Rig Veda 10.113.8 — Mandala 10, Sukta 113, Mantra 8

Sukta 10.113

Devata: Indra (supported by Viśve Devāḥ; Agni as simile)

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

विश्वे देवासो अध वृष्ण्यानि तेऽवर्धयन्त्सोमवत्या वचस्यया । रद्धं वृत्रमहिमिन्द्रस्य हन्मनाग्निर्न जम्भैस्तृष्वन्नमावयत् ॥

Transliteration

viśve devāso adha vṛṣṇyāni te ’vardhayan soma-vatyā vacasyayā́ | raddháṃ vṛtrám ahím indrasya hánmanāgnír na jámbhais tṛṣv ánnam āvayat ||

Translation

Bấy giờ, tất cả chư thiên đã làm tăng trưởng sức mạnh hùng tráng của Ngài bằng lời tán tụng mang đầy Soma. Con rắn ngăn trở Vṛtra, bị chặn lại và trói buộc, đã bị sức sát phạt của Indra diệt trừ, như thể bị hàm Agni nhai nghiền—nhờ vậy dưỡng chất được giành cho các quyền năng đang khát khao.

Word by Word

• विश्वे: all
• विश्वे: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) सर्व

• देवासः: the gods
• देवासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अध: then, now
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• वृष्ण्यानि: manly powers, heroic strengths
• वृष्ण्यानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृष्ण्य (प्रातिपदिक)

• ते: of you/thy
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• अवर्धयन्: they increased, made grow
• अवर्धयन्: —
• Type: Verb
• Root: वृध् (धातु) + अव (उपसर्ग)

• सोमवत्या: with the Soma(-possessing)
• सोमवत्या: करण
• Type: Adjective
• Root: सोमवत् (प्रातिपदिक) सोमयुक्त

• वचस्यया: with praise/eloquent hymn
• वचस्यया: करण
• Type: Adjective
• Root: वचस्य (प्रातिपदिक) स्तुति-सम्बद्ध

• रद्धम्: checked, restrained
• रद्धम्: कर्म
• Type: Participle
• Root: रध् (धातु) → रद्ध (कृदन्त, भूतकर्मणि)

• वृत्रम्: Vṛtra (the obstructor)
• वृत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• अहिम्: the serpent
• अहिम्: कर्म (वृत्रस्य विशेषण/अप्पोज़िशन)
• Type: Noun
• Root: अहि (प्रातिपदिक)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• हन्मना: by the smiting/weapon, by the act of slaying
• हन्मना: करण
• Type: Noun
• Root: हन् (धातु) → हन्मन् (प्रातिपदिक, साधन/करणवाचक)

• अग्निः: Agni (Fire)
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• जम्भैः: with jaws/teeth
• जम्भैः: करण
• Type: Noun
• Root: जम्भ (प्रातिपदिक)

• तृष्वन्: the thirsty one
• तृष्वन्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: तृषु (अव्यय/प्रातिपदिक) + वन् (प्रत्यय) → तृष्वन्

• अन्नम्: food
• अन्नम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)

• आमावयत्: he drew in/entangled/consumed (as if)
• आमावयत्: —
• Type: Verb
• Root: अव्/वय् (धातु; ‘to weave/entangle/bring in’) + आ (उपसर्ग)