Shloka 12

महोदरवधः

The Slaying of Mahodara

Devanagari script

प्रगृह्यविपुलांघोरांमहीधरसमांशिलाम् ।चिक्षेप स महातेजास्तद्वधायहरीश्वरः ।।6.98.12।।

Transliteration

pragṛhya vipulāṃ ghorāṃ mahīdharasamāṃ śilām |

cikṣepa sa mahātejās tadvadhāya harīśvaraḥ ||6.98.12||

Translation

Bấy giờ, chúa tể loài vānara, bậc đại quang minh, nắm lấy một tảng đá khổng lồ, ghê rợn như núi, rồi phóng mạnh đi, quyết hạ sát kẻ ấy.

Word by Word

• प्रगृह्य: having seized
• प्रगृह्य: पूर्वक्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: प्र-√ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having seized)

• विपुलाम्: huge
• विपुलाम्: कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: विपुल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शिलाम् इति विशेषणम्

• घोराम्: terrible
• घोराम्: कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शिलाम् इति विशेषणम्

• महीधरसमाम्: like a mountain
• महीधरसमाम्: कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: महीधर-सम (प्रातिपदिक; समास)
• Form: तत्पुरुष-समास (महीधरस्य समा); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शिलाम् इति विशेषणम्

• शिलाम्: a rock
• शिलाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: शिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• चिक्षेप: hurled
• चिक्षेप: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: √क्षिप् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• स: he
• स: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महातेजाः: of great splendor/energy
• महातेजाः: कर्तृ-विशेषण (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: महा-तेजस् (प्रातिपदिक; समास)
• Form: कर्मधारय-समास (महत् तेजः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; स इति विशेषणम्

• तद्वधाय: for his killing
• तद्वधाय: सम्प्रदान/प्रयोजन (Dative of purpose)
• Type: Noun
• Root: तद् + वध (प्रातिपदिक; समास)
• Form: तत्पुरुष-समास (तस्य वधः); चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजन (purpose)

• हरीश्वरः: lord of the monkeys
• हरीश्वरः: कर्ता (Karta/Subject apposition)
• Type: Noun
• Root: हरि-ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: तत्पुरुष-समास (हरीणाम् ईश्वरः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; स इति समानाधिकरण

Context

Endowed with great energy, Sugriva, the monkey Lord, seizing a huge mountain like dreadful rock, hurled to kill Mahodara.

Characters & Entities

• Sugrīva
• Mahodara
• Śilā (rock)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma in war is purposeful action: force is directed toward stopping an aggressor, not toward needless cruelty.

What is the narrative situation?

Sugrīva attacks Mahodara by throwing a massive rock.

Which character virtue is emphasized?

Valor and resolve—Sugrīva acts decisively to protect his side.