HomeRig VedaMandala 10Sukta 99Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 10.99

Devata: Indra (bull-force; opening the enclosure motif)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अस्य स्तोमेभिरौशिज ऋजिश्वा व्रजं दरयद्वृषभेण पिप्रोः । सुत्वा यद्यजतो दीदयद्गीः पुर इयानो अभि वर्पसा भूत् ॥

अ॒स्य स्तोमे॑भिरौशि॒ज ऋ॒जिश्वा॑ व्र॒जं द॑रयद्वृष॒भेण॒ पिप्रो॑: । सुत्वा॒ यद्य॑ज॒तो दी॒दय॒द्गीः पुर॑ इया॒नो अ॒भि वर्प॑सा॒ भूत् ॥

asyá stómebhir auśijá ṛ́jiśvā vrajáṁ darayad vṛṣabhéṇa píproḥ | sutvā́ yád yajató dī́dayad gī́ḥ púra iyānó abhí várpasā bhūt ||

Bằng những thánh ca này, Auśija Ṛjiśvan đã dùng sức mạnh của Bò Đực mà phá mở vòng rào (vraja) cho Pipru. Khi Đấng đáng tế tự đã ép Soma, Ngài làm cho lời ca linh hứng rực sáng; tiến lên phía trước đối diện các thành lũy, Ngài trở nên chói ngời trong hình tướng.

अ॒स्य । स्तोमे॑भिः । औ॒शि॒जः । ऋ॒जिश्वा॑ । व्र॒जम् । द॒र॒य॒त् । वृ॒ष॒भेण॑ । पिप्रोः॑ । सुत्वा॑ । यत् । य॒ज॒तः । दी॒दय॑त् । गीः । पुरः॑ । इ॒या॒नः । अ॒भि । वर्प॑सा । भूत् ॥अस्य । स्तोमेभिः । औशिजः । ऋजिश्वा । व्रजम् । दरयत् । वृषभेण । पिप्रोः । सुत्वा । यत् । यजतः । दीदयत् । गीः । पुरः । इयानः । अभि । वर्पसा । भूत् ॥asya | stomebhiḥ | auśijaḥ | ṛjiśvā | vrajam | darayat | vṛṣabheṇa | piproḥ | sutvā | yat | yajataḥ | dīdayat | gīḥ | puraḥ | iyānaḥ | abhi | varpasā | bhūt

अस्यof this (one), of him
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तोमेभिःwith praises, by hymns
स्तोमेभिः:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
औशिजO Auśija (epithet/name)
औशिज:
सम्बोधन (addressed) / कर्तृ-सम्बन्ध
TypeProper noun / Epithet
Rootऔशिज (प्रातिपदिक; उशिज्-सम्बन्धी/वंशज/विशेषण-नाम)
ऋजिश्वाO Ṛjiśvan
ऋजिश्वा:
सम्बोधन
TypeProper noun
Rootऋजिश्वन् (प्रातिपदिक; नाम)
व्रजम्the enclosure/pen (cattle-pen), fold
व्रजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्रज (प्रातिपदिक)
दरयत्he split, he burst open
दरयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootदॄ/दर् (धातु; ‘to split, cleave’)
वृषभेणwith the bull (i.e., with bull-like power)
वृषभेण:
करण
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
पिप्रोःof Pipru (the foe)
पिप्रोः:
सम्बन्ध (Genitive) / अधिकरण-सम्बन्ध (of whose pen)
TypeProper noun
Rootपिप्रु (प्रातिपदिक; दस्यु/असुर-नाम)
सुत्वाhaving pressed (Soma)
सुत्वा:
पूर्वकाल (क्रियाविशेषण)
TypeVerbal indeclinable (gerund)
Rootसु (धातु; ‘to press out (soma)’), क्त्वा-प्रत्यय
यत्when; that which
यत्:
सम्बन्ध/अव्ययीभाव-प्राय (clausal link)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
यजतःthe worshipful one
यजतः:
कर्तृ (as epithet of the subject)
TypeAdjective
Rootयजत (प्रातिपदिक; ‘venerable, worshipful’)
दीदयत्he shone, he blazed
दीदयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootदीद्/दी (धातु; ‘to shine, blaze’), सन्/द्वित्व-प्रयोग
गीःsongs, hymns
गीः:
कर्म
TypeNoun
Rootगी (प्रातिपदिक; ‘song, hymn’)
पुरःfortresses, strongholds
पुरः:
कर्म
TypeNoun
Rootपुर्/पुर (प्रातिपदिक; ‘fortress, stronghold’)
इयानःgoing, advancing
इयानः:
कर्तृ (agent, ‘going/advancing’)
TypeParticiple
Rootइ (धातु; ‘to go’), शानच्-प्रत्यय (वर्तमान कृदन्त)
अभिtowards, against
अभि:
दिशा/प्रवृत्ति (towards)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
वर्पसाwith splendour, with radiant form
वर्पसा:
करण
TypeNoun
Rootवर्पस् (प्रातिपदिक; ‘form, beauty, splendour’)
भूत्he became, he came to be
भूत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु; ‘to be, become’)