Rig Veda 1.124.7: Mandala 1, Sukta 124, Mantra 7

Sukta 1.124

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अभ्रातेव पुंस एति प्रतीची गर्तारुगिव सनये धनानाम् । जायेव पत्य उशती सुवासा उषा हस्रेव नि रिणीते अप्सः ॥

Transliteration

abhrā́teva puṃsá eti pratī́cī gartā́ruk iva sanáye dhánānām | jāyéva pátya uśatī́ su-vā́sā uṣā́ hasrā́iva ní riṇīte ápsaḥ ||

Translation

Như kẻ không có anh em, nàng tiến về phía người nam; như người leo lên khỏi hố sâu, nàng đem đến thắng lợi của việc giành được của cải. Như người vợ khát khao phu quân, khoác y phục đẹp đẽ, Uṣas (Bình minh) mỉm cười khi làm cho các dòng nước trở nên trong—giải phóng những dòng chảy của sự sống cho cuộc hành trình.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अभ्रात्: from the cloud
• अभ्रात्: अपादान
• Type: Noun
• Root: अभ्र (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• पुंसः: of a man
• पुंसः: सम्बन्ध (षष्ठी) / अधिकरण-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: पुंस् (पुमान्) (प्रातिपदिक)

• एति: goes, comes, moves
• एति: —
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)

• प्रतीची: facing toward (us), coming toward
• प्रतीची: कर्तृ (विशेष्य-कर्तृ) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: प्रतीच् (प्रातिपदिक)

• गर्तारुग्: a climber-out of a pit (one who rises from a hollow)
• गर्तारुग्: कर्तृ (उपमान-रूपेण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: गर्त + आरुग् (√रुह्/√रुग् ‘to mount, climb’ से निष्पन्न) (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• सनये: for winning, for gain
• सनये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: सनि (प्रातिपदिक; ‘gain, winning’)

• धनानाम्: of riches
• धनानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)

• जाये: a wife
• जाये: कर्तृ (उपमान-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: जाया (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• पत्ये: for (her) husband
• पत्ये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• उशती: desiring, eager
• उशती: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: उशत् (√वश्/उश् ‘to desire, wish’) (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• सुवासा: well-dressed, beautifully clothed
• सुवासा: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु + वास (प्रातिपदिक; ‘well-clad’)

• उषाः: Dawn (Uṣas)
• उषाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• हस्रेव: like a laugh/smile
• हस्रेव: करण/उपमान (उपमेय-क्रियाविशेषणभावे)
• Type: Noun + Indeclinable
• Root: हस्र (प्रातिपदिक) + इव

• नि: down, away (prefix)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि

• रिणीते: sets in motion, sends forth / drives away
• रिणीते: —
• Type: Verb
• Root: √रि/√री (रिणीते) ‘to set in motion, to send forth; to let flow/drive away’

• अप्सः: the waters
• अप्सः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)