Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.160

Rishi: Traditionally Śvātrya (per padapāṭha ‘śvātryāḥ giraḥ’ in 10.160.2 indicating the clan/poet-group); exact rishi name may be Śvātrya/Śvātra line
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (typical for Indra-Soma praise; requires metrical verification)

तीव्रस्याभिवयसो अस्य पाहि सर्वरथा वि हरी इह मुञ्च । इन्द्र मा त्वा यजमानासो अन्ये नि रीरमन्तुभ्यमिमे सुतासः ॥

ती॒व्रस्या॒भिव॑यसो अ॒स्य पा॑हि सर्वर॒था वि हरी॑ इ॒ह मु॑ञ्च । इन्द्र॒ मा त्वा॒ यज॑मानासो अ॒न्ये नि री॑रम॒न्तुभ्य॑मि॒मे सु॒तास॑: ॥

tīvrásyābhívayaso asyá pāhi sarvaráthā ví hárī ihá muñca | índra mā́ tvā́ yajámānāso anyé ní rīraman túbhyam imé sutā́saḥ ||

Xin hãy gìn giữ Soma mãnh liệt, đầy sức lực này; hỡi Indra (Indra) của mọi cỗ chiến xa, tại đây hãy tháo ách cho đôi ngựa hung của Ngài. Chớ để các chủ tế khác lôi kéo Ngài đi—những lượt ép Soma này là dành cho Ngài.

ती॒व्रस्य॑ । अ॒भिऽव॑यसः । अ॒स्य । पा॒हि॒ । स॒र्व॒ऽर॒था । वि । हरी॒ इति॑ । इ॒ह । मु॒ञ्च॒ । इन्द्र॑ । मा । त्वा॒ । यज॑मानासः । अ॒न्ये । नि । री॒र॒म॒न् । तुभ्य॑म् । इ॒मे । सु॒तासः॑ ॥तीव्रस्य । अभिवयसः । अस्य । पाहि । सर्वरथा । वि । हरी इति । इह । मुञ्च । इन्द्र । मा । त्वा । यजमानासः । अन्ये । नि । रीरमन् । तुभ्यम् । इमे । सुतासः ॥tīvrasya | abhi-vayasaḥ | asya | pāhi | sarva-rathā | vi | harī iti | iha | muñca | indra | mā | tvā | yajamānāsaḥ | anye | ni | rīraman | tubhyam | ime | sutāsaḥ

तीव्रस्यof the strong/vehement
तीव्रस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective
Rootतीव्र- (प्रातिपदिक)
अभिवयसोof the overpowering strength/vigour
अभिवयसो:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअभि-वयस्- (प्रातिपदिक; वयस् ‘बल/यौवन/ऊर्जा’)
अस्यof this (one)
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पाहिprotect!
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु) ‘रक्षणे’
सर्वरथाःO (you) of all chariots / having all chariots
सर्वरथाः:
सम्बोधन/कर्तृ (vocative-like epithet used for addressee)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootसर्व-रथ- (समास; प्रातिपदिक)
विapart, forth
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
हरीthe two bay steeds
हरी:
कर्म
TypeNoun
Rootहरि- (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य अश्वौ)
इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
मुञ्चrelease/let loose!
मुञ्च:
क्रिया
TypeVerb
Rootमुच् (धातु) ‘मोचने’
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
क्रियानिषेध
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
यजमानासःthe sacrificers
यजमानासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयजमान- (प्रातिपदिक; यज् धातोः वर्तमान-कर्तरि ‘यजमान’)
अन्येother
अन्ये:
कर्तृ (यजमानासः का विशेषणम्)
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य- (प्रातिपदिक)
निdown, away
नि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
रीरमन्kept (you) back / held (you) away
रीरमन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootरम् (धातु) ‘क्रीडायाम्/रमणे’ (वैदिक: रीरम- ‘to make stop/hold back/keep away’ as intensive/causative-like usage)
तुभ्यम्for you / to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
इमेthese
इमे:
कर्तृ (सुतासः का विशेषणम्)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
सुतासःpressed (soma) draughts
सुतासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसुत- (कृदन्त; √सु ‘सवने/प्रसवे’ → ‘pressed’ (Soma))