Rig Veda 10.16.3: Mandala 10, Sukta 16, Mantra 3

Sukta 10.16

Rishi: RV 10.16 funerary seer (traditional attribution variable).

Devata: Cosmic powers: Sūrya, Vāta, Dyāvāpṛthivī, Apas, Oṣadhīs (invoked as destinations/receivers).

Chandas: Triṣṭubh.

Samhita Patha (Devanagari)

सूर्यं चक्षुर्गच्छतु वातमात्मा द्यां च गच्छ पृथिवीं च धर्मणा । अपो वा गच्छ यदि तत्र ते हितमोषधीषु प्रति तिष्ठा शरीरैः ॥

Transliteration

sū́ryaṃ cákṣur gacchatu vā́tam ātmā́ dyā́ṃ ca gaccha pṛthivī́ṃ ca dhármaṇā | apó vā gaccha yádi tátra te hitám óṣadhīṣu práti tiṣṭha śárīraiḥ ||

Translation

Nguyện con mắt của sự thấy trở về Mặt Trời; nguyện hơi thở sinh mệnh (prāṇa) trở về Gió. Theo pháp (dharma) của chân thật nơi ngươi, hãy đi đến Trời và đến Đất. Hoặc hãy đi vào các Nước, nếu nơi ấy là chỗ đặt của ngươi; trong các cây cỏ, dược thảo, hãy đứng lại lần nữa cùng những năng lực của sự nhập thân.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सूर्यम्: the sun
• सूर्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• चक्षुः: (your) eye, sight
• चक्षुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: चक्षुस् (प्रातिपदिक)

• गच्छतु: let (it) go
• गच्छतु: —
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• वातम्: to the wind
• वातम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वात (प्रातिपदिक)

• आत्मा: the self, breath/spirit
• आत्मा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)

• द्याम्: to heaven, the sky
• द्याम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• गच्छ: go
• गच्छ: —
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• पृथिवीम्: to the earth
• पृथिवीम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• धर्मणा: by (cosmic) order/law, duly
• धर्मणा: करण
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)

• अपः: to the waters
• अपः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• गच्छ: go
• गच्छ: —
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• यदि: if
• यदि: —
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (निपात)

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)

• ते: for you / your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• हितम्: beneficial, fitting, placed
• हितम्: कर्तृ-सम्बन्धी (विधेय) / भाववाचक
• Type: Adjective
• Root: हि (धातु) → हित (कृदन्त-प्रातिपदिक) / अथवा ‘हित’ (विशेषण)

• ओषधीषु: among/in the plants (herbs)
• ओषधीषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: ओषधी (प्रातिपदिक)

• प्रति: towards, back
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• तिष्ठ: stand, remain
• तिष्ठ: —
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• शरीरैः: with the bodies / through the bodily forms
• शरीरैः: करण
• Type: Noun
• Root: शरीर (प्रातिपदिक)