक; देवता-नाम) < तनू + नपात्

• घृतयोनिम्: having ghee as its womb/source
• घृतयोनिम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: घृतयोनि (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास) < घृत + योनि

• विधन्तम्: performing/ordaining (the rite)
• विधन्तम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Participle
• Root: वि-धा (धातु) → विधत् (वर्तमान-कृदन्त)