HomeRig VedaMandala 1Sukta 126Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.126

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa (traditionally associated with RV 1.126)
Devata: Dānastuti to a royal patron (human king as vehicle of divine plenitude); praised power expressed through the ‘unconquered king’ who measures out Soma-pressings
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.126.1)

अमन्दान्त्स्तोमान्प्र भरे मनीषा सिन्धावधि क्षियतो भाव्यस्य । यो मे सहस्रममिमीत सवानतूर्तो राजा श्रव इच्छमानः ॥

अम॑न्दा॒न्त्स्तोमा॒न्प्र भ॑रे मनी॒षा सिन्धा॒वधि॑ क्षिय॒तो भा॒व्यस्य॑ । यो मे॑ स॒हस्र॒ममि॑मीत स॒वान॒तूर्तो॒ राजा॒ श्रव॑ इ॒च्छमा॑नः ॥

amandān stomān prá bhare manīṣā síndhāv ádhi kṣiyató bhāvyásya | yó me sahásram amímīta savān atū́rto rājā śráva ícchamānaḥ ||

Với tâm hoan hỷ và trí suy tư, ta dâng lên những thánh ca tán tụng cho đấng ngự bên bờ Sindhu, bậc chủ của tương lai sẽ thành. Chính Ngài đã đo định cho ta một nghìn lần ép Soma; vị vua bất khả khuất phục, khao khát śravas—danh quang rực sáng và bền lâu.

अम॑न्दान् । सोमा॑न् । प्र । भ॒रे॒ । म॒नी॒षा सिन्धौ॑ । अधि॑ । क्षि॒य॒तः । भा॒व्यस्य॑ । यः । मे॒ । स॒हस्र॑म् । अमि॑मीत । स॒वान् । अ॒तूर्तः॑ । राजा॑ । श्रवः॑ । इ॒च्छमा॑नः ॥अमन्दान् । सोमान् । प्र । भरे । मनीषा सिन्धौ । अधि । क्षियतः । भाव्यस्य । यः । मे । सहस्रम् । अमिमीत । सवान् । अतूर्तः । राजा । श्रवः । इच्छमानः ॥amandān | somān | pra | bhare | manīṣā sindhau | adhi | kṣiyataḥ | bhāvyasya | yaḥ | me | sahasram | amimīta | savān | atūrtaḥ | rājā | śravaḥ | icchamānaḥ

अमन्दान्त्unfaltering, unwearying
अमन्दान्त्:
विशेषण (स्तोमानाम्)
TypeAdjective (participial)
Rootमन्द् (धातु) / मन्द (कृदन्त-प्रातिपदिक) सह उपसर्ग अ-
स्तोमान्hymns, praises
स्तोमान्:
कर्म (भरे)
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण (भरे)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
भरेI bear/bring
भरे:
क्रिया
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
मनीषाwith thought/insight
मनीषा:
करण
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
सिन्धौin/at the Sindhu (river)
सिन्धौ:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
अधिupon, at
अधि:
क्रियाविशेषण/सम्बन्ध (क्षियतो)
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
क्षियतःof the dwelling/abiding (one)
क्षियतः:
षष्ठी-सम्बन्ध (भव्यस्य)
TypeAdjective (participial)
Rootक्षि (धातु) / क्षियत् (वर्तमान कृदन्त-प्रातिपदिक)
भव्यस्यof the prosperous/fortunate one
भव्यस्य:
सम्बन्ध (क्षियतः सह) / विशेष्य
TypeAdjective/Substantive
Rootभव्य (प्रातिपदिक; √भू से ‘भविष्य/भव्य’)
यःwho
यः:
कर्ता (अमिमीत)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मेto me / for me
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (अमिमीत)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
कर्म (अमिमीत)
TypeNoun/Number
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
अमिमीतmeasured out, allotted
अमिमीत:
क्रिया
TypeVerb
Rootमा (धातु ‘मिमीत’ मापनार्थ; reduplicated present)
सवान्pressings/offerings (Soma-pressings)
सवान्:
कर्म (अमिमीत) / सहस्रम्-विशेष्य
TypeNoun
Rootसव (प्रातिपदिक)
अतूर्तःunconquered, unovercome
अतूर्तः:
विशेषण (राजा)
TypeAdjective
Rootतुर् (धातु) / तूर्त (कृदन्त-प्रातिपदिक) सह नञ्-अ (अ-तूर्त)
राजाking
राजा:
कर्ता (इच्छमानः)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
श्रवःfame, renown
श्रवः:
कर्म (इच्छमानः)
TypeNoun
Rootश्रवस् (प्रातिपदिक)
इच्छमानःdesiring
इच्छमानः:
कर्ता-विशेषण (राजा)
TypeVerb (participial)
Rootइष्/इच्छ् (धातु) / इच्छमान (वर्तमान कृदन्त; आत्मनेपद)