HomeRig VedaMandala 1Sukta 107Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.107

Devata: Ādityas (collective)

यज्ञो देवानां प्रत्येति सुम्नमादित्यासो भवता मृळयन्तः । आ वोऽर्वाची सुमतिर्ववृत्यादंहोश्चिद्या वरिवोवित्तरासत् ॥

य॒ज्ञो दे॒वानां॒ प्रत्ये॑ति सु॒म्नमादि॑त्यासो॒ भव॑ता मृळ॒यन्त॑: । आ वो॒ऽर्वाची॑ सुम॒तिर्व॑वृत्यादं॒होश्चि॒द्या व॑रिवो॒वित्त॒रास॑त् ॥

yajñó devā́nāṃ práty eti sumnám ādityāso bhávata mṛḷayántaḥ | ā́ vo ’rvācī́ sumatír vavṛtyād aṃhóś cid yā́ varivovíttarā́ asat ||

Sự vận hành của lễ tế tiến về các thần cùng với ân phúc của nó; hỡi các Āditya, xin hãy hiền hòa và thương xót. Xin cho tư tưởng thiện lành, ngay thẳng và rực sáng của các ngài quay về phía chúng con—tư tưởng có sức mở rộng không gian, xua tan sự co thắt và bức bách.

य॒ज्ञः । दे॒वाना॑म् । प्रति॑ । ए॒ति॒ । सु॒म्नम् । आदि॑त्यासः॑ । भव॑त । मृ॒ळ॒यन्तः॑ । आ । वः॒ । अ॒र्वाची॑ । सु॒ऽम॒तिः । व॒वृ॒त्या॒त् । अं॒होः । चि॒त् । या । व॒रि॒वो॒वित्ऽत॑रा । अस॑त् ॥यज्ञः । देवानाम् । प्रति । एति । सुम्नम् । आदित्यासः । भवत । मृळयन्तः । आ । वः । अर्वाची । सुमतिः । ववृत्यात् । अंहोः । चित् । या । वरिवोवित्तरा । असत् ॥yajñaḥ | devānām | prati | eti | sumnam | ādityāsaḥ | bhavata | mṛḷayantaḥ | ā | vaḥ | avārcī | su-matiḥ | vavṛtyāt | aṃhoḥ | cit | yā | varivovit-tarā | asat

यज्ञःthe sacrifice (ritual)
यज्ञः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक; √यज्)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards, in return
प्रति:
(क्रियाविशेषण; दिशासूचक)
TypeIndeclinable
Rootप्रति
एतिgoes, comes
एति:
क्रिया
TypeVerb
Root√इ (गम्/इ) + उपसर्ग प्रति
सुम्नम्favor, grace, good-will
सुम्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसुम्न (प्रातिपदिक)
आदित्याःO Ādityas
आदित्याः:
सम्बोधन/कर्तृ (आह्वानार्थ)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
भवताbe (become)
भवता:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू
मृळयन्तःshowing mercy, being gracious
मृळयन्तः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण आदित्याः)
TypeVerb (participle)
Root√मृळ्/मृड् (अनुग्रह/क्षमा) → मृळय (प्रातिपदिक/वर्तमान कृदन्ताधार)
hither, towards (us)
:
(क्रियाविशेषण; आगमनार्थ)
TypeIndeclinable
Root
वःfor you; your
वः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (दत्त्यर्थे ‘for you/your’)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अर्वाचीturned hither, coming this way
अर्वाची:
कर्तृ (सुमतिः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअर्वाच् (प्रातिपदिक)
सुमतिःgood thought; benevolence
सुमतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसुमति (प्रातिपदिक)
ववृत्यात्may turn (towards), may come
ववृत्यात्:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तने/आवर्तने) → ववृत्य
अंहोःfrom distress, from sin/anguish
अंहोः:
अपादान/सम्बन्ध (यतः-निर्गमनार्थे)
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
(अवधारण/उत्कर्ष)
TypeIndeclinable
Rootचित्
याwhich (she who)
या:
कर्तृ (सापेक्ष-सम्बन्ध; सुमतिः इत्यस्य अन्वयः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वरिवोवित्तरासतिis a better finder/procurer of wide help (i.e., grants freer aid more abundantly)
वरिवोवित्तरासति:
क्रिया
TypeVerb
Rootवरिवो-वित्तर (प्रातिपदिक; वरिवस् ‘विस्तार/अवकाश/सहाय’ + √विद् ‘जानने/प्रापणे’ से ‘वित्तर’), + √अस्