HomeRig VedaMandala 1Sukta 105Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.105

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Indra (hymn frame) with strong emphasis on Ṛta as supradeity principle; Rodasī refrain
Chandas: Triṣṭubh

यज्ञं पृच्छाम्यवमं स तद्दूतो वि वोचति । क्व ऋतं पूर्व्यं गतं कस्तद्बिभर्ति नूतनो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

य॒ज्ञं पृ॑च्छाम्यव॒मं स तद्दू॒तो वि वो॑चति । क्व॑ ऋ॒तं पू॒र्व्यं ग॒तं कस्तद्बि॑भर्ति॒ नूत॑नो वि॒त्तं मे॑ अ॒स्य रो॑दसी ॥

yajñáṃ pṛcchāmy avamáṃ sá tád dūtó ví vocati | kvà ṛtáṃ pū́rvyaṃ gatáṃ kás tád bibharti nū́tano vittáṃ me asyá rodasī ||

Ta hỏi lễ tế ở chỗ ngồi thấp nhất của nó, và nó cất lời như một sứ giả: ‘Ṛta (ṛta) xưa—Chân lý và Trật tự—đã đi về đâu? Nay ai là người mang nó lại như mới?’—hỡi Trời và Đất, hãy biết kho báu của sự tìm cầu này của ta.

य॒ज्ञम् । पृ॒च्छा॒मि॒ । अ॒व॒मम् । सः । तत् । दू॒तः । वि । वो॒च॒ति॒ । क्व॑ । ऋ॒तम् । पू॒र्व्यम् । ग॒तम् । कः । तत् । बि॒भ॒र्ति॒ । नूत॑नः । वि॒त्तम् । मे॒ । अ॒स्य । रो॒द॒सी॒ इति॑ ॥यज्ञम् । पृच्छामि । अवमम् । सः । तत् । दूतः । वि । वोचति । क्व । ऋतम् । पूर्व्यम् । गतम् । कः । तत् । बिभर्ति । नूतनः । वित्तम् । मे । अस्य । रोदसी इति ॥yajñam | pṛcchāmi | avamam | saḥ | tat | dūtaḥ | vi | vocati | kva | ṛtam | pūrvyam | gatam | kaḥ | tat | bibharti | nūtanaḥ | vittam | me | asya | rodasī iti

यज्ञम्sacrifice, yajña
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक; √यज्)
पृच्छामिI ask
पृच्छामि:
क्रिया
TypeVerb
Root√प्रच्छ्
अवमम्lowest, last, most inferior
अवमम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअवम (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दूतःmessenger
दूतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
विapart, forth, distinctly
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
वःto you / for you
वः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
वोचतिspeaks, tells
वोचति:
क्रिया
TypeVerb
Root√वच्
क्वwhere?
क्व:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
ऋतम्ṛta, cosmic order / truth
ऋतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
पूर्व्यम्ancient, primeval
पूर्व्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक)
गतम्gone, departed
गतम्:
कर्म
TypeParticiple (Adjectival) / Kṛdanta
Root√गम् → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
कःwho?
कः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootक (प्रश्न-सर्वनाम)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
बिभर्तिbears, supports, maintains
बिभर्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ
नूतनःnew, fresh (one)
नूतनः:
कर्तृ
TypeAdjective (substantival)
Rootनूतन (प्रातिपदिक)
वित्तम्found, known; (here) the known/ascertained (thing)
वित्तम्:
कर्म
TypeParticiple / Kṛdanta
Root√विद् → वित्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
मेto me / for me; my
मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
अधिकरण
TypeNoun (dual) / Dvandva-like fixed dual
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)