Rig Veda 3.23.5: Mandala 3, Sukta 23, Mantra 5

Sukta 3.23

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni (with Iḷā as allied inspired power)

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by metrical scan)

Samhita Patha (Devanagari)

इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥

Transliteration

iḷā́m agne puru-daṃsáṃ saníṃ góḥ śaśvat-tamáṃ havamānāya sādha | syān naḥ sūnús tanáyo vijā́vāgne sā́ te su-matír bhūtv asmè ||

Translation

Hỡi Agni, xin thành tựu cho người kêu cầu Ngài Iḷā—đầy minh triết rạng ngời, giàu muôn công hạnh—và sự đắc thắng bền lâu của ‘bò’ (go: các tia sáng/quang huy). Nguyện cho chúng con có một người con, một đứa trẻ, chiến thắng trong những lần sinh và trong sự lớn lên. Nguyện đó là ân huệ thiện ý của Ngài dành cho chúng con.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इळाम्: Iḷā (the goddess of sacred speech/oblation)
• इळाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इळा (प्रातिपदिक) / इडा

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• पुरुदंसम्: much-wondrous, of many mighty deeds
• पुरुदंसम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: पुरु-दंस (प्रातिपदिक; पुरु + दंस)

• सनिम्: winning, acquisition
• सनिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सनि (प्रातिपदिक; ‘gain, winning’)

• गोः: of cattle / of the cow
• गोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• शश्वत्तमम्: most continual, most enduring
• शश्वत्तमम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: शश्वत् (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक) + तमप्

• हवमानाय: to the invoking (worshipper)
• हवमानाय: सम्प्रदान
• Type: Participle
• Root: √ह्वा (ह्वयति) → हवमान (शतृ/आत्मनेपद-वर्तमान कृदन्त)

• साध: accomplish; grant
• साध: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √साध् (साध्नोति/साधते)

• स्यात्: may he be
• स्यात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू/अस्)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सूनुः: son
• सूनुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूनु (प्रातिपदिक)

• तनयः: offspring
• तनयः: कर्तृ (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)

• विजावा: widely swift / far-speeding
• विजावा: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-जाव (प्रातिपदिक; वि + जाव ‘swift/impetuous’)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सा: that (she), that
• सा: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• सुमतिः: good thought; favor
• सुमतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सु-मति (प्रातिपदिक)

• भूतु: let it be
• भूतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू

• अस्मे: among us / for us
• अस्मे: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)