Rig Veda 10.64.2 — Mandala 10, Sukta 64, Mantra 2
Sukta 10.64
Rishi: Uncertain from provided excerpt alone
Devata: The gods collectively as the sole source of true ‘marḍ’ (gladness/grace)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
क्रतूयन्ति क्रतवो हृत्सु धीतयो वेनन्ति वेनाः पतयन्त्या दिशः । न मर्डिता विद्यते अन्य एभ्यो देवेषु मे अधि कामा अयंसत ॥
Transliteration
kratūyánti krátavo hṛtsú dhītáyo vénanti venā́ḥ patáyanty ā́ díśaḥ | ná marḍitā́ vidyate anyá ebhyo devéṣu me ádhi kā́mā ayaṃsata ||
Translation
Những ý chí của hành động (kratu) vận hành đúng mùa trong tim; những tư tưởng linh hứng khao khát, và các ước muốn bay vút về bốn phương. Ngoài những điều ấy không thấy có đấng ban hoan lạc nào khác: các khát vọng của ta đã được đặt nơi các thần.
Word by Word
क्रतूयन्तिthey act with resolve / they exercise will
क्रतूयन्ति:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रतु (प्रातिपदिक) + √यम् (यच्छति/यम) (denominative: क्रतूयति)
क्रतवःthe resolves / intentions
क्रतवः:
Kartā
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
हृत्सुin the hearts
हृत्सु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootहृत् (प्रातिपदिक)
धीतयःthe thoughts / hymnic insights
धीतयः:
Kartā
TypeNoun
Rootधीति (प्रातिपदिक; from √धी ‘to think’)
वेनन्तिthey desire / they seek
वेनन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Root√वन्/वेन (वेनति) ‘to desire/seek, to strive for’
वेनाःthe seekers / inspired ones (venas)
वेनाः:
Kartā
TypeNoun
Rootवेन (प्रातिपदिक)
पतयन्त्याःflying / speeding
पतयन्त्याः:
Kartā
TypeParticiple (Adjective) used substantively
Root√पत् ‘to fly’ → पतयन्ती (वर्तमान कृदन्त/शतृ-स्त्री) (प्रातिपदिक: पतयन्ती)
दिशःthe directions
दिशः:
Kartā (apposition to पतयन्त्याः)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
मर्डिताa pardoner / one who shows mercy
मर्डिता:
Kriyā-viśeṣaṇa (of implied ‘is’)
TypeParticiple (Adjective)
Root√मृड्/मर्ड् ‘to be gracious/forgive’ → मर्डित (PPP) (प्रातिपदिक: मर्डित)
विद्यतेis found / exists
विद्यते:
Kriyā
TypeVerb
Root√विद् (विद्यते) ‘to be found/exist’
अन्यःanother
अन्यः:
Kartā
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
एभ्यःthan these / from these
एभ्यः:
Apādāna
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
मेmy
मे:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अधिupon / over; in addition
अधि:
—
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअधि
कामाःdesires
कामाः:
Kartā
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
अयंसतthey have reached/extended themselves (towards)
अयंसत:
Kriyā
TypeVerb
Root√यम् ‘to extend/offer/strive’ with preverb आ- (आयंसते/आयंसत)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.