Rig Veda 3.38.9: Mandala 3, Sukta 38, Mantra 9

Sukta 3.38

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Indra and allied paired powers (dual address); verse centers on svasti and māyā-formation

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

युवं प्रत्नस्य साधथो महो यद्दैवी स्वस्तिः परि णः स्यातम् । गोपाजिह्वस्य तस्थुषो विरूपा विश्वे पश्यन्ति मायिनः कृतानि ॥

Transliteration

yuváṁ pratnásya sādhatho mahó yád daivī́ svastíḥ pári ṇaḥ syātam | gopā́jihvasya tásthuṣo vírūpā víśve paśyanti māyínaḥ kṛtā́ni ||

Translation

Hai Ngài hoàn thành sự vĩ đại từ thuở xưa, để phúc lành thần thánh—svasti—bao quanh chúng con. Đối với Đấng đứng vững, có lưỡi gìn giữ, mọi hình tướng đa dạng đã được tạo tác, các bậc māyin—chủ của sự tạo hình—đều nhìn thấy hết thảy.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युवम्: you two
• युवम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रत्नस्य: of the ancient (one/rite)
• प्रत्नस्य: सम्बन्ध (genitive) / अधिकरण-सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: प्रत्न (प्रातिपदिक)

• साधथः: you two accomplish
• साधथः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √साध् (साधयति/साधते)

• महो: the great (deed/thing)
• महो: कर्म
• Type: Adjective (used substantively) / Noun-like
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• यत्: which
• यत्: कर्म (relative) / सम्बन्ध
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सम्बन्ध/यत्-प्रातिपदिक)

• दैवी: divine
• दैवी: कर्तृ (of ‘स्वस्तिः’) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: दैवी (देव-सम्बद्ध विशेषण) < देव

• स्वस्तिः: well-being, blessing
• स्वस्तिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति (प्रातिपदिक)

• परि: around, all around
• परि: उपसर्ग/सम्बन्ध
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: परि

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (for us / of us)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्यातम्: may you two be
• स्यातम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू)

• गोपा: the cowherd, protector
• गोपा: कर्तृ (of ‘पश्यन्ति’) / विशेष्य
• Type: Noun
• Root: गोपा (प्रातिपदिक) < गो + √पा (पालने)

• जिह्वस्य: of the tongue
• जिह्वस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: जिह्व (प्रातिपदिक)

• तस्थुषः: of the standing/abiding (one)
• तस्थुषः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Participle
• Root: √स्था (तिष्ठति) → तस्थुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक, perf. act. ptc.)

• विरूपाः: of various forms
• विरूपाः: कर्तृ (of ‘पश्यन्ति’) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: विरूप (प्रातिपदिक)

• विश्वे: all (of them)
• विश्वे: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• पश्यन्ति: they see
• पश्यन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पश् (दर्शने)

• मायिनः: the possessors of māyā, the crafty/skillful
• मायिनः: कर्तृ (apposition to ‘विश्वे’) / विशेष्य
• Type: Noun/Adjective
• Root: मायिन् (प्रातिपदिक) < माया

• कृतानि: the deeds done, the created works
• कृतानि: कर्म (of ‘पश्यन्ति’)
• Type: Participle (used as noun)
• Root: √कृ (करणे) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, past pass. ptc.)