Shloka 11

महोदरवधः

The Slaying of Mahodara

Devanagari script

प्रभग्नांसमरेदृष्टवावानराणांमहाचमूम् ।अभिदुद्रावसुग्रीवोमहोदरमनन्तरम् ।।6.98.11।।

Transliteration

prabhagnān samare dṛṣṭvā vānarāṇāṃ mahācamūm |

abhidudrāva sugrīvo mahodaram anantaram ||6.98.11||

Translation

Thấy đại quân Vānara bị đánh tan trong trận, Sugrīva liền tức khắc lao tới Mahodara.

Word by Word

• प्रभग्नान्: routed/defeated
• प्रभग्नान्: कर्म-विशेषण (Qualifier of implied object)
• Type: Adjective
• Root: प्र-√भञ्ज् (धातु; कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; वानरान् (अध्याहृत) इति विशेषणार्थ

• समरे: in battle
• समरे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: समर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: पूर्वक्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having seen)

• वानराणाम्: of the Vanaras
• वानराणाम्: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• महाचमूम्: the great army
• महाचमूम्: कर्म (Karma/Object of seeing)
• Type: Noun
• Root: महा-चमू (प्रातिपदिक; समास)
• Form: कर्मधारय-समास (महती चमूः); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अभिदुद्राव: rushed towards
• अभिदुद्राव: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: अभि-√द्रु (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सुग्रीवः: Sugriva
• सुग्रीवः: कर्ता (Karta/Agent)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महोदरम्: Mahodara
• महोदरम्: कर्म (Karma/Goal of motion)
• Type: Noun
• Root: महोदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अनन्तरम्: immediately/thereafter
• अनन्तरम्: काल/क्रम (Temporal sequence)
• Type: Indeclinable
• Root: अनन्तरम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (immediately/thereupon)

Context

Seeing the great army of Vanaras defeated in the conflict, Sugriva rushed towards Mahodara.

Characters & Entities

• Sugrīva
• Mahodara
• Vānara

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

A leader’s dharma is to confront the source of harm and protect the community, especially when allies are faltering.

What is the narrative situation?

Sugrīva observes the vānaras being routed and advances to engage Mahodara directly.

Which character virtue is emphasized?

Courage and responsibility in leadership—Sugrīva does not abandon his troops.