Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

युद्धे अङ्गद-मैन्द-द्विविद-राक्षसयुद्धम्; कुम्भस्य प्रादुर्भावः तथा सुग्रीवेण पराभवः

Sarga 76: Angada and the Vanara chiefs battle Kampana, Prajaṅgha, Yūpākṣa, Śoṇitākṣa; Kumbha enters and is checked by Sugrīva

त्रयाणांवानरेन्द्राणांत्रिभीराक्षसपुङ्गवैः ।संसक्तानांमहद्युद्धमभवद्रोमहर्षणम् ।।।।

trayāṇāṃ vānarendrāṇāṃ tribhī rākṣasa-puṅgavaiḥ | saṃsaktānāṃ mahad yuddham abhavad roma-harṣaṇam ||

Khi ba vị thủ lĩnh Vānara giao chiến với ba bậc kiệt xuất trong loài Rākṣasa, một trận đại chiến bùng lên, khiến người chứng kiến cũng rùng mình kính sợ.

त्रयाणाम्of the three
त्रयाणाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन; वानरेन्द्राणाम् इति विशेषण (of the three)
वानरेन्द्राणाम्of the monkey-chiefs
वानरेन्द्राणाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootवानर+इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वानराणाम् इन्द्राः)
त्रिभिःby/with three
त्रिभिः:
करण/सह (Instrument/Agent in passive sense)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, बहुवचन; राक्षसपुङ्गवैः इति विशेषण
राक्षसपुङ्गवैःby the rākṣasa leaders
राक्षसपुङ्गवैः:
करण/सह (Instrument/Associate)
TypeNoun
Rootराक्षस+पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राक्षसानां पुङ्गवाः)
संसक्तानाम्of those engaged/locked in combat
संसक्तानाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeAdjective
Rootसंसक्त (प्रातिपदिक)
Formक्त (past participle) from सञ्ज्/ससज् with उपसर्गः सम्; षष्ठी, बहुवचन; (त्रयाणां... त्रिभिः... इत्येतयोः सम्बन्धे)
महत्great
महत्:
कर्तृ/विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; युद्धम् इति विशेषण
युद्धम्battle
युद्धम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभवत्occurred
अभवत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
रोमहर्षणम्hair-raising, thrilling
रोमहर्षणम्:
विधेय-विशेषण (Predicate)
TypeAdjective
Rootरोम+हर्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण (predicate adjective) of युद्धम्; समासः रोम्णां हर्षणम्

A momentous war took place between the three Rakshasas (Prajaghna, Yupaksha and Sonitaksha) and Vanara chiefs (Angada, Dwivida and Mainda) that caused horripilation.

A
Aṅgada
M
Mainda
D
Dvivida
P
Prajaṅgha
Y
Yūpākṣa
Ś
Śoṇitākṣa
V
Vānaras
R
Rākṣasas

FAQs

Dharma in war includes facing worthy opponents with steadfastness; the verse frames combat as a test of resolve and responsibility rather than mere violence.

A matched confrontation forms: three Vānara leaders engage three prominent Rākṣasa leaders in a major clash.

Valor and steadfastness under pressure—leaders personally enter the fray.