Rig Veda 1.72.8: Mandala 1, Sukta 72, Mantra 8

Sukta 1.72

Rishi: Madhucchandā Vaiśvāmitra (traditional for RV 1.72)

Devata: Agni (hymn-level); verse foregrounds Saramā and the Seven (often linked with seven rays/seers)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

स्वाध्यो दिव आ सप्त यह्वी रायो दुरो व्यृतज्ञा अजानन् । विदद्गव्यं सरमा दृळ्हमूर्वं येना नु कं मानुषी भोजते विट् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.72.8

Transliteration

svā́dhyo divá ā́ saptá yahvī́ rāyó dúro vy ṛtá-jñā ajānan | vídad gavyáṃ sarámā dṛḷhám ū́rvaṃ yéna nú kaṃ mā́nuṣī bhójate víṭ ||

Translation

Tự chế ngự mình, bảy bậc hùng lực từ Trời, nhờ chân lý họ mang, đã biết và mở rộng các cửa của phú túc. Saramā tìm ra vòng rào kiên cố của Ánh Sáng—nhờ đó nay cộng đồng loài người được chia phần hoan hỷ và dưỡng chất.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्वाध्यः: self-impelled / acting by its own power
• स्वाध्यः: Kartā (कर्तृ-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स्वाधि- (प्रातिपदिक; स्व + आधि/धा ‘स्वे धीयते/स्वाध्य’)

• दिवः: of heaven
• दिवः: Adhikaraṇa/सम्बन्ध (सम्बन्ध-षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक ‘heaven’)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• सप्त: seven
• सप्त: Kartā (कर्तृ-सम्बन्धे संख्याविशेषणम्)
• Type: Numeral
• Root: सप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)

• यह्वीः: the swift/impetuous (fem.) ones
• यह्वीः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: यह्वी- (प्रातिपदिक)

• रायः: of wealth
• रायः: Adhikaraṇa/सम्बन्ध (सम्बन्ध-षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: राय्/रायि- (प्रातिपदिक ‘wealth’)

• दुरः: doors, gates
• दुरः: Karma
• Type: Noun
• Root: द्वर्/द्वार- (प्रातिपदिक ‘door, gate’)

• वि: apart, asunder
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• ऋतज्ञाः: knowers of ṛta (cosmic order)
• ऋतज्ञाः: Kartā (कर्तृ-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: ऋत- + ज्ञा (प्रातिपदिक; ‘knowing ṛta’)

• अजानन्: they knew / recognized
• अजानन्: —
• Type: Verb
• Root: √ज्ञा (जानाति)

• विदत्: she found
• विदत्: —
• Type: Verb
• Root: √विद् (विन्दति ‘finds’)

• गव्यम्: the bovine (treasure), cattle(-wealth)
• गव्यम्: Karma
• Type: Adjective/Noun
• Root: गव्य- (प्रातिपदिक; गो-सम्बन्धि)

• सरमा: Saramā
• सरमा: Kartā
• Type: Proper Noun
• Root: सरमा- (प्रातिपदिक; नाम)

• दृळ्हम्: firm, fast
• दृळ्हम्: Karma (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: दृळ्ह- (प्रातिपदिक; √दृंह्/दृढ् ‘make firm’)

• ऊर्वम्: enclosure, pen (cave-like stall)
• ऊर्वम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ऊर्व- (प्रातिपदिक ‘enclosure, pen; cavern’)

• येन: by which
• येन: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• कम्: whom? / someone (indef.)
• कम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रश्न/अनिश्चित-सर्वनाम)

• मानुषी: a human (female), human
• मानुषी: Kartā (कर्तृ-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मानुषी- (प्रातिपदिक; ‘human’)

• भोजते: enjoys, partakes
• भोजते: —
• Type: Verb
• Root: √भुज् (भुनक्ति/भुङ्क्ते ‘enjoy, partake’)

• विट्: the clansman/settler (member of the viś)
• विट्: Kartā (apposition/subject)
• Type: Noun
• Root: विट्- (प्रातिपदिक; ‘settler, clansman; viś-man’)