HomeRig VedaMandala 10Sukta 87Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 10.87

Rishi: Kavya Uśanas (traditional)
Devata: Agni Jātavedas
Chandas: Triṣṭubh (probable)

त्रिर्यातुधानः प्रसितिं त एत्वृतं यो अग्ने अनृतेन हन्ति । तमर्चिषा स्फूर्जयञ्जातवेदः समक्षमेनं गृणते नि वृङ्धि ॥

त्रिर्या॑तु॒धान॒: प्रसि॑तिं त एत्वृ॒तं यो अ॑ग्ने॒ अनृ॑तेन॒ हन्ति॑ । तम॒र्चिषा॑ स्फू॒र्जय॑ञ्जातवेदः सम॒क्षमे॑नं गृण॒ते नि वृ॑ङ्धि ॥

trír yātudhā́naḥ prásitiṃ ta etv ṛtáṃ yó agne ánṛtena hánti | tám arcíṣā sphū́rjayan jātavedas samakṣám enaṃ gṛṇaté ní vṛṅdhi ||

Nguyện yātudhāna rơi vào thòng lọng của Ngài ba lần, hỡi Agni—kẻ dùng điều hư dối mà đánh vào R̥ta (trật tự chân thật). Hỡi Jātavedas, hãy quất hắn bằng ngọn lửa của Ngài cho run rẩy; ngay trước mắt người ca tụng Ngài, hãy quật ngã và nghiền nát hắn.

त्रिः । या॒तु॒ऽधानः॑ । प्रऽसि॑तिम् । ते॒ । ए॒तु॒ । ऋ॒तम् । यः । अ॒ग्ने॒ । अनृ॑तेन । हन्ति॑ । तम् । अ॒र्चिषा॑ । स्फू॒र्जय॑न् । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ । स॒म्ऽअ॒क्षम् । ए॒न॒म् । गृ॒ण॒ते । नि । वृ॒ङ्धि॒ ॥त्रिः । यातुधानः । प्रसितिम् । ते । एतु । ऋतम् । यः । अग्ने । अनृतेन । हन्ति । तम् । अर्चिषा । स्फूर्जयन् । जातवेदः । सम्अक्षम् । एनम् । गृणते । नि । वृङ्धि ॥triḥ | yātu-dhānaḥ | pra-sitim | te | etu | ṛtam | yaḥ | agne | anṛtena | hanti | tam | arciṣā | sphūrjayan | jāta-vedaḥ | sam-akṣam | enam | gṛṇate | ni | vṛṅdhi

त्रिःthrice
त्रिः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootत्रिस् (संख्या)
यातुधानःthe demon (yātudhāna)
यातुधानः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयातुधान (प्रातिपदिक)
प्रसितिम्the casting/impulsion; the missile/attack
प्रसितिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootप्रसिति (प्रातिपदिक; √सि/√से ‘to bind/drive on’ + प्र)
तेof you (to you/your)
ते:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
एतुlet (it) go/come
एतु:
क्रिया
TypeVerb
Root√इ (गमन)
ऋतम्the truth/cosmic order
ऋतम्:
कर्म (यः…हन्ति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ (सम्बन्धवाक्ये)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अनृतेनwith falsehood/untruth
अनृतेन:
करण
TypeNoun
Rootअनृत (प्रातिपदिक)
हन्तिstrikes/slays
हन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन् (वध)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
अर्चिषाwith (your) flame
अर्चिषा:
करण
TypeNoun
Rootअर्चिस् (प्रातिपदिक)
स्फूर्जयन्crackling/smiting
स्फूर्जयन्:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणरूपेण)
TypeVerb
Root√स्फूर्ज् (कम्पने/ताडने ‘to crackle, to smite’)
जातवेदःO Jātavedas (Agni)
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक)
समक्षम्in the presence; before (one’s eyes)
समक्षम्:
अधिकारण (स्थानवाचक)
TypeIndeclinable
Rootसमक्ष (अव्ययीभाव/प्रातिपदिक)
एनम्this one; him
एनम्:
कर्म
TypePronoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम; एनद्-प्रयोग)
गृणतेto the praising one (to the singer)
गृणते:
सम्प्रदान
TypeVerb
Root√गॄ/√गृ (स्तुतौ ‘to praise’)
निdown; away
नि:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
वृङ्धिstrike down; overpower
वृङ्धि:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धने; वैदिके ‘to smite/overpower’ with नि)