HomeRig VedaMandala 10Sukta 88Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 10.88

Devata: Agni Vaiśvānara (as nakṣatra/pratna; adhyakṣa of yakṣa)
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires full hymn metrical verification)

वैश्वानरं कवयो यज्ञियासोऽग्निं देवा अजनयन्नजुर्यम् । नक्षत्रं प्रत्नममिनच्चरिष्णु यक्षस्याध्यक्षं तविषं बृहन्तम् ॥

वै॒श्वा॒न॒रं क॒वयो॑ य॒ज्ञिया॑सो॒ऽग्निं दे॒वा अ॑जनयन्नजु॒र्यम् । नक्ष॑त्रं प्र॒त्नममि॑नच्चरि॒ष्णु य॒क्षस्याध्य॑क्षं तवि॒षं बृ॒हन्त॑म् ॥

vaiśvānaraṃ kavayo yajñiyāso 'gniṃ devā ajanayann ajuryam | nakṣatraṃ pratnam aminac cariṣṇu yakṣasyādhyakṣaṃ taviṣaṃ bṛhantam ||

Các kavi (thánh thi nhân), những bậc xứng đáng với yajña (yajñiya), và các thần đã sinh ra Agni—Vaiśvānara—đấng không hư hoại. Là vì sao nguyên thủy, chuyển động mà không suy giảm—người giám sát của yakṣa, rộng lớn trong uy lực, vĩ đại.

वै॒श्वा॒न॒रम् । क॒वयः॑ । य॒ज्ञियाः॑ । अ॒ग्निम् । दे॒वाः । अ॒ज॒न॒य॒न् । अ॒जु॒र्यम् । नक्ष॑त्रम् । प्र॒त्नम् । अमि॑नत् । च॒रि॒ष्णु । य॒क्षस्य॑ । अधि॑ऽअक्षम् । त॒वि॒षम् । बृ॒हन्त॑म् ॥वैश्वानरम् । कवयः । यज्ञियाः । अग्निम् । देवाः । अजनयन् । अजुर्यम् । नक्षत्रम् । प्रत्नम् । अमिनत् । चरिष्णु । यक्षस्य । अधिअक्षम् । तविषम् । बृहन्तम् ॥vaiśvānaram | kavayaḥ | yajñiyāḥ | agnim | devāḥ | ajanayan | arjuryam | nakṣatram | pratnam | aminat | cariṣṇu | yakṣasya | adhi-akṣam | taviṣam | bṛhantam

वैश्वानरम्Vaiśvānara (Agni), as object
वैश्वानरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक; विश्+वानर/अग्नि-विशेष)
कवयःthe seers/poets
कवयः:
Kartā
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
यज्ञियासःworthy of sacrifice, sacrificial
यज्ञियासः:
Kartā
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक; यज्ञ+इय)
अग्निम्Agni (fire-god)
अग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अजनयन्they generated/produced
अजनयन्:
TypeVerb
Root√जन् (जनयति; णिच् causative)
अजुर्यम्unaging, undecaying
अजुर्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअजुर्य (प्रातिपदिक; न-जर्/जर् ‘to age’ → ‘not aging’)
नक्षत्रम्the star/constellation (heavenly sign)
नक्षत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootनक्षत्र (प्रातिपदिक)
प्रत्नम्ancient, primeval
प्रत्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रत्न (प्रातिपदिक)
अमिनत्he/it harmed, diminished
अमिनत्:
TypeVerb
Root√मि/मीन् (मिनोति ‘to diminish, damage’)
चरिष्णुmoving, roaming
चरिष्णु:
Karma
TypeAdjective
Rootचरिष्णु (प्रातिपदिक; √चर् + इष्णु)
यक्षस्यof the Yakṣa / of the wondrous being
यक्षस्य:
Adhikaraṇa (सम्बन्ध/षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
अध्याक्षम्overseer, superintendent
अध्याक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootअध्याक्ष (प्रातिपदिक; अधि+अक्ष ‘overseer’)
तविषम्mighty, powerful
तविषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतविष (प्रातिपदिक)
बृहन्तम्great, lofty
बृहन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक; √बृह् ‘to grow, be great’)