Rig Veda 3.38.3: Mandala 3, Sukta 38, Mantra 3

Sukta 3.38

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Indra (as kṣatra-power; verse also evokes world-ordering powers)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

नि षीमिदत्र गुह्या दधाना उत क्षत्राय रोदसी समञ्जन् । सं मात्राभिर्ममिरे येमुरुर्वी अन्तर्मही समृते धायसे धुः ॥

Transliteration

ní ṣīm íd atra guhyā́ dádhānā uta kṣatrā́ya rodasī́ sám añjan | sáṁ mā́trābhir mamire yémur urvī́ antár mahī́ samṛ́te dhā́yase dhuḥ ||

Translation

Chính tại đây họ đặt những điều bí mật ở bên trong; và vì quyền lực thống trị (kṣatra) họ kết hợp hai cõi—trời và đất—lại. Bằng các thước mực, họ dựng xây và định ranh cái rộng và cái mênh mang. Trong Sự Vĩ Đại (mahī), trong trật tự được kết nối hoàn hảo, họ đặt nền móng cho sự nuôi dưỡng.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नि: down; in; forth (as preverb)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (upasarga) / ni (avyaya)

• षीम्: indeed; just; surely
• षीम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: षीम् (particle)

• इद्: indeed; even
• इद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् (particle)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (deictic adverb)

• गुह्या: hidden (things); secrets
• गुह्या: Karma
• Type: Adjective
• Root: गुह्य (from √गुह्) / prātipadika गुह्य-

• दधाना: placing; holding; establishing
• दधाना: Kartā
• Type: Verb
• Root: √धा (धारणे/स्थापने)

• उत: and; also; moreover
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (particle)

• क्षत्राय: for dominion; for sovereignty
• क्षत्राय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: क्षत्र (prātipadika क्षत्र-)

• रोदसी: the two worlds (Heaven and Earth)
• रोदसी: Karma
• Type: Noun
• Root: रोदसी (dual stem) रोदसी-

• सम्: together; completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (upasarga)

• अञ्जन्: they anointed; they fitted/arrayed
• अञ्जन्: Kartā
• Type: Verb
• Root: √अञ्ज् (अञ्जने/अलङ्कारे)

• सं: together; with
• सं: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (upasarga)

• मात्राभिः: with measures; with (due) proportions
• मात्राभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: मात्रा (prātipadika मात्रा-)

• ममिरे: they measured out
• ममिरे: Kartā
• Type: Verb
• Root: √मा (माने/मिमीतौ ‘to measure’)

• ये: who
• ये: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (relative pronoun)

• ईमुः: they went; they set in motion
• ईमुः: Kartā
• Type: Verb
• Root: √या (गत्यर्थ) with preverb? (Vedic perfect form)

• उर्वी: broad; wide
• उर्वी: Karma
• Type: Adjective
• Root: उर्वी (prātipadika उर्वी-)

• अन्तः: within; inside
• अन्तः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तः (indeclinable/adverb)

• मही: the great (earth); the great one
• मही: Karma
• Type: Noun
• Root: मही (prātipadika मही-)

• समृते: in the gathering; in the confluence
• समृते: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: समृत (prātipadika समृत-) / or loc. of समृत-

• धायसे: for support; for nourishment/establishment
• धायसे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: धायस् (prātipadika धायस्-)

• धुः: they placed; they set
• धुः: Kartā
• Type: Verb
• Root: √धा (धारणे/स्थापने) (Vedic aorist)