HomeRig VedaMandala 10Sukta 94Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 10.94

Devata: Grāvāṇaḥ/Adrayaḥ (pressing stones), Soma implied
Chandas: Triṣṭubh (probable)

वृषा वो अंशुर्न किला रिषाथनेळावन्तः सदमित्स्थनाशिताः । रैवत्येव महसा चारवः स्थन यस्य ग्रावाणो अजुषध्वमध्वरम् ॥

वृषा॑ वो अं॒शुर्न किला॑ रिषाथ॒नेळा॑वन्त॒: सद॒मित्स्थ॒नाशि॑ताः । रै॒व॒त्येव॒ मह॑सा॒ चार॑वः स्थन॒ यस्य॑ ग्रावाणो॒ अजु॑षध्वमध्व॒रम् ॥

vṛ́ṣā vo aṃśúr ná kilā riṣāthana íḷāvantaḥ sádham ít sthána āśítāḥ | raivatyéva máhasā cā́ravaḥ sthana yásya grāvāṇo ájuṣadhvam adhvarám ||

Với các ngươi, cành Soma là sức Mãnh Ngưu; trong việc giáng đập, các ngươi chẳng hề sai trật. Đầy xung lực hiến cúng (iḍā), các ngươi luôn được nuôi nơi bầu vú. Như Raivatī (Raivatī, kẻ giàu ánh sáng) trong đại uy lực của nàng, hãy đẹp và rạng ngời—hỡi những hòn đá—những kẻ mà niềm hoan hỷ đã chấp nhận lễ tế (adhvara).

वृषा॑ । वः॒ । अं॒शुः । न । किल॑ । रि॒षा॒थ॒न॒ । इळा॑ऽवन्तः । सद॑म् । इत् । स्थ॒न॒ । आशि॑ताः । रै॒व॒त्याऽइ॑व । मह॑सा । चार॑वः । स्थ॒न॒ । यस्य॑ । ग्रा॒वा॒णः॒ । अजु॑षध्वम् । अ॒ध्व॒रम् ॥वृषा । वः । अंशुः । न । किल । रिषाथन । इळावन्तः । सदम् । इत् । स्थन । आशिताः । रैवत्याइव । महसा । चारवः । स्थन । यस्य । ग्रावाणः । अजुषध्वम् । अध्वरम् ॥vṛṣā | vaḥ | aṃśuḥ | na | kila | riṣāthana | iḷāvantaḥ | sadam | it | sthana | āśi tāḥ | raivatyāiva | mahasā | cāravaḥ | sthana | yasya | grāvāṇaḥ | ajuṣadhvam | adhvaram

वृषाthe bull (i.e., Soma/pressing-stone as strong one)
वृषा:
Kartā
TypeNoun
Rootवृषन् (प्रातिपदिक) < √वृष् (वर्षणे/सेचने) व्युत्पत्तिः
वःof you / your
वः:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अंशुःthe Soma-stalk / Soma-ray
अंशुः:
Kartā
TypeNoun
Rootअंशु (प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
किलindeed, surely
किल:
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
रिषाथyou (pl.) have harmed / you injure
रिषाथ:
Kriyā
TypeVerb
Root√रिष् (हिंसायाम्/क्षतौ)
अनेळावन्तःnot sluggish / not deficient in impulse (vigorous)
अनेळावन्तः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअनेळावन्त् (प्रातिपदिक; अ-नेळा + वन्त्)
सदम्always, continually
सदम्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसदम् (अव्यय; सदस्-सम्बद्ध)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (अव्यय)
स्थनाशिताःhaving drunk at the teat; suckled
स्थनाशिताः:
Kartā
TypeParticiple/Adjective
Rootस्थनाशित (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √अश् (भक्षणे) ; स्थन-आशित = ‘स्तनं आशित’
रैवत्यwealth, richness (as if rich)
रैवत्य:
Karma
TypeAdjective
Rootरैवत् (प्रातिपदिक) < रेवत् ‘धनवान्’
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
महसाwith greatness, by might
महसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमहस् (प्रातिपदिक)
चारवःbeautiful, dear, pleasing
चारवः:
Kartā
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक)
स्थनstand! remain!
स्थन:
Kriyā
TypeVerb
Root√स्था (तिष्ठति) / वैदिक रूप ‘स्थन’ (आज्ञार्थ/लोट् 2pl)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ग्रावाणःpressing-stones
ग्रावाणः:
Kartā
TypeNoun
Rootग्रावन् (प्रातिपदिक)
अजुषध्वम्you (pl.) enjoyed / took pleasure in
अजुषध्वम्:
Kriyā
TypeVerb
Root√जुष् (प्रीतौ/सेवने)
अध्वरम्the sacrifice, ritual
अध्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)