Rig Veda 3.28.6 — Mandala 3, Sukta 28, Mantra 6

Sukta 3.28

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (family attribution)

Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

अग्ने वृधान आहुतिं पुरोळाशं जातवेदः । जुषस्व तिरोअह्न्यम् ॥

Transliteration

ágné vṛdhāná āhútiṃ puroḷā́śaṃ jātavedāḥ | juṣásva tiró-ahnyam ||

Translation

Hỡi Agni, đấng đang tăng trưởng quyền năng; hỡi Jātavedas, xin hoan hỷ thọ nhận lễ vật đã dâng—bánh tế (puroḍāśa) đã nắn thành—và hưởng lễ hiến này, lễ đưa chúng ta vượt khỏi ngày thường để vào cõi rộng lớn thiêng liêng.

Word by Word

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• वृधानः: growing, increasing (in might)
• वृधानः: Kartā (of the implied action of accepting/enjoying)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: वृध् (धातु) → वृधान- (कृदन्त, शानच्/शानन्)

• आहुतिम्: the oblation
• आहुतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: आ-हु (धातु) → आहुति- (स्त्री)

• पुरोळाशम्: the puroḍāśa (sacrificial cake)
• पुरोळाशम्: Karma (apposition to आहुतिम्)
• Type: Noun
• Root: पुरोळाश- (प्रातिपदिक; ritual cake)

• जातवेदः: O Jātavedas (Agni, ‘knower of births/creatures’)
• जातवेदः: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: जात- (√जन्) + वेदस्- (√विद्) → जातवेदस्- (प्रातिपदिक)

• जुषस्व: enjoy/accept (graciously)
• जुषस्व: (मुख्य क्रिया) — Agni as Kartā; object = आहुतिम्/पुरोळाशम्
• Type: Verb
• Root: जुष् (धातु)

• तिरोअह्न्यम्: through the day; day-long
• तिरोअह्न्यम्: Karma (as qualifier of the object/act: ‘throughout the day’)
• Type: Adjective (used substantively) / Indeclinable-compound
• Root: तिरस्-/तिरो- (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘across, through’) + अह्न्य- (अहन् ‘day’ से व्युत्पन्न विशेषण) → तिरोऽह्न्य-